نیایش بیست و هشتم: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌های وابسته}} +{{پایان مدخل‌ وابسته}}))
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صحیفه سجادیه
| عنوان مدخل  =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط  =
}}


==مقدمه==
== مقدمه ==
این [[نیایش]] آن [[حضرت]] است به هنگام [[پناه بردن به خدا]].
این [[نیایش]] [[امام سجاد]] {{ع}} است به هنگام [[پناه بردن به خدا]]. [[توحید]] و [[یکتاپرستی]] بزرگ‌ترین پیامی است که [[پیامبران]] برای [[بشر]] آورده‌اند تا [[انسان]] در پرتو [[ایمان]] به خدای واحد [[راه]] خود را بیابد و به سوی کمال حرکت کند. نقطه مقابل توحید [[شرک]] است. شرک یعنی چیزی یا کسی را در کنار [[خدا]] گذاشتن و به نقش مستقل او [[باور]] داشتن.
[[توحید]] و [[یکتاپرستی]] بزرگ‌ترین پیامی است که [[پیامبران]] برای [[بشر]] آورده‌اند تا [[انسان]] در پرتو [[ایمان]] به خدای واحد [[راه]] خود را بیابد و به سوی کمال حرکت کند. نقطه مقابل توحید [[شرک]] است. شرک یعنی چیزی یا کسی را در کنار [[خدا]] گذاشتن و به نقش مستقل او [[باور]] داشتن.


[[متکلمان اسلامی]] توحید را شامل مراتبی دانسته‌اند:
[[متکلمان اسلامی]] توحید را شامل مراتبی دانسته‌اند:
*'''[[توحید ذات]]'''؛ یعنی خدا یگانه است: {{متن قرآن|قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ}}<ref>«بگو او خداوند یگانه است» سوره اخلاص، آیه ۱.</ref>.
# '''[[توحید ذات]]'''؛ یعنی خدا یگانه است: {{متن قرآن|قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ}}<ref>«بگو او خداوند یگانه است» سوره اخلاص، آیه ۱.</ref>.
#'''[[توحید خالقیت]]'''؛ یعنی تمام هستی را خدا [[آفریده]] و جز او خالقی نیست. [[قرآن]] می‌فرماید: {{متن قرآن|قُلِ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ}}<ref>«بگو خداوند آفریننده هر چیز است و اوست که یگانه دادفرماست» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>.
# '''[[توحید خالقیت]]'''؛ یعنی تمام هستی را خدا [[آفریده]] و جز او خالقی نیست. [[قرآن]] می‌فرماید: {{متن قرآن|قُلِ اللَّهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ}}<ref>«بگو خداوند آفریننده هر چیز است و اوست که یگانه دادفرماست» سوره رعد، آیه ۱۶.</ref>.
#'''[[توحید در ربوبیت]]'''؛ یعنی [[تدبیر امور عالم]] فقط به دست خدای یگانه است و او ربّ‌العالمین<ref>{{متن قرآن|الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}} «سپاس، خداوند، پروردگار جهانیان را» سوره فاتحه، آیه ۲.</ref> است. به عبارت دیگر، او [[پروردگار]] همه چیز است: {{متن قرآن|وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْ}}<ref>«او پروردگار هر چیز است» سوره انعام، آیه ۱۶۴.</ref>.
# '''[[توحید در ربوبیت]]'''؛ یعنی [[تدبیر امور عالم]] فقط به دست خدای یگانه است و او ربّ‌العالمین<ref>{{متن قرآن|الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}} «سپاس، خداوند، پروردگار جهانیان را» سوره فاتحه، آیه ۲.</ref> است. به عبارت دیگر، او [[پروردگار]] همه چیز است: {{متن قرآن|وَهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْ}}<ref>«او پروردگار هر چیز است» سوره انعام، آیه ۱۶۴.</ref>.
# '''توحید درحاکمیت'''؛ یعنی تنها فرمانروای [[جهان هستی]] اوست: {{متن قرآن|وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و فرمانفرمایی آسمان‌ها و زمین از آن خداوند است و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره آل عمران، آیه ۱۸۹.</ref>.
# '''توحید درحاکمیت'''؛ یعنی تنها فرمانروای [[جهان هستی]] اوست: {{متن قرآن|وَلِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«و فرمانفرمایی آسمان‌ها و زمین از آن خداوند است و خداوند بر هر کاری تواناست» سوره آل عمران، آیه ۱۸۹.</ref>.
#'''[[توحید در عبادت]]'''؛ یعنی تنها خدا [[شایسته]] [[پرستش]] است: {{متن قرآن|إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ}}<ref>«تنها تو را می‌پرستیم و تنها از تو یاری می‌جوییم» سوره فاتحه، آیه ۵.</ref>.
# '''[[توحید در عبادت]]'''؛ یعنی تنها خدا [[شایسته]] [[پرستش]] است: {{متن قرآن|إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ}}<ref>«تنها تو را می‌پرستیم و تنها از تو یاری می‌جوییم» سوره فاتحه، آیه ۵.</ref>.


