بدون خلاصۀ ویرایش
(←منابع) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
# '''رهبری مستبدانه:''' وقتی [[قدرت]] به صورت شخصی و در [[اختیار]] [[خواستهها]] و [[اراده]] شخص قرار میگیرد، رهبری متکی به چنین قدرتی مستبدانه میشود و [[رهبر]] راه خود را میرود و اراده [[تمایلات]] او محور حرکتها و تحولات میشود. رهبری مستبدانه چون فاقد رابطۀ منطقی و اصولی با [[مردم]] است، ناگزیر ایجاد رفاه و بهرهگیری از شیوههای [[تهدید]] و تطمیع، اساس [[سیاست]] چنین رهبری است. | # '''رهبری مستبدانه:''' وقتی [[قدرت]] به صورت شخصی و در [[اختیار]] [[خواستهها]] و [[اراده]] شخص قرار میگیرد، رهبری متکی به چنین قدرتی مستبدانه میشود و [[رهبر]] راه خود را میرود و اراده [[تمایلات]] او محور حرکتها و تحولات میشود. رهبری مستبدانه چون فاقد رابطۀ منطقی و اصولی با [[مردم]] است، ناگزیر ایجاد رفاه و بهرهگیری از شیوههای [[تهدید]] و تطمیع، اساس [[سیاست]] چنین رهبری است. | ||
# '''رهبری دموکراتیک:''' هرگاه [[قدرت]] ناشیشده از تشکل سیاسی [[جامعه]]، به اتکای [[آرای عمومی]]، در [[اختیار]] [[رهبر]] یا رهبرانی قرار گیرد و رهبری به صورت تجلی قدرت و [[حاکمیت]] [[مردم]] [[ظهور]] کند، رهبری به شیوۀ [[آزاد]] و دموکراتیک عمل میکند. که در آن حداکثر آزادیها برای نیل به [[اهداف]] [[اجتماعی]] و فردی منظور میشود. | # '''رهبری دموکراتیک:''' هرگاه [[قدرت]] ناشیشده از تشکل سیاسی [[جامعه]]، به اتکای [[آرای عمومی]]، در [[اختیار]] [[رهبر]] یا رهبرانی قرار گیرد و رهبری به صورت تجلی قدرت و [[حاکمیت]] [[مردم]] [[ظهور]] کند، رهبری به شیوۀ [[آزاد]] و دموکراتیک عمل میکند. که در آن حداکثر آزادیها برای نیل به [[اهداف]] [[اجتماعی]] و فردی منظور میشود. | ||
# '''رهبری حزبی:''' یک | # '''رهبری حزبی:''' یک تشکیلات سیاسی با [[افکار]] و ایدهها و [[عقائد]] خاص، به طور معمول سعی بر آن دارد [[رهبری سیاسی]] جامعه را به دست گیرد و با قبولاندن [[فکر]] و ایده خود در عمل قدرت را کسب کند و در نهایت در [[دولت]] شرکت فعال داشته باشد و یا بتواند دولت و [[حکومت]] را به دست گیرد. [[احزاب]] باید به دستگاه رهبری خویش حالت دموکراتیک بدهند و نیز باید رهبری حزبی به شکل منطقی و با استفاده از شیوههای درست و با [[صداقت]] و دلسوزی و [[احترام]] به افکار عمومی و برخورد سالم با مخالفان [[اعمال]] شود. ولی گاه تکنیکهای غلط و [[گمراهکننده]] مانند [[تحریف]] واقعیتها و جوسازیها و ایجاد بحرانهای مصنوعی و قهرمانسازی و عوامل فشار، استفاده میشود رهبری [[حزب]] خواهد شد. | ||
# '''رهبری گروهی:''' در رهبری گروهی، قدرت به جای یک فرد در دست تعداد معدودی متمرکز میشود و تصمیمگیریها و تعیین خطمشیها به صورت جمعی صورت میگیرد. رهبری گروهی اختصاص به مدیریتهای حزبی ندارد ولی اغلب با نوعی [[همبستگی]] و [[تشکیلات]] و اشتراک در یک [[سلسله]] نقطهنظرها همراه است. رهبری گروهی در نهایت به نوعی رهبری متکی به ارادۀ فرد منتهی میشود و به تدریج قدرت اعضای گروه به یکی از آنها منتقل میشود. رهبری گروهی معمولاً از حکومت اولیگارشی هواداری میکند. | # '''رهبری گروهی:''' در رهبری گروهی، قدرت به جای یک فرد در دست تعداد معدودی