←مقدمه
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-''']] ==پانویس== {{پانویس}} +''']] {{پایان منابع}} ==پانویس== {{پانویس}})) |
(←مقدمه) |
||
| (۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{ | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = تفسیر | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[تفسیر فلسفی در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
در ابتدای [[شوکت]] دنیای [[اسلام]]، کتابهای [[فلسفی]] از زبانهای مختلف به | در ابتدای [[شوکت]] دنیای [[اسلام]]، کتابهای [[فلسفی]] از زبانهای مختلف به عربی برگردانده شد. این امر به دست [[عباسیان]] آغاز شد. آنان برای نیل به اهدافشان جماعتی از [[فارس]]، [[هند]]، صائبه و [[مسیحیان]] را [[استخدام]] کردند تا کتابهای فلسفی یونان را به زبان عربی ترجمه کنند. [[مسلمانان]] از این کتابها استقبال کردند. | ||
علمای دنیای اسلام در مقابل [[فلسفه]] دو موضع متفاوت برگزیدند؛ گروهی آن را پذیرفتند و گروهی دیگر به [[مخالفت]] با آن پرداختند. از میان [[مفسران]] نیز جماعتی به [[تفسیر]] خویش رنگ فلسفی بخشیده و به اصطلاح به | علمای دنیای اسلام در مقابل [[فلسفه]] دو موضع متفاوت برگزیدند؛ گروهی آن را پذیرفتند و گروهی دیگر به [[مخالفت]] با آن پرداختند. از میان [[مفسران]] نیز جماعتی به [[تفسیر]] خویش رنگ فلسفی بخشیده و به اصطلاح به تفسیر فلسفی [[قرآن]] پرداختند. | ||
تفسیر فلسفی: [[تفسیری]] است که بر [[درک]] مقاصد اساسی آیاتی از قرآن [[استوار]] شده است که از مظاهر وجود و [[خالق]] آنها سخن میگویند. | تفسیر فلسفی: [[تفسیری]] است که بر [[درک]] مقاصد اساسی آیاتی از قرآن [[استوار]] شده است که از مظاهر وجود و [[خالق]] آنها سخن میگویند. | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۰: | ||
تفسیر فلسفی به دو شکل قابل [[تصور]] است: | تفسیر فلسفی به دو شکل قابل [[تصور]] است: | ||
# [[تفسیر قرآن]] بر پایه یک بحث [[عقلی]] و [[تطبیق]] نظریههای فلسفی یونان با آن؛ | # [[تفسیر قرآن]] بر پایه یک بحث [[عقلی]] و [[تطبیق]] نظریههای فلسفی یونان با آن؛ | ||
#درک مقاصد اساسی قرآن و پیشگرفتن راهی برای تعمیق و تحلیل معنای دقیق [[آیات قرآن]] براساس ضوابط تفسیر. | # درک مقاصد اساسی قرآن و پیشگرفتن راهی برای تعمیق و تحلیل معنای دقیق [[آیات قرآن]] براساس ضوابط تفسیر. | ||
با توجه به آثار و [[کتابهای تفسیری]] [[فلاسفه]] [[اسلامی]] چنین به دست میآید که آنان همانند باطنیان در مواردی قرآن را برخلاف ضوابط تفسیر میکردند؛ مانند جایی که آرای فلسفی آنان مخالف [[ظاهر قرآن]] بود و آن را یکی از یافتههای [[علمی]] تلقی میکردند.<ref>ذهبی، محمد حسین، التفسیروالمفسرون، جلد۲، صفحه (۴۵۵-۴۵۹)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم و منهجهم، صفحه ۶۴؛ اسماعیلی قوچانی، علی اکبر، پژوهشی در سیر تطور تفسیر و روشهای تفسیری، صفحه (۶۲-۶۳)؛ کمالی دزفولی، علی، تاریخ تفسیر، صفحه (۲۱۳-۲۱۸)</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۸۱۴.</ref> | با توجه به آثار و [[کتابهای تفسیری]] [[فلاسفه]] [[اسلامی]] چنین به دست میآید که آنان همانند باطنیان در مواردی قرآن را برخلاف ضوابط تفسیر میکردند؛ مانند جایی که آرای فلسفی آنان مخالف [[ظاهر قرآن]] بود و آن را یکی از یافتههای [[علمی]] تلقی میکردند.<ref>ذهبی، محمد حسین، التفسیروالمفسرون، جلد۲، صفحه (۴۵۵-۴۵۹)؛ ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم و منهجهم، صفحه ۶۴؛ اسماعیلی قوچانی، علی اکبر، پژوهشی در سیر تطور تفسیر و روشهای تفسیری، صفحه (۶۲-۶۳)؛ کمالی دزفولی، علی، تاریخ تفسیر، صفحه (۲۱۳-۲۱۸)</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۸۱۴.</ref> | ||
| خط ۲۱: | خط ۱۸: | ||
