سیره عبادی امام سجاد: تفاوت میان نسخه‌ها

۲۶٬۰۱۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۹ اکتبر ۲۰۲۴
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱۵۶: خط ۱۵۶:
#{{متن حدیث|وَ اجْعَلْ قَلْبِي وَاثِقاً بِمَا عِنْدَكَ، وَ هَمِّي مُسْتَفْرَغاً لِمَا هُوَ لَكَ، وَ اسْتَعْمِلْنِي بِمَا تَسْتَعْمِلُ بِهِ خَالِصَتَكَ، وَ أَشْرِبْ قَلْبِي عِنْدَ ذُهُولِ الْعُقُولِ طَاعَتَكَ...}}؛ دلم را به آنچه در نزد تو است مطمئن و همتم را یکسره به کار خود مبذول دار، مرا به کاری گمار که خاصان خود را به آن می‌گماری و به وقت [[غفلت]] خردها طاعتت را با دلم بیامیز.
#{{متن حدیث|وَ اجْعَلْ قَلْبِي وَاثِقاً بِمَا عِنْدَكَ، وَ هَمِّي مُسْتَفْرَغاً لِمَا هُوَ لَكَ، وَ اسْتَعْمِلْنِي بِمَا تَسْتَعْمِلُ بِهِ خَالِصَتَكَ، وَ أَشْرِبْ قَلْبِي عِنْدَ ذُهُولِ الْعُقُولِ طَاعَتَكَ...}}؛ دلم را به آنچه در نزد تو است مطمئن و همتم را یکسره به کار خود مبذول دار، مرا به کاری گمار که خاصان خود را به آن می‌گماری و به وقت [[غفلت]] خردها طاعتت را با دلم بیامیز.
#{{متن حدیث|وَ صُنْ وَجْهِي عَنِ الطَّلَبِ إِلَى أَحَدٍ مِنَ الْعَالَمِينَ، وَ ذُبَّنِي عَنِ الْتِمَاسِ مَا عِنْدَ الْفَاسِقِينَ، وَ لَا تَجْعَلْنِي لِلظَّالِمِينَ ظَهِيراً، وَ لَا لَهُمْ عَلَى مَحْوِ كِتَابِكَ يَداً وَ نَصِيراً...}}؛ آبرویم را از خواهش و روانداختن به کسی از جهانیان [[حفظ]] کن و مرا از درخواست آنچه در نزد [[فاسقان]] است بازدار، مرا [[پشتیبان]] [[ستمگران]] و در محو [[کتابت]] دستیارشان قرار مده<ref>صحیفه کامله سجادیه، دعای ۴۷.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۶ (کتاب)|پیشوایان هدایت]]، ج۶، ص ۱۷۷.</ref>.
#{{متن حدیث|وَ صُنْ وَجْهِي عَنِ الطَّلَبِ إِلَى أَحَدٍ مِنَ الْعَالَمِينَ، وَ ذُبَّنِي عَنِ الْتِمَاسِ مَا عِنْدَ الْفَاسِقِينَ، وَ لَا تَجْعَلْنِي لِلظَّالِمِينَ ظَهِيراً، وَ لَا لَهُمْ عَلَى مَحْوِ كِتَابِكَ يَداً وَ نَصِيراً...}}؛ آبرویم را از خواهش و روانداختن به کسی از جهانیان [[حفظ]] کن و مرا از درخواست آنچه در نزد [[فاسقان]] است بازدار، مرا [[پشتیبان]] [[ستمگران]] و در محو [[کتابت]] دستیارشان قرار مده<ref>صحیفه کامله سجادیه، دعای ۴۷.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۶ (کتاب)|پیشوایان هدایت]]، ج۶، ص ۱۷۷.</ref>.
