آیه مودت در معارف و سیره فاطمی: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۲: خط ۲:
| موضوع مرتبط = آیه مودت
| موضوع مرتبط = آیه مودت
| عنوان مدخل  = آیه مودت
| عنوان مدخل  = آیه مودت
| مداخل مرتبط = [[آیه مودت در قرآن]] - [[آیه مودت در حدیث]] - [[آیه مودت در کلام اسلامی]] - [[آیه مودت در معارف و سیره فاطمی]]
| مداخل مرتبط = [[آیه مودت در تفسیر و علوم قرآنی]] - [[آیه مودت در حدیث]] - [[آیه مودت در کلام اسلامی]] - [[آیه مودت در معارف و سیره فاطمی]]
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}


== اثبات امامت با این آیه ==
== اثبات امامت با آیه مودت ==
{{همچنین|اثبات امامت امام علی در قرآن}}
{{همچنین|اثبات امامت امام علی در قرآن}}
[[حضرت فاطمه زهرا]]{{س}} فرمود: {{متن حدیث|ویلکم ما أسرع ما خنتم الله و رسوله فینا أهل البیت و قد أوصاکم رسول الله باتباعنا و مودتنا و التمسک بنا}}<ref>نوادر الأخبار، فیض کاشانی، ص۱۸۳.</ref>. جریان بیرون کشیدن [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} از [[منزل]] و بردن آن حضرت به [[مسجد]] برای انجام [[بیعت با ابوبکر]] بسیار [[ظالمانه]] اتفاق افتاد. در نامۀ [[عمر]] به [[معاویه]]، جریان حضور او در پشت درب خانۀ امیرالمؤمنین{{ع}} و فاطمه{{س}} این‌گونه ترسیم شده است: هنگامی که به سراغ علی به در خانۀ او رفتیم، [[تهدید]] نمودیم که اگر در را باز نکند، [[خانه]] را [[آتش]] می‌زنیم. فاطمه{{س}} از خانه بیرون آمد و پشت در ایستاد و گفت ای [[گمراهان]] [[دروغگو]] چه می‌گویید و چه قصد نموده‌اید؟ عمر گوید: گفتم پسر عمویت را چه شده که تو را برای جواب دادن فرستاده و خود پشت پرده پنهان شده است؟ فاطمه{{س}} به من گفت: [[طغیان]] تو ای شقاوتمند مرا از خانه خارج نموده و [[حجت]] را برای تو و هر [[گمراه]] [[سرکش]] تمام نموده است<ref>{{متن حدیث|فَخَرَجَتْ فَاطِمَةُ فَوَقَفَتْ مِنْ وَرَاءِ الْبَابِ، فَقَالَتْ: أَيُّهَا الضَّالُّونَ الْمُكَذِّبُونَ! مَا ذَا تَقُولُونَ؟ وَ أَيَّ شَيْ‌ءٍ تُرِيدُونَ؟. فَقُلْتُ: يَا فَاطِمَةُ!. فَقَالَتْ فَاطِمَةُ: مَا تَشَاءُ يَا عُمَرُ؟!. فَقُلْتُ: مَا بَالُ ابْنِ عَمِّكِ قَدْ أَوْرَدَكِ لِلْجَوَابِ وَ جَلَسَ مِنْ وَرَاءِ الْحِجَابِ؟. فَقَالَتْ لِي: طُغْيَانُكَ- يَا شَقِيُّ- أَخْرَجَنِي وَ أَلْزَمَكَ الْحُجَّةَ، وَ كُلَّ ضَالٍّ غَوِيٍّ}}؛ بحار الأنوار، ج۳۰، ص۲۹۳؛ عوالم العلوم، ج١١، ص۶٠۵.</ref>.
[[حضرت فاطمه زهرا]]{{س}} فرمود: {{متن حدیث|ویلکم ما أسرع ما خنتم الله و رسوله فینا أهل البیت و قد أوصاکم رسول الله باتباعنا و مودتنا و التمسک بنا}}<ref>نوادر الأخبار، فیض کاشانی، ص۱۸۳.</ref>. جریان بیرون کشیدن [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} از [[منزل]] و بردن آن حضرت به [[مسجد]] برای انجام [[بیعت با ابوبکر]] بسیار [[ظالمانه]] اتفاق افتاد. در نامۀ [[عمر]] به [[معاویه]]، جریان حضور او در پشت درب خانۀ امیرالمؤمنین{{ع}} و فاطمه{{س}} این‌گونه ترسیم شده است: هنگامی که به سراغ علی به در خانۀ او رفتیم، [[تهدید]] نمودیم که اگر در را باز نکند، [[خانه]] را [[آتش]] می‌زنیم. فاطمه{{س}} از خانه بیرون آمد و پشت در ایستاد و گفت ای [[گمراهان]] [[دروغگو]] چه می‌گویید و چه قصد نموده‌اید؟ عمر گوید: گفتم پسر عمویت را چه شده که تو را برای جواب دادن فرستاده و خود پشت پرده پنهان شده است؟ فاطمه{{س}} به من گفت: [[طغیان]] تو ای شقاوتمند مرا از خانه خارج نموده و [[حجت]] را برای تو و هر [[گمراه]] [[سرکش]] تمام نموده است<ref>{{متن حدیث|فَخَرَجَتْ فَاطِمَةُ فَوَقَفَتْ مِنْ وَرَاءِ الْبَابِ، فَقَالَتْ: أَيُّهَا الضَّالُّونَ الْمُكَذِّبُونَ! مَا ذَا تَقُولُونَ؟ وَ أَيَّ شَيْ‌ءٍ تُرِيدُونَ؟. فَقُلْتُ: يَا فَاطِمَةُ!. فَقَالَتْ فَاطِمَةُ: مَا تَشَاءُ يَا عُمَرُ؟!. فَقُلْتُ: مَا بَالُ ابْنِ عَمِّكِ قَدْ أَوْرَدَكِ لِلْجَوَابِ وَ جَلَسَ مِنْ وَرَاءِ الْحِجَابِ؟. فَقَالَتْ لِي: طُغْيَانُكَ- يَا شَقِيُّ- أَخْرَجَنِي وَ أَلْزَمَكَ الْحُجَّةَ، وَ كُلَّ ضَالٍّ غَوِيٍّ}}؛ بحار الأنوار، ج۳۰، ص۲۹۳؛ عوالم العلوم، ج١١، ص۶٠۵.</ref>.
خط ۲۲: خط ۲۲:


