←مطابقت بهرهمندی با عمل
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
===مطابقت بهرهمندی با عمل=== | ===مطابقت بهرهمندی با عمل=== | ||
اتکای [[انسان]] بر کار خویش در [[زندگی]]، امری [[فطری]] است<ref>المیزان، ج ۲، ص۴۳۰.</ref> و [[استحقاق]] بهرهمندی به [[میزان]] سعی و تلاش [[انسانها]] بستگی دارد<ref>الفرقان، ج ۲، ص۸۵ ـ ۸۶.</ref>: {{متن قرآن|وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَـٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ}}<ref>«و اینکه آدمی را چیزی جز آنچه (برای آن) کوشیده است نخواهد بود» سوره نجم، آیه ۳۹.</ref> در این راستا بر طبق [[احادیث]] متعدد بسیاری از فقهای بزرگ درآمد [[مشروع]] را مبتنی بر کار مفید دانستهاند<ref>اقتصادنا، ص۶۰۷.</ref>. از سوی دیگر [[نعمتهای الهی]] برای تأمین [[مصالح]] و [[منافع]] همه [[مردم]]<ref>المیزان، ج ۴، ص۱۷۱.</ref> و نه گروهی خاص<ref>اقتصادنا، ص۶۰۷.</ref>: {{متن قرآن|هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَ لَكُم مَّا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا...}}<ref>«اوست که همه آنچه را در زمین است برای شما آفرید» سوره بقره، آیه ۲۹.</ref> و مایه قوام [[جامعه]] است<ref>اقتصادنا، ص۶۷۹.</ref>: {{متن قرآن|وَلَا تُؤْتُوا۟ ٱلسُّفَهَآءَ أَمْوَٰلَكُمُ ٱلَّتِى جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمْ قِيَـٰمًۭا}}<ref> سوره نساء، آیه ۵.</ref> و در صورت به خطر افتادن [[مصلحت]] [[اجتماعی]] با [[ظلم]] و [[استثمار]] دیگران، مصلحت [[اجتماع]] و مردم مقدم است و باید از استثمار جلوگیری کرد<ref>اقتصادنا، ص۷۰۳.</ref>؛ زیرا هر فردی [[حق]] دارد با [[کار و تلاش]] و استفاده از این حق مشترک همگانی با بهرهمند شدن از ثروتهای طبیعی<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۸.</ref> و [[خدادادی]] زندگی خوبی داشته باشد.<ref>[[علی رضایی بیرجندی|رضایی بیرجندی، علی]]، [[استثمار (مقاله)|مقاله «استثمار»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۳، ص ۳۳.</ref>. | اتکای [[انسان]] بر کار خویش در [[زندگی]]، امری [[فطری]] است<ref>المیزان، ج ۲، ص۴۳۰.</ref> و [[استحقاق]] بهرهمندی به [[میزان]] سعی و تلاش [[انسانها]] بستگی دارد<ref>الفرقان، ج ۲، ص۸۵ ـ ۸۶.</ref>: {{متن قرآن|وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَـٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ}}<ref>«و اینکه آدمی را چیزی جز آنچه (برای آن) کوشیده است نخواهد بود» سوره نجم، آیه ۳۹.</ref> در این راستا بر طبق [[احادیث]] متعدد بسیاری از فقهای بزرگ درآمد [[مشروع]] را مبتنی بر کار مفید دانستهاند<ref>اقتصادنا، ص۶۰۷.</ref>. از سوی دیگر [[نعمتهای الهی]] برای تأمین [[مصالح]] و [[منافع]] همه [[مردم]]<ref>المیزان، ج ۴، ص۱۷۱.</ref> و نه گروهی خاص<ref>اقتصادنا، ص۶۰۷.</ref>: {{متن قرآن|هُوَ ٱلَّذِى خَلَقَ لَكُم مَّا فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا...}}<ref>«اوست که همه آنچه را در زمین است برای شما آفرید» سوره بقره، آیه ۲۹.</ref> و مایه قوام [[جامعه]] است<ref>اقتصادنا، ص۶۷۹.</ref>: {{متن قرآن|وَلَا تُؤْتُوا۟ ٱلسُّفَهَآءَ أَمْوَٰلَكُمُ ٱلَّتِى جَعَلَ ٱللَّهُ لَكُمْ قِيَـٰمًۭا}}<ref> سوره نساء، آیه ۵.</ref> و در صورت به خطر افتادن [[مصلحت]] [[اجتماعی]] با [[ظلم]] و [[استثمار]] دیگران، مصلحت [[اجتماع]] و مردم مقدم است و باید از استثمار جلوگیری کرد<ref>اقتصادنا، ص۷۰۳.</ref>؛ زیرا هر فردی [[حق]] دارد با [[کار و تلاش]] و استفاده از این حق مشترک همگانی با بهرهمند شدن از ثروتهای طبیعی<ref>المیزان، ج ۱۶، ص۸.</ref> و [[خدادادی]] زندگی خوبی داشته باشد.<ref>[[علی رضایی بیرجندی|رضایی بیرجندی، علی]]، [[استثمار (مقاله)|مقاله «استثمار»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۳، ص ۳۳.</ref>. | ||
