اولوالعزم: تفاوت میان نسخهها
←صاحبان عهد و پیمان شدید
(←مقدمه) |
|||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
== ویژگیهای انبیای اولوالعزم == | == ویژگیهای انبیای اولوالعزم == | ||
در [[قرآن کریم]] از برخی [[انبیای الهی]] به عنوان اولوالعزم یاد شده است<ref>سوره احقاف، آیه۳۵.</ref>. درباره اینکه مقصود از اولوالعزم چیست و انبیای اولوالعزم چه کسانی هستند سه نظریه مطرح شده است: | در [[قرآن کریم]] از برخی [[انبیای الهی]] به عنوان اولوالعزم یاد شده است<ref>سوره احقاف، آیه۳۵.</ref>. درباره اینکه مقصود از اولوالعزم چیست و انبیای اولوالعزم چه کسانی هستند سه نظریه مطرح شده است: | ||
# برخی [[عزم]] را به معنای [[صبر]] دانستهاند و پیامبران اولوالعزم را به [[پیامبران]] دارای [[صبر]] و | # برخی [[عزم]] را به معنای [[صبر]] دانستهاند و پیامبران اولوالعزم را به [[پیامبران]] دارای [[صبر]] و تحمل در مقابل [[سختیها]] و [[مشکلات]] [[تبلیغ احکام الهی]] [[تفسیر]] نمودهاند<ref>تفسیر عاملی، ج۷، ص ۵۳۳؛ تفسیر آیات الاحکام، ص ۶۸۰.</ref>. | ||
# بعضی از [[مفسرین]] با استناد به برخی از [[روایات]]، [[عزم]] در کلمه اولوالعزم را به معنای [[عهد]] دانستهاند.<ref>تفسیر القرآن العظیم، ج۶، ص ۳۴۲ و کنزالدقائق، ج۸، ص ۳۶۰.</ref>. مطابق این [[تفسیر]] منظور از اولوالعزم پیامبرانی هستند که [[خداوند]] از آنها بر [[عبودیت]] و [[اطاعت]] تامه خویش<ref>بحارالانوار، ج۱۱، ص ۳۵ و تفسیر القرآن الکریم، ج۶، ص ۳۴۲.</ref> یا بر [[ولایت]] [[پیامبر خاتم]] {{صل}} و [[اهل بیت]] {{عم}} ایشان<ref>بحارالانوار، ج۱۱، ص ۳۵؛ المیزان، ج۲، ص ۲۱۳؛ تفسیر قمی، ج۲، ص ۶۶.</ref> [[پیمان]] گرفته است. | # بعضی از [[مفسرین]] با استناد به برخی از [[روایات]]، [[عزم]] در کلمه اولوالعزم را به معنای [[عهد]] دانستهاند.<ref>تفسیر القرآن العظیم، ج۶، ص ۳۴۲ و کنزالدقائق، ج۸، ص ۳۶۰.</ref>. مطابق این [[تفسیر]] منظور از اولوالعزم پیامبرانی هستند که [[خداوند]] از آنها بر [[عبودیت]] و [[اطاعت]] تامه خویش<ref>بحارالانوار، ج۱۱، ص ۳۵ و تفسیر القرآن الکریم، ج۶، ص ۳۴۲.</ref> یا بر [[ولایت]] [[پیامبر خاتم]] {{صل}} و [[اهل بیت]] {{عم}} ایشان<ref>بحارالانوار، ج۱۱، ص ۳۵؛ المیزان، ج۲، ص ۲۱۳؛ تفسیر قمی، ج۲، ص ۶۶.</ref> [[پیمان]] گرفته است. | ||
# عده دیگری از [[مفسرین]] با توجه به پارهای از [[روایات]] دیگر، انبیای اولوالعزم را به [[انبیاء]] دارای کتاب و [[شریعت]] [[تفسیر]] نمودهاند<ref>المیزان، ج۲، ص ۲۱۳؛ جوامع الجامع، ج۶، ص ۲۷ و ۲۹؛ روح البیان، ج۸، ص ۴۹۵؛ کنزالدقائق، ج۱۲، ص ۲۰۳ و تفسیر المبین، ص ۵۵۰.</ref>. | # عده دیگری از [[مفسرین]] با توجه به پارهای از [[روایات]] دیگر، انبیای اولوالعزم را به [[انبیاء]] دارای کتاب و [[شریعت]] [[تفسیر]] نمودهاند<ref>المیزان، ج۲، ص ۲۱۳؛ جوامع الجامع، ج۶، ص ۲۷ و ۲۹؛ روح البیان، ج۸، ص ۴۹۵؛ کنزالدقائق، ج۱۲، ص ۲۰۳ و تفسیر المبین، ص ۵۵۰.