==[[دعای امام سجاد]]{{ع}} در [[روز]] [[عید]] قربان‌==
[[امام سجاد]]{{ع}} همواره با [[زاری]] و [[تضرع]] به درگاه [[خداوند]] به استقبال [[عید قربان]] رفته از [[خداوند متعال]] می‌خواست تا [[مناسک حج]] و سایر عباداتش را بپذیرد و او را از [[آمرزش]] و [[خشنودی]] خود بهره‌ای دهد. بخشی از دعای آن حضرت در این‌روز چنین است:
#{{متن حدیث|اللَّهُمَّ هَذَا يَوْمٌ مُبَارَكٌ مَيْمُونٌ، وَ الْمُسْلِمُونَ فِيهِ مُجْتَمِعُونَ}}. خداوندا همانا این‌روز روز بابرکت و پرمیمنتی است که [[مسلمانان]] در آن گرد هم آمده‌اند...
#{{متن حدیث|اللَّهُمَّ إِلَيْكَ تَعَمَّدْتُ بِحَاجَتِي، وَ بِكَ أَنْزَلْتُ الْيَوْمَ فَقْرِي وَ فَاقَتِي وَ مَسْكَنَتِي، وَ إِنِّي بِمَغْفِرَتِكَ وَ رَحْمَتِكَ أَوْثَقُ مِنِّي بِعَمَلِي، وَ لَمَغْفِرَتُكَ وَ رَحْمَتُكَ أَوْسَعُ مِنْ ذُنُوبِي، فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ تَوَلَّ قَضَاءَ كُلِّ حَاجَةٍ هِيَ لِي بِقُدْرَتِكَ عَلَيْهَا، وَ تَيْسِيرِ ذَلِكَ عَلَيْكَ، وَ بِفَقْرِي إِلَيْكَ، وَ غِنَاكَ عَنِّي، فَإِنِّي لَمْ أُصِبْ خَيْراً قَطُّ إِلَّا مِنْكَ، وَ لَمْ يَصْرِفْ عَنِّي سُوءاً قَطُّ أَحَدٌ غَيْرُكَ، وَ لَا أَرْجُو لِأَمْرِ آخِرَتِي وَ دُنْيَايَ سِوَاكَ...}}؛ خدایا حاجتم را به سوی تو آورده‌ام و بار [[فقر]] و مسکنتم را در این‌روز به در [[خانه]] تو فرونهاده‌ام و به آمرزش و [[رحمت]] تو از عمل خود مطمئن‌تر هستم و آمرزش و رحمت تو بس بزرگتر از [[گناهان]] من است پس بر [[محمد و آل او]] [[درود]] فرست و برآوردن هرحاجتی که دارم بر عهده گیر که چنین کاری بر تو آسان است و بر آن [[توانایی]] ولی من به تو نیازمندم، اما تو هیچ نیازی به من نداری؛ چراکه هرگز به خیری نرسیده‌ام مگر از جانب تو و هرگز کسی جز تو [[بدی]] را از من بازنگردانده و در [[دنیا]] و [[آخرت]] به کسی جز تو [[امید]] ندارم.
