←نقد احادیث مخالف
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
# از [[جابر بن عبدالله انصاری]] از [[امام باقر]]{{ع}} [[روایت]] شده است که در تفسير آيه {{متن قرآن|وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و با راستگویان باشید!» سوره توبه، آیه ۱۱۹.</ref> فرمود: «{{عربی|مع آل محمد{{صل}}}}»<ref>عبدعلی بن جمعه حویزی، تفسیر نورالثقلین، ج۳، ص۱۸۵؛ سید بن طاووس، سعدالسعود، ص۲۴۷؛ طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۳، ص۸۱.</ref>. | # از [[جابر بن عبدالله انصاری]] از [[امام باقر]]{{ع}} [[روایت]] شده است که در تفسير آيه {{متن قرآن|وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و با راستگویان باشید!» سوره توبه، آیه ۱۱۹.</ref> فرمود: «{{عربی|مع آل محمد{{صل}}}}»<ref>عبدعلی بن جمعه حویزی، تفسیر نورالثقلین، ج۳، ص۱۸۵؛ سید بن طاووس، سعدالسعود، ص۲۴۷؛ طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۳، ص۸۱.</ref>. | ||
# در تفسير [[البرهان]] چهارده روایت ذیل این آیه ذکر شده است از جمله از کتاب نهج البیان نقل میکند که از [[پیامبر]]{{صل}} درباره «[[صادقین]]» سؤال شد. حضرت فرمود: آنها علی و [[فاطمه]] حسن و حسین و [[فرزندان]] [[معصوم]] آنان تا [[روز قیامت]] هستند<ref>سید هاشم بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، ج۳، ص۵۱۷.</ref>. | # در تفسير [[البرهان]] چهارده روایت ذیل این آیه ذکر شده است از جمله از کتاب نهج البیان نقل میکند که از [[پیامبر]]{{صل}} درباره «[[صادقین]]» سؤال شد. حضرت فرمود: آنها علی و [[فاطمه]] حسن و حسین و [[فرزندان]] [[معصوم]] آنان تا [[روز قیامت]] هستند<ref>سید هاشم بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، ج۳، ص۵۱۷.</ref>. | ||
# الحبری در تفسیر خود ذیل آیه یاد شده مینویسد: «{{عربی|نزلت فی علی بن ابيطالب خاصة}}»<ref>حسین بن حکم حبری، تفسیر الحبری، ص۲۷۵؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، ج۱، ص۳۱۸ و ۳۲۱ و ۳۲۲.</ref>.<ref>[[سلیمان امیری|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]] ص | # الحبری در تفسیر خود ذیل آیه یاد شده مینویسد: «{{عربی|نزلت فی علی بن ابيطالب خاصة}}»<ref>حسین بن حکم حبری، تفسیر الحبری، ص۲۷۵؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة فی معرفة الائمة، ج۱، ص۳۱۸ و ۳۲۱ و ۳۲۲.</ref>.<ref>[[سلیمان امیری|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)|امامت و دلایل انتصابی بودن آن]] ص ۲۳۲؛ [[محمد ساعدی|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص۴۰۵-۴۰۷.</ref> | ||
=== روایات اهل سنت === | === روایات اهل سنت === | ||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
# [[ثعلبی]] در [[تفسیر]] خود نقل میکند که ابن عباس در تفسیر این آیه گفت: «{{عربی|مع الصادقين يعني: علي بن ابيطالب و اصحابه}}»<ref>ثعلبی، الكشف و البيان (تفسير الثعلبى)، ج۵، ص۱۰۹</ref>. | # [[ثعلبی]] در [[تفسیر]] خود نقل میکند که ابن عباس در تفسیر این آیه گفت: «{{عربی|مع الصادقين يعني: علي بن ابيطالب و اصحابه}}»<ref>ثعلبی، الكشف و البيان (تفسير الثعلبى)، ج۵، ص۱۰۹</ref>. | ||
# در روایت دیگری از [[امام باقر]]{{ع}} نقل شده که آن حضرت در ذيل [[آیه صادقین]]، فرمودهاند: {{متن حدیث|مع آل محمد}}<ref>ثعلبی، الكشف و البيان (تفسير الثعلبى)، ج۵، ص۱۰۹.