بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} == پانویس == {{پانویس}})) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | ||
| موضوع مرتبط = صحیفه سجادیه | |||
| عنوان مدخل = | |||
| مداخل مرتبط = | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
این [[نیایش]] | این [[نیایش]] [[امام سجاد]] {{ع}} است به هنگام [[پناه بردن به خدا]]. [[توحید]] و [[یکتاپرستی]] بزرگترین پیامی است که [[پیامبران]] برای [[بشر]] آوردهاند تا [[انسان]] در پرتو [[ایمان]] به خدای واحد [[راه]] خود را بیابد و به سوی کمال حرکت کند. نقطه مقابل توحید [[شرک]] است. شرک یعنی چیزی یا کسی را در کنار [[خدا]] گذاشتن و به نقش مستقل او [[باور]] داشتن. | ||
[[توحید]] و [[یکتاپرستی]] بزرگترین پیامی است که [[پیامبران]] برای [[بشر]] آوردهاند تا [[انسان]] در پرتو [[ایمان]] به خدای واحد [[راه]] خود را بیابد و به سوی کمال حرکت کند. نقطه مقابل توحید [[شرک]] است. شرک یعنی چیزی یا کسی را در کنار [[خدا]] گذاشتن و به نقش مستقل او [[باور]] داشتن. | |||
[[متکلمان اسلامی]] توحید را شامل مراتبی دانستهاند: | [[متکلمان اسلامی]] توحید را شامل مراتبی دانستهاند: | ||
# '''[[توحید ذات]]'''؛ یعنی خدا یگانه است: {{متن قرآن|قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ}}<ref>«بگو او خداوند یگانه است» سوره اخلاص، آیه ۱.</ref>. | |||
#'''[[توحید خالقیت]]'''؛ یعنی تمام هستی را خدا [[آفریده]] و جز او خالقی نیست. [[قرآن]] میفرماید: {{متن قرآن|قُلِ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ}}<ref>«بگو خداوند آفریننده هر چیز است و اوست که یگانه دادفرماست» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>. | # '''[[توحید خالقیت]]'''؛ یعنی تمام هستی را خدا [[آفریده]] و جز او خالقی نیست. [[قرآن]] میفرماید: {{متن قرآن|قُلِ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ}}<ref>«بگو خداوند آفریننده هر چیز است و اوست که یگانه دادفرماست» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>. | ||
#'''[[توحید در ربوبیت]]'''؛ یعنی [[تدبیر امور عالم]] فقط به دست خدای یگانه است و او ربّالعالمین<ref>{{متن قرآن|الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}} «سپاس، خداوند، پروردگار جهانیان را» سوره فاتحه، آیه ۲.</ref> است. به عبارت دیگر، او [[پروردگار]] همه چیز است: {{متن قرآن|وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْ}}<ref>«او پروردگار هر چیز است» سوره انعام، آیه ۱۶۴.</ref>. | # '''[[توحید در ربوبیت]]'''؛ یعنی [[تدبیر امور عالم]] فقط به دست خدای یگانه است و او ربّالعالمین<ref>{{متن قرآن|الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}} «سپاس، خداوند، پروردگار جهانیان را» سوره فاتحه، آیه ۲.</ref> است. به عبارت دیگر، او [[پروردگار]] همه چیز است: {{متن قرآن|وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْ}}<ref>«او پروردگار هر چیز است» سوره انعام، آیه ۱۶۴.</ref>. | ||
# '''توحید درحاکمیت'''؛ یعنی تنها فرمانروای [[جهان هستی]] اوست: {{متن قرآن|وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و فرمانفرمایی آسمانها و زمین از آن خداوند است و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره آل عمران، آیه ۱۸۹.</ref>. | # '''توحید درحاکمیت'''؛ یعنی تنها فرمانروای [[جهان هستی]] اوست: {{متن قرآن|وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و فرمانفرمایی آسمانها و زمین از آن خداوند است و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره آل عمران، آیه ۱۸۹.</ref>. | ||
#'''[[توحید در عبادت]]'''؛ یعنی تنها خدا [[شایسته]] [[پرستش]] است: {{متن قرآن|إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ}}<ref>«تنها تو را میپرستیم و تنها از تو یاری میجوییم» سوره فاتحه، آیه ۵.</ref>. | # '''[[توحید در عبادت]]'''؛ یعنی تنها خدا [[شایسته]] [[پرستش]] است: {{متن قرآن|إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ}}<ref>«تنها تو را میپرستیم و تنها از تو یاری میجوییم» سوره فاتحه، آیه ۵.</ref>. | ||
