مالکیت امام: تفاوت میان نسخه‌ها

== [[اولیاء الهی]] {{عم}}؛ وارثان انحصاری ولایت خداوند بر روی زمین ==

# صاحب اصلی عالم - یعنی [[خداوند]] - اجازه تصرّف در [[ملک]] خود را تنها به [[خلیفه]] خود، که نازل‌منزله [[پروردگار]] در [[تدبیر]] و تمشیت امور عالم است، داده است.

# این قاعده [[عقلی]]، در عالم [[دنیا]] به این ترتیب است که [[خلیفه الهی]]، به [[اذن]] او در مرتبه بعد از [[خداوند]]، [[صاحب ولایت]] و [[مالکیّت]] مِلک و [[مُلک]] [[دنیا]] است و هرگونه تصرّف مالکانه و حاکمانه در [[ملک]] [[خداوند]]، منوط به [[اذن]] خاص و یا عام [[خلیفه خداوند]] در [[دنیا]] است.

این [[آیه]] را می‌توان به صورت قیاسی اقترانی [[قرارداد]]؛ به این ترتیب که:

نتیجه منطقی [[برهان]]، در پایان [[آیه]] و با بیان وصف به جای موصوف بیان شده است؛ به این ترتیب که اشخاص [[مأذون]] از طرف [[خداوند]]، با صفت اعلایشان معرفی می‌شوند: {{متن قرآن|وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ}}.

توضیح آنکه:

#"[[تقوا]]" در لغت به معنای "حریم‌داری امری مادّی و یا [[معنوی]]" است و [[متّقی]] کسی است که [[حریم]] [[ادب]] [[بندگی]] را در مقابل [[خداوند]] به [[درستی]] [[حفظ]] می‌نماید.

[[روایت]] صحیح اخیر بیانگر آن است که [[امیر المؤمنین]] {{ع}} [[خازن تمام امور و اشیا]]، نه تنها [[علم خدا]]، در [[آسمان]] و [[زمین]] است. مؤید این مدعا و همسوی با این [[روایت]]، هشت روایتی است که مرحوم [[کلینی]] در [[کتاب شریف الکافی]] تحت عنوان {{عربی|بَابُ أَنَّ الْأَرْضَ كُلَّهَا لِلْإِمَامِ {{ع}}}} گردآوری کرده است<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۰۷-۴۱۰.</ref>. بر اساس این [[روایات]]، [[خداوند متعال]] [[زمین]] را [[ملک]] [[امامان]] {{عم}} قرار داده است. به دیگر سخن، مفهوم [[خزان الله]] از [[وظیفه]] خزانه‌داری و نگهبانی [[امامان]] {{عم}} بر تمام اشیای عالم خبر می‌دهد. [[روایات]] هشت گانه‌ای که مرحوم [[کلینی]] [[نقل]] کرده، از این مفهوم نیز فراتر رفته است و نه تنها از نگهبانی از عالم، بلکه از [[حق]] [[مالکیت]] [[امامان]] {{عم}} بر بخشی از امور و اشیای عالم، یعنی [[زمین]]، نیز سخن به میان آورده است<ref>شایان ذکر است نگارنده خود واقف است که مالکیت بر اشیای عالم حقیقتی نیست که مستند به مفهوم خزان الله باشد. آوردن این عنوان و مطالب ذیل آن، به جهت ارتباطی است که می‌تواند با مسئله چیستی منصب امامت و منحصر نبودن ویژگی‌های امام درعناوین مطرح شده، داشته باشد.</ref>. توضیح آن‌که، ممکن است کسی خزانه‌دار چیزی باشد، اما خود [[حق]] و ملکیتی بر آن نداشته باشد. گاهی نیز ممکن است کسی که صاحب [[اختیار]] در [[مال]] یا هر چیزی دیگر است، آن را به کسی دیگر تملیک کند. [[روایات]] هشت گانه یاد شده ناظر به بخش دوم است. در این باره، روایتی صحیح از [[امام باقر]] {{ع}} [[نقل]] شده است که به [[ابو خالد کابلی]] فرمودند: “در [[کتاب علی]] {{ع}} یافتیم که [راجع به [[آیه]]] {{متن قرآن|إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ}}<ref>«بی‌گمان زمین از آن خداوند است، به هر کس از بندگان خویش که بخواهد به میراث می‌دهد و سرانجام (نیکو) از آن پرهیزگاران است» سوره اعراف، آیه ۱۲۸.</ref>، [فرمود] من و [[اهل]] بیتم کسانی هستیم که [[خداوند]] [[زمین]] را برای ما قرار داد و ما متقینیم و تمام [[زمین]] برای ماست”<ref>{{متن حدیث|وَجَدْنَا فِي كِتَابِ عَلِيٍّ {{ع}} إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُها مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ أَنَا وَ أَهْلُ بَيْتِيَ الَّذِينَ أَوْرَثَنَا اللَّهُ الْأَرْضَ وَ نَحْنُ الْمُتَّقُونَ وَ الْأَرْضُ كُلُّهَا لَنَا}}. محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۰۷؛ محمد بن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج۷، ص۱۵۲؛ الاستبصار، ج۳، ص۱۰۸؛ محمد بن مسعود عیاشی، تفسیر العیاشی، ج۲، ص۲۵.</ref>.

حضرت فرمود: “مگر ما از [[زمین]] و آنچه [[خدا]] از آن برآورد، حقی جز [[خمس]] نداریم؟! ای اباسیار! همه [[زمین]] از آن ماست، پس آنچه [[خدا]] از آن برآورد، متعلق به ماست”<ref>{{متن حدیث|... فَقَالَ أَ وَ مَا لَنَا مِنَ الْأَرْضِ وَ مَا أَخْرَجَ اللَّهُ مِنْهَا إِلَّا الْخُمُسُ يَا أَبَا سَيَّارٍ إِنَّ الْأَرْضَ كُلَّهَا لَنَا فَمَا أَخْرَجَ اللَّهُ مِنْهَا مِنْ شَيْ‏ءٍ فَهُوَ لَنَا}}. محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۰۸؛ محمد بن حسن طوسی، تهذیب الاحکام، ج۴، ص۱۴۴.</ref>.