</ref>. | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
از پارهای [[مفسرین]] [[نقل]] شده است که تمام [[رسولان الهی]] را اولوالعزم دانستهاند و برخی اولوالعزم را هیجده رسولی دانستهاند و برخی بر اساس بعضی [[روایات]]، انبیای اولوالعزم را نه نفر دانسته و برخی دیگر آنها را هفت یا شش نفر دانستهاند<ref>المیزان، ج۱۸، ص ۳۳۳؛ روح المعانی، ج۲۶۶، ص ۳۴و ۳۵.</ref>. | از پارهای [[مفسرین]] [[نقل]] شده است که تمام [[رسولان الهی]] را اولوالعزم دانستهاند و برخی اولوالعزم را هیجده رسولی دانستهاند و برخی بر اساس بعضی [[روایات]]، انبیای اولوالعزم را نه نفر دانسته و برخی دیگر آنها را هفت یا شش نفر دانستهاند<ref>المیزان، ج۱۸، ص ۳۳۳؛ روح المعانی، ج۲۶۶، ص ۳۴و ۳۵.</ref>. | ||
[[علامه طباطبایی]] و بعضی دیگر از [[مفسران]]، اولوالعزم را پنج [[پیامبر]] صاحب [[شریعت]]، یعنی [[حضرت نوح]] {{ع}}، [[حضرت ابراهیم]] {{ع}}، [[حضرت موسی]] {{ع}}، [[حضرت عیسی]] {{ع}} و [[پیامبر خاتم|محمد]] {{صل}} دانستهاند<ref>المیزان، ج۲، ص ۲۱۳؛ البرهان، ج۳، ص ۷۷۶؛ تفسیر مراغی، ج۲۱، ص ۱۳۲ و ج۲۶، ص ۲۹.</ref>. گفته شده است [[روایات]] دال بر این مطلب در حد | [[علامه طباطبایی]] و بعضی دیگر از [[مفسران]]، اولوالعزم را پنج [[پیامبر]] صاحب [[شریعت]]، یعنی [[حضرت نوح]] {{ع}}، [[حضرت ابراهیم]] {{ع}}، [[حضرت موسی]] {{ع}}، [[حضرت عیسی]] {{ع}} و [[پیامبر خاتم|محمد]] {{صل}} دانستهاند<ref>المیزان، ج۲، ص ۲۱۳؛ البرهان، ج۳، ص ۷۷۶؛ تفسیر مراغی، ج۲۱، ص ۱۳۲ و ج۲۶، ص ۲۹.</ref>. گفته شده است [[روایات]] دال بر این مطلب در حد مستفیض است<ref>المیزان، ج۲، ص ۱۴۵ و ۱۴۶ و ج۱۸ ص ۲۲۰.</ref>. | ||
# [[رسالت]] انبیای اولوالعزم [[رسالت]] | # [[رسالت]] انبیای اولوالعزم [[رسالت]] جهانی بوده است<ref>المیزان، ج۲، ص ۱۴۱ و ۱۴۲.</ref>. البته توضیح داده شده که انبیای اولوالعزم و صاحب کتاب دوگونه [[دعوت]] داشتهاند یکی دعوت به [[خداپرستی]]، [[توحید]] و [[نفی]] [[شرک]]، و دیگری دعوت به [[احکام]] و [[شرایع]] خاص. دعوت نخست جهانی بوده است بر خلاف دعوت دوم که به [[قوم]] خاصی اختصاص داشته است و آنان [[مکلف]] میشدند به آن [[احکام]] عمل کنند. | ||
# [[رسالت]] انبیای اولوالعزم [[رسالت]] | # [[رسالت]] انبیای اولوالعزم [[رسالت]] جهانی نبوده است. برای مثال [[حضرت موسی]] {{ع}} و [[حضرت عیسی]] {{ع}} به سوی [[بنی اسرائیل]] برانگیخته شدند و دعوت آنان به این [[قوم]] اختصاص داشت. ظاهر برخی [[آیات]] نیز مؤید این مدعاست<ref>سوره آل عمران، آیه۴۹.</ref> و نیز مفاد ظاهر [[آیات]] دیگری<ref>سوره صف، آیه۶؛ سوره اسراء، آیه۱۰۱؛ سوره طه، آیه۴۷؛ سوره شعراء، آیه۱۷؛ سوره غافر، آیه۵۳.</ref> این است که رسالت این [[پیامبران]] جهانی نبوده است. بنابراین، بین اینکه [[پیامبری]] صاحب [[کتاب آسمانی]] (اولوالعزم) باشد و رسالتش رسالتی جهانی باشد تلازمی نیست<ref>[[محمد جواد اصغری|اصغری، محمد جواد]]، [[اولوالعزم (مقاله)|مقاله «اولوالعزم»]]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]]، ص۵۳۶.</ref>. | ||
==تعریف [[پیامبران اولوالعزم]]{{عم}}== | ==تعریف [[پیامبران اولوالعزم]]{{عم}}== | ||
