خانه در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

برخی در فرق دار با بیت گفته‌اند دار، [[قائم]] به دیوار و سقف نیست؛ حتی اگر دیوار یا سقف آن ویران شود، دار بر آن اطلاق می‌شود، در حالی که اگر دیوارها یا سقف آن خراب شوند، به آن بیت گفته نمی‌شود.<ref> روح‌البیان، ج ۹، ص ۴۱۸. </ref> بر این پایه، به ساختمان، عرصه، محله و مکان استقرار [[قبیله]] نیز دار گفته‌اند.<ref>العین، ج ۸، ص ۵۸، "دور ".</ref> مسکن از "س ـ ک ـ ن " به معنای استقرار در مقابل حرکت است که اعم از استقرار مادی و [[روحی]] است و اسم مکان به معنای جای سکونت است.<ref> لسان‌العرب، ج ۱۳، ص ۲۱۱ - ۲۱۲؛ التحقیق، ج ۵، ص ۱۶۳، "سکن ".</ref>

همان‌گونه که، در [[آیات]] فوق، ملاحظه می‌شود؛ واژه [[بیت]] دو بار در [[سوره مبارکه آل عمران]] ذکر شده، با توضیحی که، از منابع [[موثق]]، در ذیل نقل می‌شود. روشن می‌گردد، که غرض از بیت، در آن دو مورد، [[خانه]] [[کعبه معظمه]] است.

برخی از نویسندگان، زیر واژه بیت، در آیه مورد پژوهش می‌نویسند: بیت، یعنی [[مکه]]. زمحشری گفت: [[روایت]] شده این که [[خداوند]]، یاقوتی از یاقوت‌های [[بهشتی]] را فرو فرستاد، که دو درّ زمردین داشت، شرقی و [[غربی]] و به [[حضرت آدم]] گفت: «آنچه را که گرد [[عرش]] من، [[طواف]] می‌کند، برای تو فرو فرستادم، پس حضرت آدم از [[سرزمین]] [[هند]]، پیاده به سوی آن روی آورد و [[فرشتگان]] او را [[ملاقات]] کردند و گفتند: ای [[آدم]]! [[حج]] خود را خوب به جای آور، همانا ما این خانه را دو هزار سال پیش از تو [[حج]] نمودیم. [[حضرت آدم]]، برای انجام حج چهل بار، از [[سرزمین]] [[هند]]، پیاده به [[مکه]] رفت. و به همین منوال گذشت؛ تا این که [[خداوند]]، در [[زمان]] [[طوفان نوح]]{{ع}}، آن را به [[آسمان]] چهارم، که [[بیت المعمور]] است، بالا برد. سپس خداوند، به [[ابراهیم]] [[فرمان]] داد، که آن را بنا [[نهد]] و [[جبرئیل]] مکان آن را به او نشان داد.

از طرف دیگر کاروانی به آن محل رسید. و برای کشیدن آب، دلو خود را به [[چاه]] انداخت و یوسف از این [[فرصت]] استفاده نموده و با ریسمان دلو، خود را بالا کشید.

به هر تقدیر، یوسف به عنوان برده، به فروش می‌رود و در [[اختیار]] [[عزیز مصر]] قرار می‌گیرد و او این [[نوجوان]] را به زنش می‌سپارد، تا او را به [[فرزندی]] بپذیرد.

پس منظور از بیتها در آیه مورد بحث، [[منزل]] زلیخا، [[همسر]] عزیز مصر می‌باشد.

اکثر نویسندگان قصص؛ نامی از مکان دقیق بیت، ذکری نکرده‌اند و به واژه [[مصر]] اکتفا نموده‌اند؛ لذا ما، در این مقوله باید روشن نماییم؛ منظور از مصر چیست؟<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۱۸۸.</ref>

===حسن مطلب===

علاوه بر اینکه [[صفا و مروه]] دو کوهی هستند که سعی میان آنها جزو [[مناسک حج]] است و «نخستین خانه‌ای که به منظور [[پرستش]] خداوند برای [[مردم]] ساخته شد در [[سرزمین مکه]] بود»<ref>تفسیر نمونه، ج۲، ص۴۵۴.</ref>. این که این [[مراسم]] مخصوص را «[[حج]]» نامیده‌اند برای این است که به هنگام حرکت برای شرکت در این مراسم «قصد [[زیارت]] [[خانه خدا]]» می‌کنند و به همین دلیل در آیه فوق<ref>آیه ۱۵۸.</ref> اضافه به «[[بیت]]» (خانه کعبه) شده است<ref>تفسیر نمونه، ج۳، ص۲۶.</ref>.

و اما اینکه خانه کعبه اولین خانه‌ای است که روی [[زمین]] بنا شده تا مردم از آن منتفع شوند و قبل از آن خانه دیگری ساخته نشده باشد معنایی است که لفظ آیه به آن دلالتی ندارد<ref>تفسیر المیزان، ج۳، ص۵۷۴.</ref>.

همین منبع درباره رعمسیس (پسر [[آفتاب]]) چنین نظر می‌دهد: نام شهری در مصر که در شمال شرقی دلتا قرار داشته و منطقه‌ای بود که یوسف بعد از [[مهاجرت]] پدر و برادرانش آنها را در آنجا ساکن گردانید<ref>پیدایش ۱۱:۴۷.</ref><ref>دایرة المعارف کتاب مقدس، ص۷۹۳.</ref>.

ما در آخر این گفتار از آنجا که صاحب کتاب اطلس [[قرآن]] به منابع [[مصری]] دسترسی داشته است موضع [[خانه]] زلیخا (قصر) را در «صان الحجر» (تانیس به [[یونانی]]/ Tanis در استان شرقیه نزدیک دریاچه المنزله Almanzeleh [[پایین‌تر]] از جیزه (Giza) و محل استقرار خاندان یعقوب را در جاشان واقع در شمال بلبیس Bilbeis ([[سفط]] الحنه فعلی) دانسته و ما با او متفق القول می‌شویم<ref>ر.ک: اطلس قرآن، ص۷۵.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۳۵۳.</ref>

== منابع ==