|
|
| (۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{ویرایش غیرنهایی}} | | {{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = کربلا | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} |
| {{امامت}}
| | == مقدمه == |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| | حائر و [[حایر]]، اصطلاحا به [[حرم سید الشهدا]] {{ع}} گفته میشود و این هم ریشه لغوی دارد، هم [[تاریخی]]. در لغت، «حائر» جای مطمئنی است که آب در آن نگهداری و جمع میشود: {{عربی|"الموضع المطمئن الذي يحار فيه الماء"}}<ref>لسان العرب؛ سفینة البحار، ج ۱، ص ۳۵۸.</ref>، به معنای سرگردان هم آمده است، از ریشه حیران. در قدیم به [[کربلا]] «حیر» نیز گفته میشده است. همچنین به معنای منطقه بلند و گسترده که از قدیم، محلّ سکونت اقوامی از [[عرب]] بوده است. |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[حائر در حدیث]] | [[حائر در کلام اسلامی]] | [[حائر در معارف و سیره حسینی]]</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[حائر (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
|
| |
|
| ==مقدمه==
| |
| [[حائر]] و [[حایر]]، اصطلاحا به [[حرم]] [[سید الشهدا]]{{ع}} گفته میشود و این هم ریشه لغوی دارد، هم [[تاریخی]]. در لغت، “حائر” جای مطمئنی است که آب در آن نگهداری و جمع میشود: {{عربی|الموضع المطمئن الذي يحار فيه الماء}}<ref>لسان العرب؛ سفینة البحار، ج ۱، ص ۳۵۸.</ref>، به معنای سرگردان هم آمده است، از ریشه حیران. در قدیم به [[کربلا]] “حیر” نیز گفته میشده است. همچنین به معنای منطقه بلند و گسترده که از قدیم، محلّ سکونت اقوامی از [[عرب]] بوده است.
| |
| در اصطلاح [[فقهی]] و [[عبادی]]، به محدوده [[حرم حسینی]] و اطراف آنکه شامل [[قبر مطهّر]]، [[صحن]]، رواقها و موزه و... است، چه قسمتهای قدیم و چه جدید، حائر اطلاق میشود. | | در اصطلاح [[فقهی]] و [[عبادی]]، به محدوده [[حرم حسینی]] و اطراف آنکه شامل [[قبر مطهّر]]، [[صحن]]، رواقها و موزه و... است، چه قسمتهای قدیم و چه جدید، حائر اطلاق میشود. |
| اقامت در حائر و [[عبادت]] در آن [[فضیلت]] دارد و نیز از جمله مواردی که مسافر، مخیّر است نمازش را قصر یا تمام بخواند و میان [[علما]] محلّ بحث است، حائر]ابا [[عبد الله]]{{ع}} است<ref>بحار الأنوار، ج ۸۶، ص ۸۸؛ المزار، شیخ مفید، ص ۱۴۰. </ref>. برخی هم حدّ [[حایر]] را همان محدوده [[حرم]] دانستهاند، نه بیشتر. [[حایر]] [[حسینی]] بسیار [[مقدّس]] است و [[دعا]] در آنجا [[مستجاب]] است. حتّی برخی ائمّه برای [[شفا]] به [[حایر]] [[حسینی]] متوسّل میشدند، از جمله [[امام هادی]]{{ع}} که [[بیمار]] بود، کسی را به [[حایر]] [[امام حسین]]{{ع}} فرستاد، تا آن [[حضرت]] را آنجا [[دعا]] کند<ref>بحار الأنوار، ج ۵۰، ص ۲۲۵.</ref>. به [[اهل]] [[کربلا]] و ساکنان [[حرم حسینی]] نیز “حائری” گفته میشود. تناسب [[تاریخی]] این نام برای [[حرم]] [[سید الشهدا]] آن است که وقتی در زمان [[متوکّل]] [[عباسی]] و به [[دستور]] او برای [[تخریب آثار]] [[قبر]] و متفرق ساختن [[شیعه]] از تجمّع پیرامون آن [[مرقد]] مطهّر و [[الهام]] بخش، که کانون خطری برای [[خلافت]] [[جور]] شده بود، به آن منطقه آب بستند، آب به آن محلّ که میرسید از پیشروی بازمی ماند و روی هم انباشته میشد و بر میگشت و مثل دیواری، آب گرد [[قبر]] میایستاد و محوّطه [[قبر]] همچنان خشک بود<ref>الأعلام، زرکلی، ج ۸، ص ۳۰ (پاورقی)؛ بحار الأنوار، ج ۵۰، ص ۲۲۵؛ سفینة البحار، ج ۱، ص ۳۵۸.</ref>. و چون محلّ جمع شدن آب را [[حایر]] گویند، محدوده [[قبر]] آن [[حضرت]] حائر نام گرفت. از [[شهید]] هم [[نقل]] شده است: {{عربی|في هذا الموضع حار الماء لما أمر المتوكل بإطلاقه على قبر الحسين{{ع}}ليعفيه فكان لا يبلغه}}<ref>بحار الأنوار، ج ۸۶، ص ۸۹.</ref>. چون [[متوکل]] [[دستور]] داد به [[قبر]] [[حسین]]{{ع}} آب ببندند تا آن را محو کند، آب که به این مکان میرسید جمع میشد و به [[قبر]] نمیرسید. طبق نقلهای دیگری وقتی به [[دستور]] او با گاوها میخواستند [[زمین]] آنجا را شخم زنند، همه آن منطقه و [[قبور]] را شخم میزدند، به [[قبور]] [[امام]] که میرسیدند، متوقّف میشدند<ref>اثبات الهداه، ج ۵، ص ۱۸۳.</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۱۴۹.</ref>.
