امنیت فرهنگی: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۳۳۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۲: خط ۲:
| موضوع مرتبط = امنیت
| موضوع مرتبط = امنیت
| عنوان مدخل  =  
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط = [[امنیت فرهنگی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
| مداخل مرتبط = [[امنیت فرهنگی در فقه اسلامی]] - [[امنیت فرهنگی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}


== مقدمه ==
«[[فرهنگ]]» منظومه‌ای پذیرفته‌شده در [[جامعه]] از شایسته‌ها و ناشایسته‌ها یا هنجارها و ناهنجارهاست و «امنیت فرهنگی» به معنای مصونیت افراد و جامعه از تهدیدهایی که منجر به [[فساد اخلاقی]] و زیر پا گذاشتن [[ارزش‌های دینی]] [[اخلاقی]] می‌شود. امنیت فرهنگی شامل [[محافظت]] از عناصری نظیر [[آداب]]، [[اعتقادات]]، [[هویت ملی]] و [[ارزش‌های اخلاقی]] در برابر تعرضات داخلی و خارجی است. تقویت [[معنویت]] و ارزش‌های دینی-اخلاقی بخش مهمی از [[حفظ]] امنیت فرهنگی به شمار می‌رود. همچنین [[رسانه‌ها]] می‌توانند با خنثی‌سازی [[تبلیغات]] منفی، به حفظ امنیت فرهنگی کمک کنند. البته منظور از امنیت فرهنگی در [[اسلام]]، [[نفی]] و [[انکار]] سایر [[فرهنگ‌ها]] نیست. بلکه اسلام با تمام فرهنگ‌هایی که منطبق با [[فطرت]] و [[کرامت انسانی]] باشند، [[احترام متقابل]] دارد و خواهان [[گفتگو]] و تعامل با آنهاست. یک جامعه زمانی از امنیت فرهنگی برخوردار است که در برابر [[تهاجم فرهنگی]]، القای مفاهیم غلط اخلاقی و تزریق [[شبهات]] هویتی مصون بماند. همچنین، [[فساد اخلاقی]] مهم‌ترین [[تهدید]] [[فرهنگی]] است و باید با بازگشت به [[ارزش‌های اصیل دینی]] با این فساد مقابله کرد. ترویج [[مکارم اخلاق]]، [[معنویت]] و [[ارزش‌های دینی]]، نیز از راه‌های تأمین امنیت فرهنگی است.  
در یک تعریف کلی و مشهور، [[فرهنگ]] عبارت است از مجموعه [[عادت‌ها]]، [[باورها]]، [[اعتقادات]]، [[اخلاقیات]] و ارزش‌هایی که می‌توانند به عنوان یک عامل مشترک در میان یک [[کشور]] جایگاه ویژه‌ای پیدا کنند. به عبارت دیگر، فرهنگ به مجموعه ارزش‌هایی گفته می‌شود که بایستی مورد عمل و رعایت واقع شوند<ref>امنیت، احمد جهان‌بزرگی.</ref>. بنابراین، امنیت فرهنگی این است که [[جامعه]] و افراد آن جامعه دارای مصونیت [[اخلاقی]]، [[فرهنگی]] و [[دینی]] باشند و در معرض [[تهدید]] پیرامون موارد مذکور نباشند. بر همین اساس می‌توان گفت که یک بخش دیگر [[امنیت]]، امنیت فرهنگی و [[امنیت اخلاقی]] است. [[مردم]] به [[جوانان]] و به [[فرزندان]] خود علاقه‌مندند و از اینکه آنها دچار اعتیاد شوند، دچار [[فساد اخلاق]] بشوند، دچار وسوسه‌هایی بشوند که آنها را از مسیر درست [[زندگی]] دور بیندازد، نگران‌اند؛ این [[نگرانی]] و دغدغه را چه کسی برطرف می‌کند؟ چه چیزی بر طرف می‌کند؟ امنیت فرهنگی<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، ۱۵/۲/۱۳۸۴.</ref>.