==[[استثمار]] [[زنان]]== | |||
استثمارگران با [[اصرار]] بر بقای زنان و [[دختران]]، سعی در [[تحقیر]]<ref>تفسیر مراغی، مج ۵، ج ۱۳، ص۱۲۹.</ref> و [[آلوده]] کردن<ref>التحریر و التنویر، ج ۲۰، ص۶۹.</ref> و [[سوء استفاده]] از آنان به عنوان خدمتکار<ref>نمونه، ج ۱، ص۲۴۸.</ref> یا کامجوییهای جنسی یا هر دو دارند<ref>نمونه، ج ۱۶، ص۱۴.</ref> تا به وسیله زنان که از ارکان اصلی جامعهاند و در [[تربیت]] و تعالی افراد [[جامعه]] نقشی محوری دارند، [[تسلط]] استثمارگرانه خود را بر کل جامعه [[تحمیل]] و تثبیت کنند. | |||
استثمار زنان در [[جاهلیت]] با به [[ارث]] بردن آنان همانند سایر [[اموال]] میّت و واداشتن کنیزان و دختران به خود فروشی امری رایج بوده است. [[قرآن کریم]] با [[نهی]] از این [[اعمال]] و [[نکوهش]] شیء دانستن آنان: {{متن قرآن|أَن تَرِثُوا۟ ٱلنِّسَآءَ كَرْهًۭا}}<ref> سوره نساء، آیه ۱۹.</ref> و استثمار جنسی آنان را ممنوع ساخته: {{متن قرآن|...وَلَا تُكْرِهُوا۟ فَتَيَـٰتِكُمْ عَلَى ٱلْبِغَآءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًۭا لِّتَبْتَغُوا۟ عَرَضَ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا...}}<ref>«و کسانی که (توان) زناشویی نمییابند باید خویشتنداری کنند تا خداوند به آنان از بخشش خویش بینیازی دهد و کسانی از بردگانتان که بازخرید خویش را میخواهند اگر در آنها خیری سراغ دارید بازخریدشان را بپذیرید و از مال خداوند که به شما بخشیده است به آنان (برای کمک به بازخرید) بدهید و کنیزان خود را که خواستار پاکدامنی هستند برای به دست آوردن کالای ناپایدار زندگانی این جهان به زنا واندارید و اگر کسی آنان را وادار کند (بداند که) پس از واداشتنشان خداوند آمرزندهای بخشاینده است» سوره نور، آیه ۳۳.</ref>، و هر یک از [[زن]] و مرد را مالک نتیجه کار خویش میشمارد: {{متن قرآن|...لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌۭ مِّمَّا ٱكْتَسَبُوا۟ وَلِلنِّسَآءِ نَصِيبٌۭ مِّمَّا ٱكْتَسَبْنَ...}}<ref> سوره نساء، آیه ۳۲.</ref> در [[روابط زناشویی]] نیز اصل کلی و [[قانون]] همیشگی {{متن قرآن|فَإِمْسَاكٌۢ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌۢ بِإِحْسَـٰنٍۢ}}<ref>«به شایستگی (با زن) زندگی یا (او را) به نیکی رها کرد» سوره بقره، آیه ۲۲۹.</ref> است. [[خدای سبحان]] [[حقوق]] زوجیت را مشخص کرده و از قرار دادن [[زن]] در تنگنا و [[استثمار]] او [[نهی]] کرده است: {{متن قرآن|...وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَارًۭا لِّتَعْتَدُوا۟...}}<ref> سوره بقره، آیه ۲۳۱.</ref> و چنین [[تشریع]] فرموده که در صورت تصمیم بر جدایی، همه مهریه باید پرداخت شود: {{متن قرآن|وَلَا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا۟ بِبَعْضِ مَآ ءَاتَيْتُمُوهُنَّ}}<ref> سوره نساء، آیه ۱۹.</ref>.<ref>[[علی رضایی بیرجندی|رضایی بیرجندی، علی]]، [[استثمار (مقاله)|مقاله «استثمار»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۳، ص ۳۴.</ref>. | |||
== منابع == | == منابع == | ||