#{{متن حدیث|اللَّهُمَّ فَصَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ، وَ لَا تُخَيِّبِ الْيَوْمَ ذَلِكَ مِنْ رَجَائِي، يَا مَنْ لَا يُحْفِيهِ سَائِلٌ وَ لَا يَنْقُصُهُ نَائِلٌ، فَإِنِّي لَمْ آتِكَ ثِقَةً مِنِّي بِعَمَلٍ صَالِحٍ قَدَّمْتُهُ، وَ لَا شَفَاعَةِ مَخْلُوقٍ رَجَوْتُهُ إِلَّا شَفَاعَةَ مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِهِ عَلَيْهِ وَ عَلَيْهِمْ سَلَامُكَ، أَتَيْتُكَ مُقِرّاً بِالْجُرْمِ وَ الْإِسَاءَةِ إِلَى نَفْسِي، أَتَيْتُكَ أَرْجُو عَظِيمَ عَفْوِكَ الَّذِي عَفَوْتَ بِهِ عَنِ الْخَاطِئِينَ، ثُمَّ لَمْ يَمْنَعْكَ طُولُ عُكُوفِهِمْ عَلَى عَظِيمِ الْجُرْمِ أَنْ عُدْتَ عَلَيْهِمْ بِالرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ...}}؛ خدایا بر [[محمد و آل محمد]] [[درود]] فرست و در این‌روز امیدم را [[ناامید]] مکن،- ای کسی که خواهش هیچ خواهنده‌ای او را از [[بخشش]] بازنداشته و [[بذل و بخشش]] از توانگریش نکاهد- چراکه من به [[اطمینان]] عمل شایسته‌ای که انجام داده باشم به سوی تو نیامده‌ام و جز [[شفاعت]] محمد و آل محمد- که [[صلوات]] و [[سلامت]] بر آنان باد-[[چشم]] به شفاعت احدی از [[خلق]] تو ندوخته‌ام، اکنون در حالی به سوی تو آمده‌ام که به [[گناه]] و [[زشتکاری]] خود اعتراف داشته و در عین‌حال چشم [[امید]] به همان بخشش بزرگی دارم که به وسیله آن از دیگر [[گناهکاران]] درگذشته‌ای و مدت طولانی گناهشان مانع از [[رحمت]] و [[آمرزش]] دوباره تو به آنان نگردیده است.
#{{متن حدیث|اللَّهُمَّ إِنَّ هَذَا الْمَقَامَ لِخُلَفَائِكَ وَ أَصْفِيَائِكَ وَ مَوَاضِعَ أُمَنَائِكَ فِي الدَّرَجَةِ الرَّفِيعَةِ الَّتِي اخْتَصَصْتَهُمْ بِهَا قَدِ ابْتَزُّوهَا، وَ أَنْتَ الْمُقَدِّرُ لِذَلِكَ، لَا يُغَالَبُ أَمْرُكَ، وَ لَا يُجَاوَزُ الْمَحْتُومُ مِنْ تَدْبِيرِكَ كَيْفَ شِئْتَ وَ أَنَّى شِئْتَ...}}؛ خداوندا این [[مقام]] [[[خلافت]] که [[خواندن نماز]] [[عید]] هم از [[شئون]] آن می‌باشد] مخصوص خلفای برگزیده‌ات بوده و پایگاه امینانی است که بالاترین درجات را به آنان اختصاص داده‌ای و اینک توسط [[غاصبان]]، از صاحبان اصلی سلب گردیده است، تقدیرات به دست تو است و فرمانت شکست‌ناپذیر، هرچه بخواهی به هرگونه و در هرزمان مخالفت‌بردار نیست<ref>صحیفه کامله سجادیه، دعای ۴۸.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۶ (کتاب)|پیشوایان هدایت]]، ج۶، ص ۱۸۴.</ref>.
==ویژگی [[دعا]] و [[مناجات]] در [[زندگی]] [[امام]]{{ع}}‌==
[[خداوند متعال]] می‌فرماید: {{متن قرآن|قُلْ مَا يَعْبَأُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزَامًا}}<ref>«بگو: اگر دعای شما نباشد پروردگارم به شما بهایی نمی‌دهد که (حقّ را) دروغ شمردید پس به زودی (عذاب) گریبانگیر (شما) خواهد شد» سوره فرقان، آیه ۷۷.</ref>.
[[سید بن طاووس]] در بیان مراد این [[آیه]] [[مبارک]] چنین می‌گوید: [[خداوند]] بدون [[دعا]] هیچ [[مقام]] و منزلتی برای [[بندگان]] قرار نداده است به این مفهوم که قدر بندگان به درگاه خداوند به [[میزان]] دعایی است که به درگاه او می‌کنند و [[منزلت]] آنان به اندازه [[همت]] آنان در [[مناجات]] و خواندن خداوند است<ref>سید بن طاووس، فلاح السائل، ص۲۶.</ref>.
