←تبیین فلسفی مراتب وحی
| خط ۱۸: | خط ۱۸: | ||
# امّا مرتبه سوم و أعلا مرتبه [[وحی]] نزد صدر المتألهین، آن صورتی است که [[پیامبر]]، همه حجابهای ظلمانی و نورانی را پشت سر گذاشته و خداوند متعال در مقام {{متن قرآن|قاب قوسین أو أدنی}} بر او تجلی کرده است و او [[کلام الهی]] را بدون هیچ واسطه وحجابی از [[ذات اقدس]] او دریافت میکند: {{عربی|"و ربّما وصل النبی{{صل}} إلی مقام أعلی من أن یتوسّط بینه و بین المبدأ الأول والمفیض علی الکل، واسطه فسمع کلام اللّه بلاواسطه کما قال تعالی «ثمّ دنی فتدلّی فکان قاب قوسین أو أدنی* فأوحی إلی عبده ما أوحی"}}<ref>محمد ابراهیم صدر الدین شیرازی، تفسیر القرآن الکریم ص ۳۰۱.</ref>. او سپس متذکر میشود که قبل از این سه مرتبه، مراتب پایینتری نیز وجوددارد؛ مانند وحی به واسطه [[رؤیای صادق]] که علاوه بر انبیا برای [[اولیا]] و محمدثین نیز قابل تحقق است<ref>[[علی رضا نجفزاده|نجفزاده، علی رضا]]، [[صور و مراتب وحی محمدی (مقاله)|صور و مراتب وحی محمدی]]، ص۸۸ تا ۹۹.</ref>. | # امّا مرتبه سوم و أعلا مرتبه [[وحی]] نزد صدر المتألهین، آن صورتی است که [[پیامبر]]، همه حجابهای ظلمانی و نورانی را پشت سر گذاشته و خداوند متعال در مقام {{متن قرآن|قاب قوسین أو أدنی}} بر او تجلی کرده است و او [[کلام الهی]] را بدون هیچ واسطه وحجابی از [[ذات اقدس]] او دریافت میکند: {{عربی|"و ربّما وصل النبی{{صل}} إلی مقام أعلی من أن یتوسّط بینه و بین المبدأ الأول والمفیض علی الکل، واسطه فسمع کلام اللّه بلاواسطه کما قال تعالی «ثمّ دنی فتدلّی فکان قاب قوسین أو أدنی* فأوحی إلی عبده ما أوحی"}}<ref>محمد ابراهیم صدر الدین شیرازی، تفسیر القرآن الکریم ص ۳۰۱.</ref>. او سپس متذکر میشود که قبل از این سه مرتبه، مراتب پایینتری نیز وجوددارد؛ مانند وحی به واسطه [[رؤیای صادق]] که علاوه بر انبیا برای [[اولیا]] و محمدثین نیز قابل تحقق است<ref>[[علی رضا نجفزاده|نجفزاده، علی رضا]]، [[صور و مراتب وحی محمدی (مقاله)|صور و مراتب وحی محمدی]]، ص۸۸ تا ۹۹.</ref>. | ||
== تبیین [[فلسفی]] مراتب | == تبیین [[فلسفی]] مراتب وحی == | ||
ابتدا به شرح مختصری از [[تبین]] [[فلاسفه]] از ماهیت مراتب وحی و بعد به نقد وبررسی آن میپردازیم. گذشت که فلاسفه مسلمان از [[فارابی]] تا [[ملاصدرا]] بیشترین [[همت]] خود را صرف تبیین ماهوی یک صورت از وحی یعنی وحی به واسطه [[فرشته]] نمودهاند. تبیین ایشان از کیفیت [[نزول وحی]] بر اصول و مبانی تقریبا مشترکی قراردارد که به آنها اشاره میکنیم: | ابتدا به شرح مختصری از [[تبین]] [[فلاسفه]] از ماهیت مراتب وحی و بعد به نقد وبررسی آن میپردازیم. گذشت که فلاسفه مسلمان از [[فارابی]] تا [[ملاصدرا]] بیشترین [[همت]] خود را صرف تبیین ماهوی یک صورت از وحی یعنی وحی به واسطه [[فرشته]] نمودهاند. تبیین ایشان از کیفیت [[نزول وحی]] بر اصول و مبانی تقریبا مشترکی قراردارد که به آنها اشاره میکنیم: | ||
# در ورای عالم طبیعت، عالم مجردات یعنی عالم [[عقول]] و [[نفوس]] سماوی وجود دارد<ref>ابن سینا، الشـفاء(الالهیات) صفحه ۴۳۹.</ref>. آخرین [[عقل]] از عالم عقول [[عقل فعال]] نام دارد که نزدیکترین عقل به [[عالم ماده]] و [[نفس انسانی]] است و وظیفه [[تدبیر]] و صورتبخشی به موجودات عالم ماده را بر عهده دارد. [[نفوس]] [[انسانی]] برای فعلیت یافتن استعدادهای خود در [[ادراک]] [[حقایق]] از او کسب [[فیض]] میکنند<ref>ابن سینا، النجاة ص۱۹۲؛ صدر الدین شیرازی، الأسفار الأربـعه ص۲۶۲-۲۸۱.</ref>. | # در ورای عالم طبیعت، عالم مجردات یعنی عالم [[عقول]] و [[نفوس]] سماوی وجود دارد<ref>ابن سینا، الشـفاء(الالهیات) صفحه ۴۳۹.</ref>. آخرین [[عقل]] از عالم عقول [[عقل فعال]] نام دارد که نزدیکترین عقل به [[عالم ماده]] و [[نفس انسانی]] است و وظیفه [[تدبیر]] و صورتبخشی به موجودات عالم ماده را بر عهده دارد. [[نفوس]] [[انسانی]] برای فعلیت یافتن استعدادهای خود در [[ادراک]] [[حقایق]] از او کسب [[فیض]] میکنند<ref>ابن سینا، النجاة ص۱۹۲؛ صدر الدین شیرازی، الأسفار الأربـعه ص۲۶۲-۲۸۱.</ref>. | ||