سوره سجده: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

گفته شده: این سوره در [[مکه]] نازل شده، مگر سه آیه آنکه بعضی گفته‌اند در [[مدینه]] نازل شده است، و آن عبارت است از: {{متن قرآن|أَفَمَنْ كَانَ مُؤْمِنًا كَمَنْ كَانَ فَاسِقًا لَا يَسْتَوُونَ}}<ref>«آیا آنکه مؤمن است همگون کسی است که نافرمان است؟ (هرگز) برابر نیستند» سوره سجده، آیه ۱۸.</ref>، {{متن قرآن|أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوَى نُزُلًا بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«اما آنان که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته کرده‌اند برای آنچه انجام می‌دادند به پذیرایی، آنان را بوستانسراهاست» سوره سجده، آیه ۱۹.</ref>، {{متن قرآن|وَأَمَّا الَّذِينَ فَسَقُوا فَمَأْوَاهُمُ النَّارُ كُلَّمَا أَرَادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِيدُوا فِيهَا وَقِيلَ لَهُمْ ذُوقُوا عَذَابَ النَّارِ الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ}}<ref>«و اما نافرمانان جایگاهشان آتش (دوزخ) است؛ هر بار که می‌خواهند از آن بیرون روند دوباره به آن بازگردانده می‌شوند و به آنان می‌گویند: عذاب آتشی را که دروغ می‌شمردید، بچشید» سوره سجده، آیه ۲۰.</ref>.

# سی [[آیه]] به عدد اکثر مکتب‌های [[تفسیری]]، ۲۹ آیه به عدد [[بصری]]، ۳۸۰، ۳۷۵ یا ۳۳۰ کلمه و ۱۵۰۰، ۱۵۶۴ یا ۱۵۹۹ حرف دارد.

# در [[ترتیب نزول]]، هفتاد و پنجمین و در [[قرآن کریم]] سی و دومین [[سوره]] است.

# '''مضاجع:''' «مضاجع» جمع «مضجع» به معنای محل استراحت و [[خواب]] یا رختخواب است. این واژه در [[آیه]] {{متن قرآن|تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ}}<ref>«از بسترها پهلو تهی می‌کنند (و برای نماز برمی‌خیزند) در حالی که پروردگارشان را به بیم و امید می‌خوانند و از آنچه به آنان روزی کرده‌ایم می‌بخشند» سوره سجده، آیه ۱۶.</ref> به کار رفته است. این آیه درباره کسانی است که برای [[نماز شب]] و [[راز و نیاز]] از بستر برمی‌خیزند. از آنجا که این عمل، خالصانه‌ترین و عاشقانه‌ترین [[اعمال]] است که در این آیه بیان شده، واژه «مضاجع» به عنوان نام [[سوره سجده]] [[انتخاب]] شده است.

# '''[[سجده]] [[لقمان]] و [[الم]] سجده:''' این [[سوره]] یکی از چهار سوره [[عزائم]] و مشتمل بر سجده [[واجب]] است. برای فرق گذاشتن میان این سوره که نام غیر مشهور آن «سجده لقمان» یا «الم‌ سجده» است و [[سوره فصلت]] که نام غیرمشهور آن «سجده» و یا «[[حم سجده]]» است، اولی را به دلیل همجواری با [[سوره لقمان]]، «سجده لقمان» یا «الم‌ سجده» خوانده‌اند، و از سوره فصلت با نام «حم سجده» یاد می‌کنند.

# '''جُرُز:''' «جُرُز» که جمع آن «أجراز» است، به زمین‌های کویری و بی‌آب و علف یا زمین‌هایی گفته می‌شود که علف‌ها و نباتات روی آن خورده و صاف شده است. واژه «جرز» در آیه {{متن قرآن|أَوَلَمْ يَرَوْا أَنَّا نَسُوقُ الْمَاءَ إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهِ زَرْعًا تَأْكُلُ مِنْهُ أَنْعَامُهُمْ وَأَنْفُسُهُمْ أَفَلَا يُبْصِرُونَ}}<ref>«آیا ندیده‌اند که ما آب (باران) را به سرزمین بی‌گیاه می‌رانیم آنگاه با آن، کشتی پدید می‌آوریم که چارپایان آنان و خودشان از آن می‌خورند؛ پس آیا نمی‌نگرند؟» سوره سجده، آیه ۲۷.</ref> آمده است. به مناسبت اشاره آیه به [[قدرت الهی]] در [[زنده کردن]] زمین‌های خشک، [[سوره]] به نام «جرز» نامیده شد<ref>فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، بصائرذوی التمییزفی لطائف الکتاب العزیز، جلد۱، صفحه ۳۷۳؛ رامیار، محمود، تاریخ قرآن، صفحه ۵۸۵؛ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، جلد۱۷، صفحه ۱۰۳؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۱، صفحه ۱۹۴</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص:۷۹۰.</ref>

{{پانویس}}