وحی پیامبران: تفاوت میان نسخه‌ها

نمایش تاریخچه به صورت تعاملی

دیداریویکی‌متن

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۳ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۱

تغییرمسیر به:

وحی پیامبرانه

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{مدخل مرتبط
+#تغییر_مسیر [[وحی پیامبرانه]]
-| موضوع مرتبط = وحی
-| عنوان مدخل  =
-| مداخل مرتبط =
-| پرسش مرتبط  =
-}}
-==چگونگی وحی پیامبران==
-تعریف و [[شناخت]] وحی ارتباط تنگاتنگی با مسأله [[نبوت]] و چگونگی آن دارد.؛ چراکه وحی نوعی محصول و ره‌آورد [[نبوت]] است. در صفحات پیشین از منظر [[عرفان]] اشاراتی درباره [[حقیقت نبوت]] بیان شد که حاصلش این بود که نبوت به صورت کلی به دو قسم تعریفی و [[تشریعی]] تقسیم می‌شود. نبوت تعریفی همان [[اخبار]] و خبر دادن از [[مقامات]] و [[معارف عقلی]] و [[معنوی]] در عالم [[عقول]] است. [[نبوت تشریعی]] اخبار از [[معارف]] و [[احکام الهی]] در [[عالم طبیعت]] برای [[مردم]] است. در این نبوت، [[نبی]] با [[تهذیب]] و تعالی نفس خویش، [[استعداد]] نفس خود را به مرتبه‌ای می‌رساند که بتواند با عالم عقول ارتباط برقرار کند و از آنها حقایقی را به عنوان [[وحی]] دریافت کند. این که نفس [[انبیاء]] به کدام یک از مقامات و عقول [[روحانی]] وصل می‌شود، این به [[اختلاف]] رتبه [[پیامبران]] بر می‌گردد. ممکن است [[پیامبری]] به دلیل مرتبه پایین خویش در عالم [[خواب]] و [[رؤیا]] تماسی با یکی از عقول پایین برقرار کند که این از دوری وی از [[حقیقت محمدیه]] حکایت می‌کند و ممکن است [[پیامبر]] دیگری از تجلیات اولیه [[صادر اول]] باشد که ره‌آورد آن [[مشاهده]] [[حقایق]] [[غیبی]] و یا شنیدن آن با [[قوه مخیله]] یا عاقله باشد که [[حضرت عیسی]] و [[موسی]] از این قسم‌اند.
-بر پیامبرانی که در رتبه پایین هستند، فرشته‌ای در [[قوه خیال]] نبی اعم از [[عالم رؤیا]] یا [[بیداری]] نازل شده و [[حقیقت]] یا حقایق غیبی را از حضرت علمیه بر [[قلب]] آنها تنزل می‌دهد<ref>{{عربی|اعلم ان الميزان في مشاهدة الصور الغيبيه هو انسلاخ النفس عن الطبيعة و الرجوع الى عالمها الغيبي فيشاهد اولا مثالها المقيد و بعده المثال المطلق الى الحضرة الاعيان بالتفصيل الذي يشير اليه المصنف، و الانسلاخ قد يكون في النوم عند استراحة النفس عن التدبيرات البدنية فيقدر سفاء النفس يتصل بالعوالم الغيبية فيشاهد الحقائق الغيبية فعند ذلك يتمثل تلك الحقيقة في مثالها حسب عادات النفس و مأنوساتها فيحتاج الى التعبير}}؛ (تعلیقات شرح الفصوص، ص۳۶).</ref>.