در پرتو این [[حقیقت]] [[قرآنی]] است که [[امام سجاد]]{{ع}} را در هرحال و هرآن مشغول دعا و [[مناجات با خداوند]] می‌بینیم که همواره [[فقر]] مطلق خود در برابر خداوند را آشکار می‌نماید و قدر و [[منزلت امام]] [[سجاد]]{{ع}} درنزد خداوند از این [[حال]] دعا و مناجاتش آشکار می‌شود چراکه قدر و منزلت هرکس به میزان دعا و مناجاتی است که با [[خدا]] داشته و همچنین درکی که از [[نیازمندی]] خود به [[ذات اقدس]] [[ربوبی]] دارد و به مقتضای آن [[درک]] خود را کاملا به [[خداوند متعال]] وابسته دانسته و از غیر او رویگردان است.
در اینجا بخشی از متون شریفی که در دعا و مناجات از امام سجاد وارد شده را [[انتخاب]] کرده‌ایم که نشان‌دهنده اوج [[یقین]] و [[ایمان]] و [[بی‌نیازی]] است و [[انسان]] در صورت [[رسوخ]] این حقیقت در [[قلب]] و عقلش که تاثیرگذاری در این‌ عالم جز اللّه وجود ندارد می‌تواند به آن برسد و با این ایمان دلش در گرو [[عشق]] دیگری جز خدا نرفته و جز او به کسی [[امید]] نداشته و هوای دیگری در دلش نمی‌نشیند و همه [[زمان]] عمرش را با یاد و [[عبادت]] او [[آبادان]] می‌کند.
از دعاهای آن حضرت است که فرمود:
{{متن حدیث|اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اجْعَلْ سَلَامَةَ قُلُوبِنَا فِي ذِكْرِ عَظَمَتِكَ، وَ فَرَاغَ أَبْدَانِنَا فِي شُكْرِ نِعْمَتِكَ، وَ انْطِلَاقَ أَلْسِنَتِنَا فِي وَصْفِ مِنَّتِكَ، اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ اجْعَلْنَا مِنْ دُعَاتِكَ الدَّاعِينَ إِلَيْكَ، وَ هُدَاتِكَ الدَّالِّينَ عَلَيْكَ، وَ مِنْ خَاصَّتِكَ الْخَاصِّينَ لَدَيْكَ، يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ}}؛
پروردگارا بر [[محمد و آل محمد]] [[درود]] فرست و [[سلامت]] دل‌های ما را در یادآوری عظمتت، [[آسایش]] بدن‌هایمان را در [[شکر]] نعمت‌هایت و گویایی زبان‌های ما را در توصیف عطایای خود قرار ده خدایا بر [[محمد و آل محمد]] درود فرست و ما را از کسانی قرار ده که همگان را به سوی تو می‌خوانند، هدایتگرانی که همه را به سمت تو [[راهنمایی]] می‌کنند و خاصانت که در نزد تو جایگاهی مخصوص دارند، ای مهربانترین مهربانان<ref>صحیفه کامله سجادیه، دعای ۵.</ref>.
این همان [[انقطاع]] کامل به سوی [[خداوند متعال]] از نظر [[فکر]] و ذکر و [[سلوک]] و [[اخلاق]] است.