</ref>. | # در روایت دیگری از [[امام باقر]]{{ع}} نقل شده که آن حضرت در ذيل [[آیه صادقین]]، فرمودهاند: {{متن حدیث|مع آل محمد}}<ref>ثعلبی، الكشف و البيان (تفسير الثعلبى)، ج۵، ص۱۰۹.</ref>. | ||
# سبط بن الجوزی در تذکرة الخواص از گروهی از [[علما]] چنین نقل کرده که گروهی از علمای [[سیره]] از ابن عباس چنین نقل کردهاند که: این آیه به معنای آن است که با علی و خاندانش باشید.... علی{{ع}}، [[سید]] و [[سرور]] [[صادقان]] است<ref>سبط ابن جوزی، تذکرة الخواص، ص۱۶.</ref>. | # سبط بن الجوزی در تذکرة الخواص از گروهی از [[علما]] چنین نقل کرده که گروهی از علمای [[سیره]] از ابن عباس چنین نقل کردهاند که: این آیه به معنای آن است که با علی و خاندانش باشید.... علی{{ع}}، [[سید]] و [[سرور]] [[صادقان]] است<ref>سبط ابن جوزی، تذکرة الخواص، ص۱۶.</ref>. | ||
# [[حاکم حسکانی]] هفت روایت را از طرق متعدد نقل میکند، از جمله: [[ محمد]] بن صلت از پدرش نقل میکند که [[جعفر بن محمد]] درباره این آیه فرمود: «{{متن حدیث|مع الصادقین يعني مع محمد و علی}}»<ref>حسکانی، حاکم، شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۴۱-۳۴۵</ref>. | # [[حاکم حسکانی]] هفت روایت را از طرق متعدد نقل میکند، از جمله: [[ محمد]] بن صلت از پدرش نقل میکند که [[جعفر بن محمد]] درباره این آیه فرمود: «{{متن حدیث|مع الصادقین يعني مع محمد و علی}}»<ref>حسکانی، حاکم، شواهد التنزیل، ج۱، ص۳۴۱-۳۴۵</ref>. | ||
# [[سیوطی]] در [[الدر المنثور]] از ابن عباس نقل میکند که وی در تفسیر آيه [[صادقین]]، گفت: {{متن حدیث|یعنی مع علی بن ابیطالب}} یعنی با علی بن ابیطالب باشید. وی همچنین شبیه به این روایت را از امام باقر نیز نقل مینماید<ref>سیوطی، الدر المنثور، ج۴، ص۲۸۶.</ref>.<ref>محمد ساعدی، آیات امامت و ولایت در تفسیر | # [[سیوطی]] در [[الدر المنثور]] از ابن عباس نقل میکند که وی در تفسیر آيه [[صادقین]]، گفت: {{متن حدیث|یعنی مع علی بن ابیطالب}} یعنی با علی بن ابیطالب باشید. وی همچنین شبیه به این روایت را از امام باقر نیز نقل مینماید<ref>سیوطی، الدر المنثور، ج۴، ص۲۸۶.</ref>.<ref>[[محمد ساعدی|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص۴۰۵-۴۰۷.</ref> وی همچنین از «[[عبد الله بن عمر]]» چنین نقل کرده است که: منظور از صادقین پیامبر{{صل}} و [[اهل بیت]] آن حضرت است<ref>{{عربی|"مَعَ الصَّادِقِینَ أَیْ مَعَ مُحَمّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِه"}}؛ شواهد التّنزیل، ج۱، ص۲۶۲.</ref>.<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)| آیات ولایت در قرآن]]، ص۱۴۶ ـ ۱۴۷.</ref> | ||
# [[قندوزی]] [[حنفی]] در [[ینابیع الموده]] از [[سلمان فارسی]] نقل میکند که وقتی آیه {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و با راستگویان باشید!» سوره توبه، آیه ۱۱۹.</ref> نازل شد، [[سلمان]] عرض کرد: ای [[رسول]] خــدا مفهوم آیه عام است یا خاص؟ [[پیامبر]] فرمود: کسانی که [[مأمور]] به این دستور هستند، عموم مؤمنانند و اما صادقین خصوص برادرم علی و اوصیای من بعد از او تا [[روز قیامت]] هستند<ref>قندوزی حنفی، سلیمان، ينابيع المودة لذوى القربى، ج۱، ص۳۴۴ و ۳۵۸.