حال این خدایی که تنها [[آفریدگار]] و تنها مؤثر مستقل در [[جهان]] اوست و تنها [[فرمانروا]] و [[حکمران]] [[حقیقی]] اوست، پس تنها او شایسته پرستش است. هر موجودی غیر او مخلوق و محتاج غیر و [[ضعیف]] و وابسته است.
حال این خدایی که تنها [[آفریدگار]] و تنها مؤثر مستقل در [[جهان]] اوست و تنها [[فرمانروا]] و [[حکمران]] [[حقیقی]] اوست، پس تنها او شایسته پرستش است. هر موجودی غیر او مخلوق و محتاج غیر و [[ضعیف]] و وابسته است.
[[امام زین‌العابدین]]{{ع}} در این [[دعا]] درس [[توحید عملی]] به ما می‌دهد و دعایش را این‌چنین آغاز می‌کند: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ إِنِّي أَخْلَصْتُ بِانْقِطَاعِي‏ إِلَيْكَ‏ وَ أَقْبَلْتُ‏ بِكُلِّي‏ عَلَيْكَ‏...}}؛ «ای [[خداوند]]، من از روی [[اخلاص]]، تنها و تنها تو را برگزیده‌ام و با همه وجودم به تو روی آورده‌ام و از هر کس که خود [[نیازمند]] توست رو برتافته‌ام و به هر کس که از [[نعمت]] تواش [[بی‌نیازی]] نیست تمنایی نکرده‌ام. و بر آنم که درخواست [[نیازمندی]] از نیازمند دیگر [[سفاهت]] [[رأی]] است و [[ضلالت]] [[عقل]]». تحلیل [[امام]] از نقش دیگران این است که دیگران به خودی خود کارساز نیستند بلکه همه امور [[جهان]] تحت [[نظارت]] خداست. بر این اساس او از [[بی‌مهری]] و بی‌توجهی و [[دشمنی]] و [[کینه‌توزی]] افراد ترسی به خود [[راه]] نمی‌دهد بلکه [[با تدبیر]] کار می‌کند و با دیگران هم [[مشورت]] می‌کند؛ اما تمام وجودش [[توکل]] بر اوست. امام جای دیگر این‌گونه با خدای خود [[راز و نیاز]] می‌کند:
«تویی - ای [[سرور]] و مولای من - که تنها و تنها پیشگاه توست که باید دست [[طلب]] به سوی آن دراز کرد، نه هر کس دیگر که از او چیزی می‌طلبند، تنها و تنها درگاه توست که باید از آنجا [[حاجت]] خواست، نه هر کس دیگر که از او حاجت می‌خواهند.