# [[مخزن العرفان در تفسیر قرآن (کتاب)|مخزن العرفان در تفسیر قرآن]] بانو [[سیده نصرت بیگم امین اصفهانی]]<ref>ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم و منهجهم، صفحه ۸۴۴.</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۷۱۶.</ref> | # [[مخزن العرفان در تفسیر قرآن (کتاب)|مخزن العرفان در تفسیر قرآن]] بانو [[سیده نصرت بیگم امین اصفهانی]]<ref>ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم و منهجهم، صفحه ۸۴۴.</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۱۷۱۶.</ref> | ||
برخی از [[مفسّران]]، روش | برخی از [[مفسّران]]، روش تفسیر فلسفی را در [[آثار تفسیری]] خویش به کار بسته و با دید [[فلسفی]]، [[قرآن]] را [[تفسیر]] کردهاند؛ مانند: | ||
# [[محمد بن ابراهیم صدرالدین شیرازی]] معروف به [[ملاّصدرا]] از [[فلاسفه]] نامی [[شیعه]] [[اثنا عشری]] که تفسیر وی با عنوان [[تفسیر القرآن الکریم]] چاپ شده است و در دسترس همگان قرار دارد؛ | # [[محمد بن ابراهیم صدرالدین شیرازی]] معروف به [[ملاّصدرا]] از [[فلاسفه]] نامی [[شیعه]] [[اثنا عشری]] که تفسیر وی با عنوان [[تفسیر القرآن الکریم]] چاپ شده است و در دسترس همگان قرار دارد؛ | ||
# [[سیده نصرت بیگم امین اصفهانی]] معروف به [[بانوی اصفهانی]] از بزرگان [[علما]] و [[فقهای شیعه]] که کتاب [[تفسیری]] وی به نام [[مخزن العرفان در تفسیر قرآن (کتاب)|مخزن العرفان در تفسیر قرآن]] مشهور است؛ | # [[سیده نصرت بیگم امین اصفهانی]] معروف به [[بانوی اصفهانی]] از بزرگان [[علما]] و [[فقهای شیعه]] که کتاب [[تفسیری]] وی به نام [[مخزن العرفان در تفسیر قرآن (کتاب)|مخزن العرفان در تفسیر قرآن]] مشهور است؛ | ||
#آخوند ملاّ [[علی نوری]] صاحب حاشیه فلسفی بر تفسیر ملّاصدرا؛ | # آخوند ملاّ [[علی نوری]] صاحب حاشیه فلسفی بر تفسیر ملّاصدرا؛ | ||
#شیخ [[محمد مؤمن میامی بسطامی]] از [[علمای امامیه]] و صاحب تفسیر [[مشکاة المصابیح (کتاب)|مشکاة المصابیح]]. | # شیخ [[محمد مؤمن میامی بسطامی]] از [[علمای امامیه]] و صاحب تفسیر [[مشکاة المصابیح (کتاب)|مشکاة المصابیح]]. | ||
همچنین تفسیر [[شریف]] [[المیزان (کتاب)|المیزان]] اثر [[علامه طباطبایی]] و [[تفسیر القرآن الکریم (کتاب)|تفسیر القرآن الکریم]] اثر [[شهید]] [[سید مصطفی خمینی]] از نظر پرداختن به مسائل فلسفی، حائز اهمیت است<ref>ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم و منهجهم، صفحه ۸۴۴و۶۴؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیر و المفسرون، صفحه (۴۵۸-۴۷۱)؛ صدر حاج سید جوادی، احمد، دائرة المعارف تشیع، جلد۴، صفحه ۵۵۸و۵۵۳؛ آل جعفر، مساعد مسلم، مناهج المفسرین، صفحه ۱۷۱.</ref>.<ref>فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم | همچنین تفسیر [[شریف]] [[المیزان (کتاب)|المیزان]] اثر [[علامه طباطبایی]] و [[تفسیر القرآن الکریم (کتاب)|تفسیر القرآن الکریم]] اثر [[شهید]] [[سید مصطفی خمینی]] از نظر پرداختن به مسائل فلسفی، حائز اهمیت است<ref>ایازی، محمد علی، المفسرون حیاتهم و منهجهم، صفحه ۸۴۴و۶۴؛ ذهبی، محمد حسین، التفسیر و المفسرون، صفحه (۴۵۸-۴۷۱)؛ صدر حاج سید جوادی، احمد، دائرة المعارف تشیع، جلد۴، صفحه ۵۵۸و۵۵۳؛ آل جعفر، مساعد مسلم، مناهج المفسرین، صفحه ۱۷۱.</ref>.<ref>[[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۴۵۱۵.</ref> | ||
==منابع== | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده: 9030760879.jpg|22px]] [[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|'''فرهنگنامه علوم قرآنی''']] | # [[پرونده: 9030760879.jpg|22px]] [[فرهنگنامه علوم قرآنی (کتاب)|'''فرهنگنامه علوم قرآنی''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:تفسیر | [[رده:تفسیر]] | ||