متمرکز میشود و تصمیمگیریها و تعیین خطمشیها به صورت جمعی صورت میگیرد. رهبری گروهی اختصاص به مدیریتهای حزبی ندارد ولی اغلب با نوعی [[همبستگی]] و [[تشکیلات]] و اشتراک در یک [[سلسله]] نقطهنظرها همراه است. رهبری گروهی در نهایت به نوعی رهبری متکی به ارادۀ فرد منتهی میشود و به تدریج قدرت اعضای گروه به یکی از آنها منتقل میشود. رهبری گروهی معمولاً از حکومت اولیگارشی هواداری میکند. | ||
# '''رهبری فاشیستی:''' [[هدف]] نهایی در این شیوۀ رهبری استقرار یک [[رژیم]] [[دیکتاتوری]] و ضدپارلمانی است که اساس آن بر [[بزرگداشت]] [[دولت]] و [[دشمنی]] آشکار با [[دموکراسی]] و لیبرالیزم و سوسیالیزم قرار دارد. | # '''رهبری فاشیستی:''' [[هدف]] نهایی در این شیوۀ رهبری استقرار یک [[رژیم]] [[دیکتاتوری]] و ضدپارلمانی است که اساس آن بر [[بزرگداشت]] [[دولت]] و [[دشمنی]] آشکار با [[دموکراسی]] و لیبرالیزم و سوسیالیزم قرار دارد. | ||
# '''رهبری جامعهگرا (توتالیتر):''' این شیوۀ رهبری که مبتنی بر فلسفۀ [[اجتماعی]] اصالةالاجتماع است، [[نظارت]] قدرت عالیه (رهبری دولت) را بر تمامی | # '''رهبری جامعهگرا (توتالیتر):''' این شیوۀ رهبری که مبتنی بر فلسفۀ [[اجتماعی]] اصالةالاجتماع است، [[نظارت]] قدرت عالیه (رهبری دولت) را بر تمامی فعالیتهای اقتصادی، اجتماعی، نظامی، و سیاسی [[حاکم]] میداند و با حذف تمامی نظارتهای دموکراتیک و [[آزاد]] در [[جامعه]]، فقط [[حاکمیت]] یک [[حزب]] را [[مشروع]] میشمارد و [[توسل]] به قدرت برای سرکوب مخالفان را تنها وسیلۀ حفظ قدرت میشمارد. | ||
# '''رهبری طبقه:''' [[سیاست]] مبتنی بر [[بینش]] و فلسفۀ [[مارکسیسم]]، [[مبارزات]] طبقاتی را ضرورتی اجتنابناپذیر میداند و [[معتقد]] است که این [[مبارزه]] در نهایت به دیکتاتوری و رهبری طبقه پرولتر منتهی میشود. | # '''رهبری طبقه:''' [[سیاست]] مبتنی بر [[بینش]] و فلسفۀ [[مارکسیسم]]، [[مبارزات]] طبقاتی را ضرورتی اجتنابناپذیر میداند و [[معتقد]] است که این [[مبارزه]] در نهایت به دیکتاتوری و رهبری طبقه پرولتر منتهی میشود. | ||
# '''رهبری ماکیاولی:''' بنیاد ماکیاولیزم بر جدایی [[سیاست]] از [[ارزشهای اخلاقی]] و تجویز هر نوع عمل برای رسیدن به اهداف [[سیاسی]] است. وی [[معتقد]] بود بدون [[شرارت]] هرگز [[قدرت]] نه به دست میآید و نه [[حفظ]] میشود؛ و گاه رسیدن به قدرت و یا | # '''رهبری ماکیاولی:''' بنیاد ماکیاولیزم بر جدایی [[سیاست]] از [[ارزشهای اخلاقی]] و تجویز هر نوع عمل برای رسیدن به اهداف [[سیاسی]] است. وی [[معتقد]] بود بدون [[شرارت]] هرگز [[قدرت]] نه به دست میآید و نه [[حفظ]] میشود؛ و گاه رسیدن به قدرت و یا حفظ قدرت، [[اعمال]] [[زور]]، [[حیله]]، تزویر، [[خیانت]]، تقلب، [[دروغ]]، [[پیمانشکنی]] و بیرحمی را ایجاب میکند و رهبری هنگامی موفق است که از تمامی این ابزار استفاده کند؛ زیرا همواره [[هدف]] وسیله را توجیه میکند. | ||
# '''رهبری ملی و ناسیونالیستی:''' بنیاد رهبری ملی بر ایجاد [[وفاداری]] و علاقه و [[عشق]] به پیوندها و عناصری است که [[ملت]] را همبسته و [[متحد]] میکند. رهبری ملی سعی بر آن دارد که به عناصری مانند نژاد، زبان، [[سنتها]]، فرهنگهای ملی و [[تاریخ]] مشترک اهمیت