در جای دیگر این‌گونه با [[خدا]] [[مناجات]] می‌کند:
{{متن حدیث|كَيْفَ أَرْجُو غَيْرَكَ وَ الْخَيْرُ كُلُّهُ بِيَدِكَ وَ كَيْفَ أُؤَمِّلُ سِوَاكَ وَ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ لَكَ؟! أَ أَقْطَعُ رَجَائِي مِنْكَ وَ قَدْ أَوْلَيْتَنِي مَا لَمْ أَسْأَلْهُ مِنْ فَضْلِكَ أَمْ تُفْقِرُنِي إِلَى مِثْلِي وَ أَنَا أَعْتَصِمُ بِحَبْلِكَ؟! يَا مَنْ سَعِدَ بِرَحْمَتِهِ الْقَاصِدُونَ، وَ لَمْ يَشْقَ بِنَقِمَتِهِ الْمُسْتَغْفِرُونَ، كَيْفَ أَنْسَاكَ وَ لَمْ تَزَلْ ذَاكِرِي؟! وَ كَيْفَ أَلْهُو عَنْكَ وَ أَنْتَ مُرَاقِبِي؟!}}؛
چگونه به دیگری جز تو [[امید]] بندم در صورتی‌که هر خیر و نیکویی به دست تو است و چگونه آرزومند کسی جز تو باشم در حالی‌که [[آفرینش]] همگان و [[حاکمیت]] بر آنان از آن تو است آیا از تو که پیش از درخواست به من احسان‌ها کرده‌ای امید بردارم، یا مرا که به رشته [[لطف]] تو چنگ زده‌ام به گدایی چونان خودم محتاج می‌گردانی؟ ای آنکه هرکس به رحمتت امید بست نیک‌بخت گردید و هرکس [[عذر]] [[گناه]] خواست [[سختی]] ندید، چگونه فراموشت کنم در حالی‌که پیوسته به یاد [[منی]] و چگونه [[دل]] به دیگری بندم در حالی‌که تو نگاهبان منی<ref>مناجات الراجین.</ref>.
[[امام سجاد]] به‌طور کامل از [[خلق]] بریده و به خدا پیوسته بود. وی درهیچ امری از امور به کسی جز خدا امید نداشت و امید بستن به غیر خداوند متعال را چون سرابی [[دروغین]] می‌پنداشت. آن حضرت در مناجات دیگری می‌فرماید:
{{متن حدیث|إِلَهِي أَذْهَلَنِي عَنْ إِقَامَةِ شُكْرِكَ تَتَابُعُ طَوْلِكَ وَ أَعْجَزَنِي عَنْ إِحْصَاءِ ثَنَائِكَ فَيْضُ فَضْلِكَ وَ شَغَلَنِي عَنْ ذِكْرِ مَحَامِدِكَ تَرَادُفُ عَوَائِدِكَ وَ أَعْيَانِي عَنْ نَشْرِ عَوَارِفِكَ تَوَالِي أَيَادِيكَ}}؛
پروردگارا پیاپی بودن نعمت‌هایت [[شکر]] نعمتت را از یاد من برده و [[باران]] فضلت از شمارش ثنایت ناتوانم ساخته است، بسیاری نعمتت از یادآوری خوبی‌هایت بازم داشته و دوام آن [[نعمت‌ها]] مرا از انتشار آن عاجز کرده است.
{{متن حدیث|إِلَهِي تَصَاغَرَ عِنْدَ تَعَاظُمِ آلَائِكَ شُكْرِي، وَ تَضَاءَلَ فِي جَنْبِ إِكْرَامِكَ إِيَّايَ ثَنَائِي وَ نَشْرِي<ref>نشری: یعنی هنا بسط الحدیث بالمدح.</ref>، جَلَّلَتْنِي<ref>جلّلتنی: غطّتنی، و غمرتنی.