-اما پیامبرانی که مقاماتشان از عقول و [[فرشتگان]] بالاتر است، [[القای وحی]] و [[پیام]] [[غیبی]] و کلاً انزال و صعود [[فرشته وحی]] به [[اذن]] نفس [[نبوی]] صورت می‌گیرد. آنان می‌توانند [[فرشتگان]] و در رأس آنها [[جبرئیل]] را در عالم [[عقول]] به شکل «[[تمثل]] [[عقلی]]» و در [[عالم مثال]] در قالب «تمثل مثالی» و در [[عالم طبیعت]] به صورت «تمثل ناسوتی» [[مشاهده]] و [[گفتگو]] کنند و بدین‌سان [[وحی]] را از آنان دریافت نمایند.
-عرفا به انزال [[فرشتگان وحی]] و شنیدن صدا یا مشاهده [[تمثیل]] آنان (صورت متمثل در عالم عقول، مثال یا [[ناسوت]]) توسط [[پیامبران]] معتقدند و آن را مبدأ وحی [[تفسیر]] می‌کنند.
-[[محی الدین عربی]] در این باره می‌گوید:
-{{عربی|انبياء التشريع الذين يأخذون بواسطة الروح الامين من عين الملك... فلابد من تنزل الارواح على قلوبهم}}<ref>الفتوحات، ج۲، ص۷۸ و ۷۹.</ref>.
-مقصود از [[قلب]] و [[محل نزول ملائکه]]، نخست [[قوه خیال]] متصل [[نبی]]<ref>عالم خیال به دو قسم متصل و منفصل تقسیم می‌شود، خیال متصل، همان قوه متخلیه انسان است که به نفس انسان متصل است، خیال منفصل همان عالم مثال است که تعریفش در صفحات پیشین گذشت.</ref> است که صورت فرشته وحی و صدای وی را در آن می‌شنود. با انبساط آن، نبی به [[خیال]] منفصل (عالم مثال) متصل می‌شود:
-{{عربی|حضرة الخيال و هو اول مبادئ الوحي الالهي في اهل العناية... و كذلك اذا تمثل له الملك رجلاً فذكر من حضرة الخيال}}<ref>فصوص الحکم، فص یوسف، ص۹۹ و ۱۰۰.</ref>.
-[[قیصری]] در شرح آن می‌نویسد:
-{{عربی|ان الوحي لا يكون الا بنزول الملك و اول نزوله في الحضرة الخيالية ثم الحسية فالمشاهد له لابد ان يكون خياله متنوراً ليقدر على مشاهدته فيه ثم في المثال المطلق لانه واسطة بين العالم الحسي و المثالي المطلق فالنازل لابد له من العبور عليه و الصاعد ايضاً كذلك}}<ref>شرح فصوص الحکم، ص۶٨۴.</ref>.
-سعدالدین [[فرغانی]] با تقسیم وحی به اقسام مختلف سماع [[کلام الهی]] بدون واسطه را مرتبه عالیه وحی می‌نامد:
-{{عربی|الوحي على ضروب اعلاها سماع كلام الله تعالى بلاواسطة كحال موسى{{ع}} ثم بوسطة ملك في صورة معينة او غيره}}<ref>مشارق الدراری، ص۴٧٩.</ref>.
-[[فرغانی]] در [[تذکر]] مهم تأکید می‌کند که [[نزول وحی]] توسط [[فرشته]]، صورت ظاهری [[وحی]] است، اما ممکن است که بعضی از [[پیامبران]] به دلیل [[قوت نفس]] خویش پیش از نزول وحی توسط [[جبرئیل]] مثلاً از طریق [[شهود]] و بدون واسطه به وحی [[آگاه]] گردند که وحی [[پیامبر اسلام]]{{صل}} از همین قبیل بود<ref>ر.ک: مشارق الدراری، ص۵۳۷.</ref>.
-حضرت [[امام]] ([[قدس سره]]) در این باره با اشاره به پایان [[سفر]] اول [[نبی]] می‌گوید:
-«گاه شود که آن [[حقیقت]] غیبیه و سریره قدسیه که در حضرت علمیه و [[اقلام]] و [[الواح]] عالیه مشهود شده از طریق نفس و سر [[روح]] [[شریف]] آنها به توسط [[ملک]] وحی - که [[حضرت جبرئیل]] است - تنزل کند در [[قلب]] [[مبارک]] آنها و گاهی جبرئیل [[تمثل]] مثالی پیدا کند در حضرت مثال برای آنها و گاهی تمثل ملکی پیدا کند و از ممکن [[غیب]] به توسط آن حقیقت تا [[مشهد]] [[عالم شهادت]] ظهور پیدا کند و آن لطیفه الهیه را تنزل دهد»<ref>آداب الصلوة، ص۲.</ref>.