در این که منظور از پیامبران اولوالعزم چه کسانی هستند، در میان [[مفسران]] گفت و گوی فراوانی وجود دارد: | در این که منظور از پیامبران اولوالعزم چه کسانی هستند، در میان [[مفسران]] گفت و گوی فراوانی وجود دارد: | ||
===صاحبان [[صبر]] و | ===صاحبان [[صبر]] و تحمل=== | ||
در [[قرآن]] گاهی «[[عزم]]» در معنای «صبر» به کار رفته، مانند: {{متن قرآن|وَلَمَنْ صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ}}<ref>«و هر آنکه شکیب ورزد و درگذرد بیگمان این از کارهایی است که آهنگ آن میکنند» سوره شوری، آیه ۴۳.</ref>. بر همین اساس برخی از [[مفسرین]] «عزم» را به معنای صبر دانستهاند و پیامبران اولوالعزم را به [[پیامبران]] دارای صبر و تحمل در مقابل [[سختیها]] و [[مشکلات]] [[تبلیغ احکام الهی]] [[تفسیر]] نمودهاند، به دلیل آنکه در [[آیه]] از میان صفات، صفت صبر به مثابه یک صفت برجسته مطرح شده است<ref>عاملی، تفسیر عاملی، ج۷، ص۵۳۳؛ محمد علی سایس، تفسیر آیات الأحکام، ج۱، ص۶۸۰؛ احمد بن مصطفی مراغی، تفسیر مراغی، ج۲۱، ص۱۳۲؛ ابن عاشور، التحریر و التنویر، ج۲۶، ص۵۷.</ref>. | در [[قرآن]] گاهی «[[عزم]]» در معنای «صبر» به کار رفته، مانند: {{متن قرآن|وَلَمَنْ صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ}}<ref>«و هر آنکه شکیب ورزد و درگذرد بیگمان این از کارهایی است که آهنگ آن میکنند» سوره شوری، آیه ۴۳.</ref>. بر همین اساس برخی از [[مفسرین]] «عزم» را به معنای صبر دانستهاند و پیامبران اولوالعزم را به [[پیامبران]] دارای صبر و تحمل در مقابل [[سختیها]] و [[مشکلات]] [[تبلیغ احکام الهی]] [[تفسیر]] نمودهاند، به دلیل آنکه در [[آیه]] از میان صفات، صفت صبر به مثابه یک صفت برجسته مطرح شده است<ref>عاملی، تفسیر عاملی، ج۷، ص۵۳۳؛ محمد علی سایس، تفسیر آیات الأحکام، ج۱، ص۶۸۰؛ احمد بن مصطفی مراغی، تفسیر مراغی، ج۲۱، ص۱۳۲؛ ابن عاشور، التحریر و التنویر، ج۲۶، ص۵۷.</ref>. | ||
در [[کتابهای تفسیری]] آمده است: با توجه به اینکه | در [[کتابهای تفسیری]] آمده است: با توجه به اینکه پیامبران صاحب شریعت جدید و [[آیین]] تازه با مشکلات و گرفتاریهای بیشتری روبه رو بودند، و برای مقابله با آن عزم و [[اراده]] محکمتری لازم داشتند، به این دسته از پیامبران، «اولوالعزم» اطلاق شده است و اگر بعضی، «عزم» و «عزیمت» را به معنای [[حکم]] و [[شریعت]] تفسیر کردهاند<ref>علامه طباطبائی میگوید: «این که عزم به معنای «عزیمت» یعنی حکم و شریعت باشد، توسط روایات اهل بیت{{عم}} تأیید شده است». (ترجمه المیزان، ج۱۸، ص۳۳۲).</ref>، به همین مناسبت است، وگرنه «عزم» در لغت به معنای شریعت نیامده است<ref>تفسیر نمونه، ج۲۱، ص۳۷۹.</ref>.<ref>[[مهدی سازندگی|سازندگی، مهدی]]، [[عصمت پیامبران اولوالعزم در دائرةالمعارف قرآن لیدن (کتاب)|عصمت پیامبران اولوالعزم در دائرةالمعارف قرآن لیدن]]، ص ۱۸۳.</ref> | ||