</ref> نِعَمُكَ مِنْ أَنْوَارِ الْإِيمَانِ حُلَلًا، وَ ضَرَبَتْ عَلَيَّ لَطَائِفُ بِرِّكَ مِنَ الْعِزِّ كِلَلًا، وَ قَلَّدَتْنِي مِنَنُكَ قَلَائِدَ لَا تُحَلُّ، وَ طَوَّقَتْنِي أَطْوَاقاً لَا تُفَلُّ، فَآلَاؤُكَ جَمَّةٌ ضَعُفَ لِسَانِي عَنْ إِحْصَائِهَا، وَ نَعْمَاؤُكَ كَثِيرَةٌ قَصُرَ فَهْمِي عَنْ إِدْرَاكِهَا فَضْلًا عَنِ اسْتِقْصَائِهَا، فَكَيْفَ لِي بِتَحْصِيلِ الشُّكْرِ وَ شُكْرِي إِيَّاكَ يَفْتَقِرُ إِلَى شُكْرٍ؟! فَكُلَّمَا قُلْتُ: لَكَ الْحَمْدُ وَجَبَ عَلَيَّ لِذَلِكَ أَنْ أَقُولَ: لَكَ الْحَمْدُ...}}؛ خدایا [[سپاسگذاری]] من در برابر بزرگی نعمت‌های تو کوچک است و فزونی گفتارم در [[سپاس]] تو بس ناچیز، نعمت‌هایت جامه‌هایی فاخر از [[نور ایمان]] بر من پوشانیده و نیکویی‌های لطیفت تاج [[عزت]] بر سرم نهاده، [[منّت]] نعمتی که به من ارزانی داشته‌ای زنجیر بندگی‌ای بر گردنم انداخته که باز نشود و طوق‌هایی نهاده که هرگز شکسته نگردد، نعمت‌هایت چنان فراوان است که زبانم از شمارش آن [[ناتوان]] و داده‌های تو چنان بسیار است که نمی‌توانم آن را [[درک]] کنم چه رسد به اینکه بر همه آن احاطه پیدا نمایم پس چگونه می‌توانم شکر آن نعمت‌ها را به‌جای آورم در حالی که هرشکر تو نیازمند شکر دیگری است و هرگاه که شکرت می‌گویم بر من [[واجب]] می‌شود که بر این شکر شکری بگویم<ref>مناجات الشاکرین.</ref>.
[[امام سجاد]]{{ع}} این‌گونه به‌جای آوردن شکر [[خداوند]] در برابر نعمت‌های بسیار بزرگ را به ما می‌آموزد و به این نکته توجه می‌دهد که [[انسان]] هرچه در [[شکرگزاری]] سعی و تلاش کند باز در [[ادای شکر]] [[خداوند]] آنچنان که شایسته اوست کوتاهی کرده است.
[[امام زین العابدین]]{{ع}} در [[مناجات]] دیگری می‌فرماید:
{{متن حدیث|اللَّهُمَّ احْمِلْنَا فِي سُفُنِ نَجَاتِكَ، وَ مَتِّعْنَا بِلَذِيذِ مُنَاجَاتِكَ، وَ أَوْرِدْنَا حِيَاضَ حُبِّكَ وَ أَذِقْنَا حَلَاوَةَ وُدِّكَ وَ قُرْبِكَ، وَ اجْعَلْ جِهَادَنَا فِيكَ وَ هَمَّنَا فِي طَاعَتِكَ وَ أَخْلِصْ نِيَّاتِنَا فِي مُعَامَلَتِكَ، فَإِنَّا بِكَ وَ لَكَ وَ لَا وَسِيلَةَ لَنَا إِلَيْكَ إِلَّا أَنْتَ...}}؛
خدایا ما را سوار بر [[کشتی نجات]] و از رازونیاز جان‌پرورت بهره‌مند کن و در چشمه جوشان عشقت شیرینی مهر و نزدیکی‌ات را به ما بچشان، تلاش ما را در راه خود و [[کوشش]] ما را در [[اطاعت]] خویش قرار ده، نیت‌های ما را در [[معامله]] با خود [[خالص]] گردان که ما از تو و برای توایم و ما را در راه رسیدن به تو جز تو وسیله‌ای نیست<ref>مناجات المطیعین.</ref>.
در اینجا می‌بینیم که [[امام]]{{ع}} [[خلوص نیت]] در [[ارتباط با خدا]] را از او می‌خواهد و [[برترین]] آرزویش به درگاه خداوند [[خشنودی]] او است.