بیشتری داده و آن را بر دیگر [[ارزشها]] ترجیح دهد. | # '''رهبری ملی و ناسیونالیستی:''' بنیاد رهبری ملی بر ایجاد [[وفاداری]] و علاقه و [[عشق]] به پیوندها و عناصری است که [[ملت]] را همبسته و [[متحد]] میکند. رهبری ملی سعی بر آن دارد که به عناصری مانند نژاد، زبان، [[سنتها]]، فرهنگهای ملی و [[تاریخ]] مشترک اهمیت بیشتری داده و آن را بر دیگر [[ارزشها]] ترجیح دهد. | ||
# '''رهبری بر اساس [[دموکراسی]] [[ارشاد]] شده:''' دموکراسی ارشاد شده، سیاستی بود که برخی از رهبران سیاسی برای ادارۀ کشورهای از بند رسته و [[آزاد]] شده خود [[انتخاب]] کردند، تا برای مقابله با توطئههای خارجی و ناآگاهیهایی که در میان ملتهای تازه [[رهایی]] یافته وجود دارد، راه میانهای را بینابین [[دیکتاتوری]]، و دموکراسی مطلق و بیدر و پیکر اتخاذ کنند. | # '''رهبری بر اساس [[دموکراسی]] [[ارشاد]] شده:''' دموکراسی ارشاد شده، سیاستی بود که برخی از رهبران سیاسی برای ادارۀ کشورهای از بند رسته و [[آزاد]] شده خود [[انتخاب]] کردند، تا برای مقابله با توطئههای خارجی و ناآگاهیهایی که در میان ملتهای تازه [[رهایی]] یافته وجود دارد، راه میانهای را بینابین [[دیکتاتوری]]، و دموکراسی مطلق و بیدر و پیکر اتخاذ کنند. | ||
# '''رهبری جهانی با خصیصۀ امپریالیستی و استکباری:''' میتوان هرگونه خطمشی و سیاستی را که مبتنی بر سلطهطلبی و [[برتریجویی]] و بهرهکشی از ملتهای دیگر باشد، امپریالیسم نامید. کشورهای [[قدرتمندی]] که در [[جهان]] این خطمشی و [[سیاست]] را دنبال میکنند در حقیقت داعیۀ رهبری جهانی با خصلتهای امپریالیستی دارند. | # '''رهبری جهانی با خصیصۀ امپریالیستی و استکباری:''' میتوان هرگونه خطمشی و سیاستی را که مبتنی بر سلطهطلبی و [[برتریجویی]] و بهرهکشی از ملتهای دیگر باشد، امپریالیسم نامید. کشورهای [[قدرتمندی]] که در [[جهان]] این خطمشی و [[سیاست]] را دنبال میکنند در حقیقت داعیۀ رهبری جهانی با خصلتهای امپریالیستی دارند. | ||
# '''رهبری مکتبی بر اساس [[حاکمیت]] اصول:''' در این نوع رهبری پایۀ اصلی، [[مکتب]] و اصول مکتبی است و رهبری سعی بر آن دارد که با اتخاذ شیوهها و راههایی که متناسب با اصول مکتبی است، [[ایدئولوژی]] خود را [[حاکم]] گرداند. در رهبری مکتبی فرد و شخص [[رهبر]] مطرح نیست؛ اصالت با خود مکتب و اصول آن است. و به همین دلیل | # '''رهبری مکتبی بر اساس [[حاکمیت]] اصول:''' در این نوع رهبری پایۀ اصلی، [[مکتب]] و اصول مکتبی است و رهبری سعی بر آن دارد که با اتخاذ شیوهها و راههایی که متناسب با اصول مکتبی است، [[ایدئولوژی]] خود را [[حاکم]] گرداند. در رهبری مکتبی فرد و شخص [[رهبر]] مطرح نیست؛ اصالت با خود مکتب و اصول آن است. و به همین دلیل راهبردها و تاکتیکهای آن نیز متناسب با اصول مکتب است. رهبری [[انبیا]] در [[دعوت]] به [[قسط]] و [[عدالت]] و هدایت به سوی خدا بر پایه همین اصل بنا نهاده شده و رهبری در [[اسلام]] نیز در همین چارچوب قرار میگیرد و رهبری در [[نظام]] [[امت]] و [[ولایت فقیه]] که موضوع این بحث است، بر همین اصول کلی مبتنی است<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص۱۱۰ ـ ۱۱۴.</ref>. | ||
== ساحتهای رهبری == | == ساحتهای رهبری == | ||