== طرح مسئله در [[آموزه‌های دینی]] ==
== طرح مسئله در [[آموزه‌های دینی]] ==
یکی از مسائل اولویت‌آور برای [[اهل بیت]]، مسئله درخواست [[محبّت]] و مودّت آنان در [[قرآن]] است که [[خداوند]] [[محبت اهل بیت]] را بر هر [[مسلمانی]] [[واجب]] نموده است، آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}<ref>«بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمی‌خواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref> و در [[تفسیر]] این [[آیه]]، [[روایات]] فراوانی از [[شیعه]] و [[سنی]] نقل شده مبنی بر این که مراد از [[ذوی القربی]]، [[اهل بیت پیامبر]]{{صل}} است<ref>شواهد التنزیل، ص۱۳۲؛ روح المعانی، ج٢۵، ص۲۹؛ جامع البیان، ج۱۳، ص٢۵.</ref>.
یکی از مسائل اولویت‌آور برای [[اهل بیت]]، مسئله درخواست [[محبّت]] و مودّت آنان در [[قرآن]] است که [[خداوند]] [[محبت اهل بیت]] را بر هر [[مسلمانی]] [[واجب]] نموده است، آنجا که می‌فرماید: {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}<ref>«بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمی‌خواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref> و در [[تفسیر]] این [[آیه]]، [[روایات]] فراوانی از [[شیعه]] و [[سنی]] نقل شده مبنی بر این که مراد از [[ذوی القربی]]، [[اهل بیت پیامبر]]{{صل}} است<ref>شواهد التنزیل، ص۱۳۲؛ روح المعانی، ج٢۵، ص۲۹؛ جامع البیان، ج۱۳، ص٢۵.</ref>. باز قرآن دربارۀ مزد رسالت می‌فرماید: {{متن قرآن|وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«و من از شما برای این (پیامبری) پاداشی نمی‌خواهم، پاداش من جز با پروردگار جهانیان نیست» سوره شعراء، آیه ۱۰۹.</ref>.


باز قرآن دربارۀ [[مزد رسالت]] می‌فرماید: {{متن قرآن|وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«و من از شما برای این (پیامبری) پاداشی نمی‌خواهم، پاداش من جز با پروردگار جهانیان نیست» سوره شعراء، آیه ۱۰۹.</ref>.
در منابع شیعه و [[سنّی]] نقل شده است، هنگامی که این آیه بر [[پیامبر]]{{صل}} نازل شد، [[صحابه]] از آن حضرت پرسیدند: {{عربی|یا رسول الله من قرابتک الذین وجبت علینا شد مودتهم}}<ref>{{متن حدیث|روی أنها لما نزلت قیل: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ قَرَابَتُكَ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ وَجَبَتْ عَلَيْنَا مَوَدَّتُهُمْ قَالَ: عَلِيٌّ وَ فَاطِمَةُ َ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ ابْنَاهُمَا}}. تفسیر الحبری، ص٣۶٢؛ تفسیر الکاشف، ج۶، ص۵٢٣؛ تفسیر روح البیان، ج۸، ص۳۱؛ تفسیر غرائب القرآن، ج۶، ص۷؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۱، ص۵٠٠؛ شواهد التنزیل، ج۲، ص۱۹۴؛ الکشف و البیان، ج۸، ص۳۱۰.</ref> و هم‌چنین [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} برای [[لزوم]] [[محبت]] [[خاندان پیامبر]]{{صل}} فرمود: آیه‌ای از [[سوره شوری]] در [[حق]] ما [[اهل بیت]] نازل شده است سپس این [[آیه]] را ({{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}) [[تلاوت]] نمود<ref>شواهد التنزیل، ج۲، ص٢٠۵؛ البرهان، ج۴، ص۸۲۳؛ بیان المعانی، ج۴، ص۷۳؛ تفسیر الصافی، ج۴، ص۳۷۳؛ تفسیر نور الثقلین، ج۴، ص۵٧٢؛ روح المعانی، ج۱۳، ص۳۲.</ref>.
 