-ایشان در تعلیقات خود بر شرح فصوص نیز بر [[قدرت]] برخی پیامبران بر انزال [[فرشتگان]] تأکید می‌کند<ref>{{عربی|ان الكمل مثل الانبياء: يمثلون الحقائق في مثالهم حسب اختيارهم و من المثال ينزلونها الى الملك الخلاص المسجونين في عالم الطبيعة فتنزل الملائكة في عالمهم المثالي و الملكي حسب قوة روحانيتهم و كمالها فروحانية النبي هي المنزلة للملائكة الروحانية في المثال و في الملك}}. (تعلیقات علی شرح فصوص الحکم، ص۳۶ و ۳۷).</ref>.
-«به دیگر سخن، [[علم پیامبران]] را نمی‌توان با [[علم]] دیگر [[انسان‌ها]] مقایسه کرد.؛ چراکه علم آنان از [[علم خداوند]] و یا [[لوح محفوظ]] (علم نفس قدسی [[محمدیه]]) به حسب [[اختلاف]] مراتبشان نشأت گرفته است».
-{{عربی|ليس على الانبياء بالاحكام من قبيل الاجتهاد فانهم: يستكشفون الحقائق من الاطلاع على ما في علم الحق او اللوح المحفوظ حسب مراتبهم}}<ref>تعلیقات علی شرح فصوص الحکم، ص۱۹۴.</ref>.
-اما نکته اشتراک [[وحی پیامبران]]، [[رجوع]] مبدأ وحی آنان به [[حقیقت محمدیه]] است. بر اساس آن چه در صفحات پیشین گذشت، [[حقیقت محمدیه]] [[صادر اول]] و واسطه سریان [[فیض الهی]] به دیگر وجودات امکانی است. عرفا آن حضرت را به آئینه یا نوری [[تشبیه]] کرده‌اند که عکس‌ها و دیگر نورها از آن وجود نشأت می‌گیرد و به دیگر سخن، اصل وجود [[پیامبران]] و همچنین [[نبوت]] آنان جلوه و [[مظهر]] وجود و نبوت حقیقت محمدیه می‌باشد.
-بر این اساس [[نبوت پیامبر اسلام]] [[ازلی]] و نبوت دیگر پیامبران حدوثی و متأخر است. [[محی الدین]] در این باره می‌گوید:
-{{عربی|كل نبي من لدن آدم الى آخر نبي ما منهم احد يأخذ الا من مشكاة خاتم النبيين و ان تأخر وجود طينته{{صل}} فانه بحقيقته موجود و هو قوله{{صل}}: {{متن حدیث|كُنْتُ نَبِيّاً وَ آدَمَ بَيْنَ الْمَاءِ وَ الطِّينِ‌}}. و غيره من الانبياء ما كان نبيا الا حين [[بعث]]}}<ref>تعلیقات علی شرح فصوص الحکم، ص۶٣ و ۶۴.</ref>.
-حضرت [[امام]] در جای دیگر تصریح می‌کند که [[معارف]] و فیوضات علمیه بر پیامبران از طریق سر [[احمدی]] و عماء [[علوی]] منتقل می‌شود.
-{{عربی|الفيوضات العلمية و المعارف الحقيقية النازلة من سماء سر الاحمدية{{صل}} لا تصل الى الاراضي الخلقية الا بعد عبورها على المرتبة العماء العلوية}}<ref>مصباح الهدایة، ص۷۶.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آیین خاتم (کتاب)|آیین خاتم]]، ص ۱۳۶.</ref>.
-== منابع ==
-{{منابع}}
-# [[پرونده:270360800.jpg|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آیین خاتم (کتاب)|'''آیین خاتم''']]
-{{پایان منابع}}
-== پانویس ==
-{{پانویس}}
-[[رده:وحی]]