</ref>.<ref>محمد ساعدی، آیات امامت و ولایت در تفسیر | # [[قندوزی]] [[حنفی]] در [[ینابیع الموده]] از [[سلمان فارسی]] نقل میکند که وقتی آیه {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و با راستگویان باشید!» سوره توبه، آیه ۱۱۹.</ref> نازل شد، [[سلمان]] عرض کرد: ای [[رسول]] خــدا مفهوم آیه عام است یا خاص؟ [[پیامبر]] فرمود: کسانی که [[مأمور]] به این دستور هستند، عموم مؤمنانند و اما صادقین خصوص برادرم علی و اوصیای من بعد از او تا [[روز قیامت]] هستند<ref>قندوزی حنفی، سلیمان، ينابيع المودة لذوى القربى، ج۱، ص۳۴۴ و ۳۵۸.</ref>.<ref>[[محمد ساعدی|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص۴۰۵-۴۰۷.</ref> | ||
# گنجی در کتاب «کفایة الطّالب» و «[[ابن جوزی]]» در «تذکرة» میگویند: {{عربی|"قال علماء السّیر معناه کونوا مع علیّ و اهل بَیْته"}}<ref>به نقل از احقاق الحق، ج۳، ص۲۹۷.</ref>؛ نه یک نفر و نه دو نفر، بلکه مورّخان گفتهاند که معنای {{متن قرآن|كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ}} این است که با علی و اهل بیتش{{عم}} باشید». طبق این [[حدیث]] نیز «[[صادقین]]» [[ائمّه]] دوازدهگانه [[شیعه]]{{عم}} هستند<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)| آیات ولایت در قرآن]]، ص۱۴۶ ـ ۱۴۷.</ref>. | # گنجی در کتاب «کفایة الطّالب» و «[[ابن جوزی]]» در «تذکرة» میگویند: {{عربی|"قال علماء السّیر معناه کونوا مع علیّ و اهل بَیْته"}}<ref>به نقل از احقاق الحق، ج۳، ص۲۹۷.</ref>؛ نه یک نفر و نه دو نفر، بلکه مورّخان گفتهاند که معنای {{متن قرآن|كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ}} این است که با علی و اهل بیتش{{عم}} باشید». طبق این [[حدیث]] نیز «[[صادقین]]» [[ائمّه]] دوازدهگانه [[شیعه]]{{عم}} هستند<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)| آیات ولایت در قرآن]]، ص۱۴۶ ـ ۱۴۷.</ref>. | ||
# علاوه بر آنچه گفته شد برخی دیگر از منابع اهل سنت نیز روایاتی را قریب به همین مضامین نقل کردهاند<ref>الخوارزمي، المناقب، ص۲۸۰، ح۲۷۳؛ نظم درر السمطين، ص۹۱ و ۹۲؛ مناقب الامام على بن ابیطالب، ص۱۵۴؛ فتح البيان في مقاصد القرآن، ج ۵، ص۲۹۹ و ۳۰۰ تهذيب الكمال في اسماء الرجال، ج۱، ص۴۷۲؛ ابن عساکر، تاریخ مدينة دمشق، ج۴۲، ص۳۶۱؛ كفاية الطالب، ص۲۳۶؛ الصواعق المحرقه، ص۱۵۲؛ ۱۵۲؛ النور المشتعل، ص۱۷۸ - ۱۸۰؛ فتح القدير، ج۲، ص۴۱۴؛ جهت آگاهی از سایر منابع و طرق روایات رک: احقاق الحق و ازهاق الباطل، ج۳، ص۲۹۶ - ۲۹۹ و ج۱۴، ص۲۷۰ - ۲۷۷؛ ملحقات احقاق الحق، ج۲۰.</ref>.<ref>محمد ساعدی، آیات امامت و ولایت در تفسیر | # علاوه بر آنچه گفته شد برخی دیگر از منابع اهل سنت نیز روایاتی را قریب به همین مضامین نقل کردهاند<ref>الخوارزمي، المناقب، ص۲۸۰، ح۲۷۳؛ نظم درر السمطين، ص۹۱ و ۹۲؛ مناقب الامام على بن ابیطالب، ص۱۵۴؛ فتح البيان في مقاصد القرآن، ج ۵، ص۲۹۹ و ۳۰۰ تهذيب الكمال في اسماء الرجال، ج۱، ص۴۷۲؛ ابن عساکر، تاریخ مدينة دمشق، ج۴۲، ص۳۶۱؛ كفاية الطالب، ص۲۳۶؛ الصواعق المحرقه، ص۱۵۲؛ ۱۵۲؛ النور المشتعل، ص۱۷۸ - ۱۸۰؛ فتح القدير، ج۲، ص۴۱۴؛ جهت آگاهی از سایر منابع و طرق روایات رک: احقاق الحق و ازهاق الباطل، ج۳، ص۲۹۶ - ۲۹۹ و ج۱۴، ص۲۷۰ - ۲۷۷؛ ملحقات احقاق الحق، ج۲۰.</ref>.<ref>[[محمد ساعدی|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)|آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار]]، ص۴۰۵-۴۰۷.</ref> | ||
== نقد [[احادیث]] مخالف == | == نقد [[احادیث]] مخالف == | ||