در [[منابع شیعه]] و [[سنّی]] نقل شده است، هنگامی که این آیه بر [[پیامبر]]{{صل}} نازل شد، [[صحابه]] از آن حضرت پرسیدند: {{عربی|یا رسول الله من قرابتک الذین وجبت علینا شد مودتهم}}<ref>{{متن حدیث|روی أنها لما نزلت قیل: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ قَرَابَتُكَ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ وَجَبَتْ عَلَيْنَا مَوَدَّتُهُمْ قَالَ: عَلِيٌّ وَ فَاطِمَةُ َ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ وَ ابْنَاهُمَا}}. تفسیر الحبری، ص٣۶٢؛ تفسیر الکاشف، ج۶، ص۵٢٣؛ تفسیر روح البیان، ج۸، ص۳۱؛ تفسیر غرائب القرآن، ج۶، ص۷؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۱۱، ص۵٠٠؛ شواهد التنزیل، ج۲، ص۱۹۴؛ الکشف و البیان، ج۸، ص۳۱۰.</ref> و هم‌چنین [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} برای [[لزوم]] [[محبت]] [[خاندان پیامبر]]{{صل}} فرمود: آیه‌ای از [[سوره شوری]] در [[حق]] ما [[اهل بیت]] نازل شده است سپس این [[آیه]] را ({{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى}}) [[تلاوت]] نمود<ref>شواهد التنزیل، ج۲، ص٢٠۵؛ البرهان، ج۴، ص۸۲۳؛ بیان المعانی، ج۴، ص۷۳؛ تفسیر الصافی، ج۴، ص۳۷۳؛ تفسیر نور الثقلین، ج۴، ص۵٧٢؛ روح المعانی، ج۱۳، ص۳۲.</ref>.


[[امام حسن]]{{ع}}، پس از [[شهادت]] و [[دفن]] پدرش [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} خطبه‌ای خواند و به همین [[آیه مبارکه]] این‌گونه [[استدلال]] نمود: ما از خاندانی هستیم که [[خداوند]] [[محبت]] آنان را بر همه [[مسلمانان]] [[واجب]] نموده و فرموده است: {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا}}<ref>«این همان است که خداوند (آن را) به بندگانی از خویش که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند مژده می‌دهد بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمی‌خواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را و هر کس کاری نیک انجام دهد برای او در آن پاداشی نیک بیفزاییم که خداوند آمرزنده‌ای سپاس‌پذیر است» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref>؛ پس اقتراف، [[حسنه]] [[دوستی]] ما اهل بیت است<ref>تفسیر فرات الکوفی، ص۱۹۷؛ البرهان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۸۲۰؛ تأویل الآیات الظاهرة، ص۴۵؛ تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، ج۱۰، ص٣٨۴؛ شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج۲، ص۲۱۲.</ref>.
[[امام حسن]]{{ع}}، پس از [[شهادت]] و [[دفن]] پدرش [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} خطبه‌ای خواند و به همین [[آیه مبارکه]] این‌گونه [[استدلال]] نمود: ما از خاندانی هستیم که [[خداوند]] [[محبت]] آنان را بر همه [[مسلمانان]] [[واجب]] نموده و فرموده است: {{متن قرآن|قُلْ لَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبَى وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا}}<ref>«این همان است که خداوند (آن را) به بندگانی از خویش که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند مژده می‌دهد بگو: برای این (رسالت) از شما مزدی نمی‌خواهم جز دوستداری خویشاوندان (خود) را و هر کس کاری نیک انجام دهد برای او در آن پاداشی نیک بیفزاییم که خداوند آمرزنده‌ای سپاس‌پذیر است» سوره شوری، آیه ۲۳.</ref>؛ پس اقتراف، [[حسنه]] [[دوستی]] ما اهل بیت است<ref>تفسیر فرات الکوفی، ص۱۹۷؛ البرهان فی تفسیر القرآن، ج۴، ص۸۲۰؛ تأویل الآیات الظاهرة، ص۴۵؛ تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب، ج۱۰، ص٣٨۴؛ شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، ج۲، ص۲۱۲.</ref>.
خط ۴۲: خط ۴۰:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:آیات امامت]]
[[رده:آیه مودت]]
۸۲٬۰۳۴

ویرایش