آن حضرت در مناجات دیگری فرموده‌اند:
{{متن حدیث|إِلَهِي فَاسْلُكْ بِنَا سُبُلَ الْوُصُولِ إِلَيْكَ، وَ سَيِّرْنَا فِي أَقْرَبِ الطُّرُقِ لِلْوُفُودِ عَلَيْكَ، وَ قَرِّبْ عَلَيْنَا الْبَعِيدَ وَ سَهِّلْ عَلَيْنَا الْعَسِيرَ الشَّدِيدَ، وَ أَلْحِقْنَا بِعِبَادِكَ الَّذِينَ هُمْ بِالْبِدَارِ إِلَيْكَ يُسَارِعُونَ، وَ بَابَكَ عَلَى الدَّوَامِ يَطْرَقُونَ، وَ إِيَّاكَ فِي اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ يَعْبُدُونَ، وَ هُمْ مِنْ هَيْبَتِكَ مُشْفِقُونَ الَّذِينَ صَفَّيْتَ لَهُمُ الْمَشَارِبَ وَ بَلَّغْتَهُمُ الرَّغَائِبَ، وَ أَنْجَحْتَ لَهُمُ الْمَطَالِبَ وَ قَضَيْتَ لَهُمْ مِنْ فَضْلِكَ الْمَآرِبَ، وَ مَلَأْتَ لَهُمْ ضَمَائِرَهُمْ مِنْ حُبِّكَ، وَ رَوَّيْتَهُمْ مِنْ صَافِي شُرْبِكِ، فَبِكَ إِلَى لَذِيذِ مُنَاجَاتِكَ وَصَلُوا وَ مِنْكَ أَقْصَى مَقَاصِدِهِمْ حَصَّلُوا...}}؛
بارالها ما را رهسپار راهی کن که به تو برسد راهی که برای رسیدن به تو نزدیکترین باشد، دورها را بر ما نزدیک و [[دشواری‌ها]] را بر ما آسان فرما و ما را به آن دسته از بندگانت پیوند ده که در راه رسیدن به تو از یکدیگر پیشی می‌گیرند و پیوسته در رحمتت را می‌کوبند، در شب‌وروز تنها تو را می‌پرستند و از هیبتت بیمناکند، آن بندگانی که آبشخور معرفتشان را [[پاکیزه]] کردی و آنان را به آنچه مشتاقش بودند رساندی و به آنها [[توفیق]] رسیدن به آرزوهایشان را عطا فرمودی و از فضل خود آنچه خواستند برآورده ساختی، [[افکار]] آنها را از [[عشق]] خود مالامال و از سرچشمه زلالت سیرابشان کردی، به دست تو به [[مقام]] [[مناجات]] لذت‌بخشت رسیده و دورترین آرزوهایشان به وسیله تو به واقع پیوسته است.
{{متن حدیث|فَأَنْتَ لَا غَيْرُكَ مُرَادِي، وَ لَكَ لَا لِسِوَاكَ سَهَرِي وَ سُهَادِي، وَ لِقَاؤُكَ قُرَّةُ عَيْنِي وَ وَصْلُكُ مُنَى نَفْسِي، وَ إِلَيْكَ شَوْقِي وَ فِي مَحَبَّتِكَ وَلَهِي، وَ إِلَى هَوَاكَ صَبَابَتِي، وَ رِضَاكَ بُغْيَتِي، وَ رُؤْيَتُكَ حَاجَتِي، وَ جِوَارُكَ طَلَبِي، وَ قُرْبُكَ غَايَةُ سُؤْلِي، وَ فِي مُنَاجَاتِكَ رَوْحِي وَ رَاحَتِي، وَ عِنْدَكَ دَوَاءُ عِلَّتِي وَ شِفَاءُ غُلَّتِي، وَ بَرْدُ لَوْعَتِي وَ كَشْفُ كُرْبَتِي...}}؛
... تنها تو مراد [[منی]]، [[بیداری]] و خوابم تنها برای تو است، دیدارت روشنی چشمم، رسیدن به تو آرزوی من است، اشتیاقم فقط به سوی تو، شیفتگی‌ام در محبتت، دلدادگی‌ام در هوایت همه هدفم جلب [[خشنودی]] تو است، نیازم دیدارت، خواسته‌ام رسیدن به آستانت و نزدیک شدن به تو منتهای [[آمال]] من است، [[راحتی]] و [[آسایش]] من در رازونیاز با تو است و داروی [[بیماری]]، [[درمان]] [[اشتیاق]]، [[آرامش‌بخش]] سوز درون و برطرف‌کننده [[اندوه]] من تویی<ref>مناجات المریدین.</ref>.