===صاحبان [[عهد]] و [[پیمان]] شدید=== | ===صاحبان [[عهد]] و [[پیمان]] شدید=== | ||
در قرآن گاهی «عزم» به معنای «[[وفای به عهد]]» به کار رفته، مانند: {{متن قرآن|وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا}}<ref>«و ما از پیش به آدم سفارش کردیم اما او از یاد برد و در وی عزمی نیافتیم» سوره طه، آیه ۱۱۵.</ref>. از همین روی، بعضی از مفسرین با استناد به این دسته از [[آیات]] و برخی از [[روایات]]، «[[عزم]]» را به معنای [[عهد]] دانستهاند. بعضی هم این معنا را از بعضی [[آیات قرآن]] همچون [[آیه]] ۷ و ۸ [[سوره احزاب]] استظهار نمودهاند<ref>{{متن قرآن|وَإِذْ أَخَذْنَا مِنَ النَّبِيِّينَ مِيثَاقَهُمْ وَمِنْكَ وَمِنْ نُوحٍ وَإِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَأَخَذْنَا مِنْهُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا * لِيَسْأَلَ الصَّادِقِينَ عَنْ صِدْقِهِمْ وَأَعَدَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا أَلِيمًا}} «و (یاد کن) آنگاه را که از پیامبران پیمان گرفتیم و (نیز) از تو و نوح و ابراهیم و موسی و عیسی پسر مریم و از آنها پیمانی استوار گرفتیم * تا (به فرجام، خداوند) از راستی راستگویان بپرسد و برای کافران عذابی دردناک آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۷-۸.</ref>،؛ چراکه در این [[آیات]] به مسئله گرفتن عهد و [[میثاق]] از انبیایی بزرگ همچون: نوح، ابراهیم، [[موسی]]، [[عیسی]]{{عم}}، و محمد{{صل}} اشاره شده است. همچنین در آیات دیگر از انبیایی همچون [[آدم]]{{ع}} نام برده شده که در عمل به عهد و | در قرآن گاهی «عزم» به معنای «[[وفای به عهد]]» به کار رفته، مانند: {{متن قرآن|وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا}}<ref>«و ما از پیش به آدم سفارش کردیم اما او از یاد برد و در وی عزمی نیافتیم» سوره طه، آیه ۱۱۵.</ref>. از همین روی، بعضی از مفسرین با استناد به این دسته از [[آیات]] و برخی از [[روایات]]، «[[عزم]]» را به معنای [[عهد]] دانستهاند. بعضی هم این معنا را از بعضی [[آیات قرآن]] همچون [[آیه]] ۷ و ۸ [[سوره احزاب]] استظهار نمودهاند<ref>{{متن قرآن|وَإِذْ أَخَذْنَا مِنَ النَّبِيِّينَ مِيثَاقَهُمْ وَمِنْكَ وَمِنْ نُوحٍ وَإِبْرَاهِيمَ وَمُوسَى وَعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَأَخَذْنَا مِنْهُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا * لِيَسْأَلَ الصَّادِقِينَ عَنْ صِدْقِهِمْ وَأَعَدَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا أَلِيمًا}} «و (یاد کن) آنگاه را که از پیامبران پیمان گرفتیم و (نیز) از تو و نوح و ابراهیم و موسی و عیسی پسر مریم و از آنها پیمانی استوار گرفتیم * تا (به فرجام، خداوند) از راستی راستگویان بپرسد و برای کافران عذابی دردناک آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۷-۸.