پیش از آنکه دیگری را بخوانم تنها و تنها تو را می‌خوانم و تنها به تو [[امید]] می‌بندم و تنها دست [[دعا]] به آستان تو برمی‌دارم و تنها تو را ندا می‌دهم... آن [[توانایی]] که در آن [[ناتوانی]] راه نیابد، تنها و تنها صفت توست. [[قدرت]] و [[نیرومندی]] و [[علوّ]] درجت و [[رفعت]]، تنها و تنها از آن توست.
[[امام زین‌العابدین]] {{ع}} در این [[دعا]] درس [[توحید عملی]] به ما می‌دهد و دعایش را این‌چنین آغاز می‌کند: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ إِنِّي أَخْلَصْتُ بِانْقِطَاعِي‏ إِلَيْكَ‏ وَ أَقْبَلْتُ‏ بِكُلِّي‏ عَلَيْكَ‏...}}؛ «ای [[خداوند]]، من از روی [[اخلاص]]، تنها و تنها تو را برگزیده‌ام و با همه وجودم به تو روی آورده‌ام و از هر کس که خود [[نیازمند]] توست رو برتافته‌ام و به هر کس که از [[نعمت]] تواش [[بی‌نیازی]] نیست تمنایی نکرده‌ام. و بر آنم که درخواست [[نیازمندی]] از نیازمند دیگر [[سفاهت]] [[رأی]] است و [[ضلالت]] [[عقل]]». تحلیل [[امام]] از نقش دیگران این است که دیگران به خودی خود کارساز نیستند بلکه همه امور [[جهان]] تحت [[نظارت]] خداست. بر این اساس او از [[بی‌مهری]] و بی‌توجهی و [[دشمنی]] و [[کینه‌توزی]] افراد ترسی به خود [[راه]] نمی‌دهد بلکه [[با تدبیر]] کار می‌کند و با دیگران هم [[مشورت]] می‌کند؛ اما تمام وجودش [[توکل]] بر اوست. امام جای دیگر این‌گونه با خدای خود [[راز و نیاز]] می‌کند: «تویی - ای [[سرور]] و مولای من - که تنها و تنها پیشگاه توست که باید دست [[طلب]] به سوی آن دراز کرد، نه هر کس دیگر که از او چیزی می‌طلبند، تنها و تنها درگاه توست که باید از آنجا [[حاجت]] خواست، نه هر کس دیگر که از او حاجت می‌خواهند.
هر کس جز تو، در زندگی‌اش خواستار ترحم و در کارش مغلوب است و [[مقهور]]؛ دستخوش گونه‌گونی حالات خود است و سرگشته گونه‌گونی صفات».


[[امام سجاد]]{{ع}} این‌گونه [[توحید]] را در [[واقعه عاشورا]] از [[پدر]] بزرگوارش آموخته که برای [[انجام وظیفه]] [[الهی]] خود پا به میدان [[جهاد]] گذارد و اوج [[مأموریت]] خود را با ادای [[نماز]] [[ظهر عاشورا]] و راز و نیاز به پیشگاه [[خدای بزرگ]] به پایان برد و نهضتش برای همه [[یکتاپرستان]] [[الگو]] شد.<ref>صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.</ref>.<ref>[[سید جواد بهشتی|بهشتی، سید جواد]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «نیایش بیست و هشتم»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۴۷۷.</ref>
پیش از آنکه دیگری را بخوانم تنها و تنها تو را می‌خوانم و تنها به تو [[امید]] می‌بندم و تنها دست [[دعا]] به آستان تو برمی‌دارم و تنها تو را ندا می‌دهم... آن [[توانایی]] که در آن [[ناتوانی]] راه نیابد، تنها و تنها صفت توست. [[قدرت]] و [[نیرومندی]] و [[علوّ]] درجت و [[رفعت]]، تنها و تنها از آن توست. هر کس جز تو، در زندگی‌اش خواستار ترحم و در کارش مغلوب است و [[مقهور]]؛ دستخوش گونه‌گونی حالات خود است و سرگشته گونه‌گونی صفات».
 
[[امام سجاد]] {{ع}} این‌گونه [[توحید]] را در [[واقعه عاشورا]] از [[پدر]] بزرگوارش آموخته که برای [[انجام وظیفه]] [[الهی]] خود پا به میدان [[جهاد]] گذارد و اوج [[مأموریت]] خود را با ادای [[نماز]] [[ظهر عاشورا]] و راز و نیاز به پیشگاه [[خدای بزرگ]] به پایان برد و نهضتش برای همه [[یکتاپرستان]] [[الگو]] شد<ref>صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، انتشارات سروش، تهران، ۱۳۷۵؛ قرآن حکیم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی.</ref>.<ref>[[سید جواد بهشتی|بهشتی، سید جواد]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «نیایش بیست و هشتم»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۴۷۷.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
{{مدخل‌های وابسته}}
{{مدخل وابسته}}
* [[استعاذه]]
* [[استعاذه]]
{{پایان مدخل‌ وابسته}}
{{پایان مدخل‌ وابسته}}
خط ۳۴: خط ۳۷:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:نیایش بیست و هشتم]]
[[رده:صحیفه سجادیه]]
[[رده:مدخل]]
۱۲۹٬۶۸۱

ویرایش