| |
|
| |
|
| == جستارهای وابسته ==
| | اقامت در حائر و [[عبادت]] در آن [[فضیلت]] دارد و نیز از جمله مواردی که مسافر، مخیّر است نمازش را قصر یا تمام بخواند و میان [[علما]] محلّ بحث است، [[حائر ابا عبد الله]] {{ع}} است<ref>بحار الأنوار، ج ۸۶، ص ۸۸؛ المزار، شیخ مفید، ص ۱۴۰. </ref>. برخی هم حدّ [[حایر]] را همان محدوده [[حرم]] دانستهاند، نه بیشتر. [[حایر حسینی]] بسیار [[مقدّس]] است و [[دعا]] در آنجا [[مستجاب]] است. حتّی برخی [[ائمّه]] برای [[شفا]] به [[حایر حسینی]] متوسّل میشدند، از جمله [[امام هادی]] {{ع}} که [[بیمار]] بود، کسی را به [[حایر امام حسین]] {{ع}} فرستاد، تا آن [[حضرت]] را آنجا [[دعا]] کند<ref>بحار الأنوار، ج ۵۰، ص ۲۲۵.</ref>. به [[اهل کربلا]] و ساکنان [[حرم حسینی]] نیز «حائری» گفته میشود. تناسب [[تاریخی]] این نام برای [[حرم سید الشهدا]] آن است که وقتی در زمان [[متوکّل عباسی]] و به [[دستور]] او برای [[تخریب آثار]] [[قبر]] و متفرق ساختن [[شیعه]] از تجمّع پیرامون آن [[مرقد مطهّر]] و [[الهام]] بخش، که کانون خطری برای [[خلافت جور]] شده بود، به آن منطقه آب بستند، آب به آن محلّ که میرسید از پیشروی بازمی ماند و روی هم انباشته میشد و بر میگشت و مثل دیواری، آب گرد [[قبر]] میایستاد و محوّطه [[قبر]] همچنان خشک بود<ref>الأعلام، زرکلی، ج ۸، ص ۳۰ (پاورقی)؛ بحار الأنوار، ج ۵۰، ص ۲۲۵؛ سفینة البحار، ج ۱، ص ۳۵۸.</ref>. و چون محلّ جمع شدن آب را [[حایر]] گویند، محدوده [[قبر]] آن [[حضرت]] حائر نام گرفت. از [[شهید]] هم [[نقل]] شده است: {{عربی|"في هذا الموضع حار الماء لما أمر المتوكل بإطلاقه على قبر الحسين {{ع}} ليعفيه فكان لا يبلغه"}}<ref>بحار الأنوار، ج ۸۶، ص ۸۹.</ref>. چون [[متوکل]] [[دستور]] داد به [[قبر حسین]] {{ع}} آب ببندند تا آن را محو کند، آب که به این مکان میرسید جمع میشد و به [[قبر]] نمیرسید. طبق نقلهای دیگری وقتی به [[دستور]] او با گاوها میخواستند [[زمین]] آنجا را شخم زنند، همه آن منطقه و [[قبور]] را شخم میزدند، به [[قبور]] [[امام]] که میرسیدند، متوقّف میشدند<ref>اثبات الهداه، ج ۵، ص ۱۸۳.</ref>.<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص ۱۴۹.</ref> |
|
| |
|
| ==منابع== | | == منابع == |
| * [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']]
| | {{منابع}} |
| | # [[پرونده:13681024.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|'''فرهنگ عاشورا''']] |
| | {{پایان منابع}} |
|
| |
|
| ==پانویس== | | == پانویس == |
| {{یادآوری پانویس}}
| |
| {{پانویس}} | | {{پانویس}} |
|
| |
|
| [[رده:حائر]] | | [[رده:کربلا]] |
| [[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]] | | [[رده:مدخل فرهنگ عاشورا]] |
| [[رده:مدخل]]
| |