[[روح]] و [[جان]] و [[عواطف]] [[امام سجاد]]{{ع}} این‌چنین در گرو [[محبت]] [[خداوند متعال]] قرار گرفته که جز او کسی را در [[عالم هستی]] نمی‌بیند و کسی را به غیر از او آرامش‌بخش سوز درون خود نمی‌داند.
امام سجاد{{ع}} در مناجات [[نیازمندان]] چنین با خداوند متعال رازونیاز می‌کند:
{{متن حدیث|إِلَهِي كَسْرِي لَا يَجْبُرُهُ إِلَّا لُطْفُكَ وَ حَنَانُكَ، وَ فَقْرِي لَا يُغْنِيهِ إِلَّا عَطْفُكَ وَ إِحْسَانُكَ، وَ رَوْعَتِي لَا يُسَكِّنُهَا إِلَّا أَمَانُكَ، وَ ذِلَّتِي لَا يُعِزُّهَا إِلَّا سُلْطَانُكَ، وَ أُمْنِيَّتِي لَا يُبَلِّغُنِيهَا إِلَّا فَضْلُكَ، وَ خَلَّتِي لَا يَسُدُّهَا إِلَّا طَوْلُكَ، وَ حَاجَتِي لَا يَقْضِيهَا غَيْرُكَ، وَ كَرْبِي لَا يُفَرِّجُهُ سِوَى رَحْمَتِكَ، وَ ضُرِّي لَا يَكْشِفُهُ غَيْرُ رَأْفَتِكَ، وَ غُلَّتِي لَا يُبَرِّدُهَا إِلَّا وَصْلُكَ، وَ لَوْعَتِي لَا يُطْفِيهَا إِلَّا لِقَاؤُكَ، وَ شَوْقِي إِلَيْكَ لَا يَبُلُّهُ إِلَّا النَّظَرُ إِلَى وَجْهِكَ، وَ قَرَارِي لَا يَقِرُّ دُونَ دُنُوِّي مِنْكَ...}}؛
بار پروردگارا [[شکست]] مرا جز [[لطف]] و مهر تو جبران نتواند کرد و تهیدستی مرا جز توجه و [[احسان]] تو تبدیل به [[توانگری]] نکند و ترسم را جز [[امنیت‌بخشی]] تو به [[آرامش]] بدل نسازد، [[خواری]] مرا جز [[چیرگی]] تو به [[عزت]] نکشاند و جز فضل تو چیزی مرا به آرزویم نرساند، [[اندوه]] مرا جز رحمتت نگشاید و [[زیان]] مرا جز رحمتت برطرف نسازد، سوز درونم را جز وصالت فروننشاند و شوقم را جز نظاره جمالت [[سیراب]] نگرداند و آرامشم جز به نزدیکی تو قرار نگیرد<ref>مناجات المفتقرین.</ref>.
در این [[مناجات امام]]{{ع}} [[فقر]] و فاقه‌اش را به [[خداوند سبحان]] بیان داشته و دلباختگی خود را به [[سید]] و مولای خویش که [[خالق هستی]] و زندگی‌آفرین [[کاینات]] است نشان داده است، آن حضرت همه آرزوی خود را در او خلاصه کرده و در همه امیدش را منحصر در [[امیدواری]] به ذات اقدسش کرده است.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۶ (کتاب)|پیشوایان هدایت]]، ج۶، ص ۱۸۶.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۸۱٬۹۴۰

ویرایش