حال این خدایی که تنها [[آفریدگار]] و تنها مؤثر مستقل در [[جهان]] اوست و تنها [[فرمانروا]] و [[حکمران]] [[حقیقی]] اوست، پس تنها او شایسته پرستش است. هر موجودی غیر او مخلوق و محتاج غیر و [[ضعیف]] و وابسته است. | حال این خدایی که تنها [[آفریدگار]] و تنها مؤثر مستقل در [[جهان]] اوست و تنها [[فرمانروا]] و [[حکمران]] [[حقیقی]] اوست، پس تنها او شایسته پرستش است. هر موجودی غیر او مخلوق و محتاج غیر و [[ضعیف]] و وابسته است. | ||
[[امام زینالعابدین]] {{ع}} در این [[دعا]] درس [[توحید عملی]] به ما میدهد و دعایش را اینچنین آغاز میکند: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ إِنِّي أَخْلَصْتُ بِانْقِطَاعِي إِلَيْكَ وَ أَقْبَلْتُ بِكُلِّي عَلَيْكَ...}}؛ «ای [[خداوند]]، من از روی [[اخلاص]]، تنها و تنها تو را برگزیدهام و با همه وجودم به تو روی آوردهام و از هر کس که خود [[نیازمند]] توست رو برتافتهام و به هر کس که از [[نعمت]] تواش [[بینیازی]] نیست تمنایی نکردهام. و بر آنم که درخواست [[نیازمندی]] از نیازمند دیگر [[سفاهت]] [[رأی]] است و [[ضلالت]] [[عقل]]». تحلیل [[امام]] از نقش دیگران این است که دیگران به خودی خود کارساز نیستند بلکه همه امور [[جهان]] تحت [[نظارت]] خداست. بر این اساس او از [[بیمهری]] و بیتوجهی و [[دشمنی]] و [[کینهتوزی]] افراد ترسی به خود [[راه]] نمیدهد بلکه [[با تدبیر]] کار میکند و با دیگران هم [[مشورت]] میکند؛ اما تمام وجودش [[توکل]] بر اوست. امام جای دیگر اینگونه با خدای خود [[راز و نیاز]] میکند: «تویی - ای [[سرور]] و مولای من - که تنها و تنها پیشگاه توست که باید دست [[طلب]] به سوی آن دراز کرد، نه هر کس دیگر که از او چیزی میطلبند، تنها و تنها درگاه توست که باید از آنجا [[حاجت]] خواست، نه هر کس دیگر که از او حاجت میخواهند. | |||
هر کس | |||
[[امام سجاد]]{{ع}} اینگونه [[توحید]] را در [[واقعه عاشورا]] از [[پدر]] بزرگوارش آموخته که برای [[انجام وظیفه]] [[الهی]] خود پا به میدان [[جهاد]] گذارد و اوج [[مأموریت]] خود را با ادای [[نماز]] [[ظهر عاشورا]] و راز و نیاز به پیشگاه [[خدای بزرگ]] به پایان برد و نهضتش برای همه [[یکتاپرستان]] [[الگو]] شد | پیش از آنکه دیگری را بخوانم تنها و تنها تو را میخوانم و تنها به تو [[امید]] میبندم و تنها دست [[دعا]] به آستان تو برمیدارم و تنها تو را ندا میدهم... آن [[توانایی]] که در آن [[ناتوانی]] راه نیابد، تنها و تنها صفت توست. [[قدرت]] و [[نیرومندی]] و [[علوّ]] درجت و [[رفعت]]، تنها و تنها از آن توست. هر کس جز تو، در زندگیاش خواستار ترحم و در کارش مغلوب است و [[مقهور]]؛ دستخوش گونهگونی حالات خود است و سرگشته گونهگونی صفات». | ||
[[امام سجاد]] {{ع}} اینگونه [[توحید]] را در [[واقعه عاشورا]] از [[پدر]] بزرگوارش آموخته که برای [[انجام وظیفه]] [[الهی]] خود پا به میدان [[جهاد]] گذارد و اوج [[مأموریت]] خود را با ادای [[نماز]] [[ظهر عاشورا]] و راز و نیاز به پیشگاه [[خدای بزرگ]] به پایان برد و نهضتش برای همه [[یکتاپرستان]] [[الگو]] شد<ref>صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.</ref>.<ref>[[سید جواد بهشتی|بهشتی، سید جواد]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «نیایش بیست و هشتم»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۴۷۷.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
{{ | {{مدخل وابسته}} | ||
* [[استعاذه]] | * [[استعاذه]] | ||
{{پایان | {{پایان مدخل وابسته}} | ||
==منابع== | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:1100609.jpg|22px]] [[سید جواد بهشتی|بهشتی، سید جواد]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|'''مقاله «نیایش بیست و هشتم»، دانشنامه صحیفه سجادیه''']] | # [[پرونده:1100609.jpg|22px]] [[سید جواد بهشتی|بهشتی، سید جواد]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|'''مقاله «نیایش بیست و هشتم»، دانشنامه صحیفه سجادیه''']] | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۷: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده: | [[رده:صحیفه سجادیه]] | ||