</ref>،؛ چراکه در این [[آیات]] به مسئله گرفتن عهد و [[میثاق]] از انبیایی بزرگ همچون: نوح، ابراهیم، [[موسی]]، [[عیسی]]{{عم}}، و محمد{{صل}} اشاره شده است. همچنین در آیات دیگر از انبیایی همچون [[آدم]]{{ع}} نام برده شده که در عمل به عهد و میثاق الهی موفق نبوده و از این عدم [[موفقیت]] به فقدان عزم در ایشان اشاره شده است<ref>{{متن قرآن|وَلَقَدْ عَهِدْنَا إِلَى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْمًا}} «و ما از پیش به آدم سفارش کردیم اما او از یاد برد و در وی عزمی نیافتیم» سوره طه، آیه ۱۱۵.</ref>؛ بنابراین عزم به معنای عهد و میثاق شدید و محکم میباشد<ref>ابن کثیر، تفسیر القرآن العظیم، ج۶، ص۳۴۲؛ قمی مشهدی، کنز الدقائق، ج۸، ص۳۶۰.</ref>. | ||
مطابق این [[تفسیر]]، منظور از اولوالعزم، پیامبرانی هستند که [[خداوند]] از آنها بر [[عبودیت]] و [[اطاعت]] تامه خویش<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ج۱۱، ص۳۵؛ ابن قیم جوزی، تفسیر القرآن الکریم، ج۶، ص۳۴۲.</ref>، یا بر [[ولایت پیامبر خاتم]] و [[اهل بیت]] ایشان{{عم}} [[پیمان]] گرفته است<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ج۱۱، ص۳۵، طباطبائی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۲، ص۲۱۳؛ فیض کاشانی، تفسیر الصافی، ج۳، ص۳۴۲؛ قمی، تفسیر قمی، ج۲، ص۶۶؛ قمی مشهدی، کنز الدقائق، ج۸، ص۳۶۰.</ref>. در برخی روایات درباره علت نامگذاری برخی از [[پیامبران]] به اولوالعزم گفته شده به پیامبرانی که پیش از همه، به محمد{{صل}} به عنوان [[برترین]] [[پیامبر الهی]] [[ایمان]] آوردند و او را | |||
مطابق این [[تفسیر]]، منظور از اولوالعزم، پیامبرانی هستند که [[خداوند]] از آنها بر [[عبودیت]] و [[اطاعت]] تامه خویش<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ج۱۱، ص۳۵؛ ابن قیم جوزی، تفسیر القرآن الکریم، ج۶، ص۳۴۲.</ref>، یا بر [[ولایت پیامبر خاتم]] و [[اهل بیت]] ایشان{{عم}} [[پیمان]] گرفته است<ref>مجلسی، بحار الأنوار، ج۱۱، ص۳۵، طباطبائی، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۲، ص۲۱۳؛ فیض کاشانی، تفسیر الصافی، ج۳، ص۳۴۲؛ قمی، تفسیر قمی، ج۲، ص۶۶؛ قمی مشهدی، کنز الدقائق، ج۸، ص۳۶۰.</ref>. در برخی روایات درباره علت نامگذاری برخی از [[پیامبران]] به اولوالعزم گفته شده به پیامبرانی که پیش از همه، به محمد{{صل}} به عنوان [[برترین]] [[پیامبر الهی]] [[ایمان]] آوردند و او را تصدیق نموده و بر این [[اعتقاد]] [[پیمان]] بستند، اولوالعزم گفته میشود<ref>بحار الانوار، ج۱۱، ص۵۸، ح۶۱.</ref>.<ref>[[مهدی سازندگی|سازندگی، مهدی]]، [[عصمت پیامبران اولوالعزم در دائرةالمعارف قرآن لیدن (کتاب)|عصمت پیامبران اولوالعزم در دائرةالمعارف قرآن لیدن]]، ص ۱۸۴.</ref> | |||
===صاحبان کتاب و [[شریعت]] جدید=== | ===صاحبان کتاب و [[شریعت]] جدید=== | ||