[[تذکر]] این نکته در اینجا ضروری است که در اندیشه‌های [[اسلامی]]، امنیت فرهنگی به معنای [[نفی]] سایر [[آیین‌ها]] و ارزش‌های [[حاکم]] در دیگر [[ملل و نحل]] نیست و نخواهد بود. [[اسلام]] به سایر [[فرهنگ‌ها]] و هنجارهای ارزشی مطابق با [[فطرت]]، [[شخصیت]] و [[کرامت انسانی]] [[احترام]] می‌گذارد و آنان را به مفاهمه و [[گفتگو]] [[دعوت]] می‌نماید<ref>[[نجف علی غلامی|غلامی، نجف علی]]، [[نظام امنیتی دفاعی اسلام - غلامی (مقاله)|مقاله «نظام امنیتی دفاعی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص ۱۰۰۴.</ref>.
==معناشناسی==
===معنای امنیت===
{{اصلی|امنیت}}
«امنیت» به معنای [[آسودگی]] و از بین رفتن [[هراس]] و [[نگرانی]] و در اصطلاح، عبارت است از: [[حس]] آسودگی، [[آسایش]] و [[رهایی]] در برابر [[خطرها]] و [[تهدیدات]] در ابعاد گوناگون. امنیت از جمله نیازهای نخستین [[زندگی]] [[انسان]] و از جمله [[حقوق]] طبیعی و مقدّم اوست. از دیدگاه [[اسلام]]، [[احساس امنیت]] [[واقعی]] برای انسان، تنها در [[سایه]] [[ایمان به خداوند]] حاصل می‌شود. امنیت به حسب مؤلفه‌های مختلف اقسام گوناگونی دارد مانند: [[امنیت فردی]]؛ [[اجتماعی]]؛ [[سیاسی]]؛ [[اقتصادی]]؛ [[فرهنگی]]؛ [[قضایی]] و غیره<ref>ر.ک: دانشنامه سیاسی، ص۳۸ ـ ۳۹، «امن».</ref>.<ref>[[حسن بستان|بستان، حسن]]، [[امنیت - بستان (مقاله)|مقاله «امنیت»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۴ (کتاب)| دائرة المعارف قرآن کریم ج۴]].</ref>
 
===معنای فرهنگ===
{{اصلی|فرهنگ}}
«فرهنگ» عبارت است از منظومه‌ای پذیرفته‌شده از شایسته‌ها و ناشایسته‌ها که مجموعه‌ای از داوری‌های ارزشی برای تمامی رفتارهای اختیاری فردی و اجتماعی است. فرهنگ، نظامی هماهنگ و واحد از ارزش‌هاست که خاستگاه رفتارهای آگاهانه [[انسانی]] را تشکیل می‌دهد. هرگونه دگرگونی در فرهنگ منجر به [[تغییر]] [[رفتارها]] و بالعکس می‌شود. همه افراد و [[جوامع انسانی]] برای شکل‌دادن به رفتارهای هدفمند خود نیازمند چنین [[نظام ارزشی]] هستند که آن را «فرهنگ» می‌نامند<ref>ر.ک: [[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، درس خارج [[فقه نظام فرهنگی اسلام]]</ref>.
 
== نگرش اسلامی به امنیت فرهنگی ==
{{همچنین|امنیت}}
در یک تعریف کلی و مشهور، [[فرهنگ]] عبارت است از مجموعه [[عادت‌ها]]، [[باورها]]، [[اعتقادات]]، [[اخلاقیات]] و ارزش‌هایی که می‌توانند به عنوان یک عامل مشترک در میان یک [[کشور]] جایگاه ویژه‌ای پیدا کنند. به عبارت دیگر، فرهنگ به مجموعه ارزش‌هایی گفته می‌شود که بایستی مورد عمل و رعایت واقع شوند<ref>امنیت، احمد جهان‌بزرگی.</ref>. بنابراین، امنیت فرهنگی این است که [[جامعه]] و افراد آن جامعه دارای مصونیت [[اخلاقی]]، [[فرهنگی]] و [[دینی]] باشند و در معرض [[تهدید]] پیرامون موارد مذکور نباشند. بر همین اساس می‌توان گفت که یک بخش دیگر [[امنیت]]، امنیت فرهنگی و امنیت اخلاقی است. [[مردم]] به [[جوانان]] و به [[فرزندان]] خود علاقه‌مندند و از اینکه آنها دچار اعتیاد شوند، دچار فساد اخلاق بشوند، دچار وسوسه‌هایی بشوند که آنها را از مسیر درست [[زندگی]] دور بیندازد، نگران‌اند؛ این [[نگرانی]] و دغدغه را چه کسی برطرف می‌کند؟ چه چیزی بر طرف می‌کند؟ امنیت فرهنگی<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، ۱۵/۲/۱۳۸۴.</ref>.
 
[[تذکر]] این نکته در اینجا ضروری است که در اندیشه‌های [[اسلامی]]، امنیت فرهنگی به معنای [[نفی]] سایر [[آیین‌ها]] و ارزش‌های [[حاکم]] در دیگر ملل و نحل نیست و نخواهد بود. [[اسلام]] به سایر [[فرهنگ‌ها]] و هنجارهای ارزشی مطابق با [[فطرت]]، [[شخصیت]] و [[کرامت انسانی]] [[احترام]] می‌گذارد و آنان را به مفاهمه و گفتگو [[دعوت]] می‌نماید<ref>[[نجف علی غلامی|غلامی، نجف علی]]، [[نظام امنیتی دفاعی اسلام - غلامی (مقاله)|مقاله «نظام امنیتی دفاعی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص ۱۰۰۴.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
خط ۲۰: خط ۳۲:


[[رده:امنیت]]
[[رده:امنیت]]
[[رده:فرهنگ]]
۱۳۰٬۲۶۲

ویرایش