| خط ۵۵: | خط ۵۵: | ||
در پاسخ به این [[روایات]] میگوییم: | در پاسخ به این [[روایات]] میگوییم: | ||
# اوّلاً در سند برخی از این روایات، شخصی به نام «جویبر بن سعید ازدی» واقع است کـه [[ابن حجر]] در «[[تهذیب]] التهذیب» از افراد بسیاری از [[ائمه]] رجال؛ مانند [[ابن معین]] و ابی داوود و [[ابن عدی]] و [[نسائی]] تضعیف او را نقل کرده است و در سند دیگری شخصی به نام «[[اسحاق بن بشر کاهلی]]» واقع است که [[ذهبی]] به نقل از [[ابن ابی شیبه]] و [[موسی]] بن [[هارون]] و [[ابو زرعه]] و [[دارقطنی]] او را [[دروغگو]] و جعل کننده [[حدیث]] معرفی کرده است<ref>شمس االدین ذهبی، میزان الاعتدال، ج۳، ص۱۸۶.</ref>. | # اوّلاً در سند برخی از این روایات، شخصی به نام «جویبر بن سعید ازدی» واقع است کـه [[ابن حجر]] در «[[تهذیب]] التهذیب» از افراد بسیاری از [[ائمه]] رجال؛ مانند [[ابن معین]] و ابی داوود و [[ابن عدی]] و [[نسائی]] تضعیف او را نقل کرده است و در سند دیگری شخصی به نام «[[اسحاق بن بشر کاهلی]]» واقع است که [[ذهبی]] به نقل از [[ابن ابی شیبه]] و [[موسی]] بن [[هارون]] و [[ابو زرعه]] و [[دارقطنی]] او را [[دروغگو]] و جعل کننده [[حدیث]] معرفی کرده است<ref>شمس االدین ذهبی، میزان الاعتدال، ج۳، ص۱۸۶.</ref>. | ||
# ثانیاً [[مفسران]] و [[متکلمان]] در بحث از دلالت حدیث [[ثابت]] کردهاند که مقصود از «صادقین» در [[آیه]] افراد معصومند و با مراجعه به [[سیره]] این دو نفر؛ یعنی ابوبکر و عمر پی خواهیم برد که آن دو نه تنها [[معصوم]] نبوده اند بلکه از پایینترین مرحلهٔ [[عدالت]] نیز بهرهای نداشتند<ref>علی اصغر رضوانی، | # ثانیاً [[مفسران]] و [[متکلمان]] در بحث از دلالت حدیث [[ثابت]] کردهاند که مقصود از «صادقین» در [[آیه]] افراد معصومند و با مراجعه به [[سیره]] این دو نفر؛ یعنی ابوبکر و عمر پی خواهیم برد که آن دو نه تنها [[معصوم]] نبوده اند بلکه از پایینترین مرحلهٔ [[عدالت]] نیز بهرهای نداشتند<ref>[[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[امامشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|امامشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص۴۰۶.</ref>. | ||
== دلالت [[آیه]] == | == دلالت [[آیه]] == | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
=== دلالت بر [[امامت اهل بیت]] و [[وجوب اطاعت]] از آنها === | === دلالت بر [[امامت اهل بیت]] و [[وجوب اطاعت]] از آنها === | ||
از آنجا که بر اساس روایات، غیر از اهل بیت{{عم}}، مصداق دیگری برای معصومین یافت نمیشود، پس آیه به تمسک و اطاعت از آنها امر کرده و از این جهت این آیه، از جمله [[دلایل نقلی]] اثبات امامت اهل بیت{{عم}} و وجوب اطاعت از آنها نیز خواهد بود<ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه امامت و ولایت با محمد هادی فرقانی.</ref>. | از آنجا که بر اساس روایات، غیر از اهل بیت{{عم}}، مصداق دیگری برای معصومین یافت نمیشود، پس آیه به تمسک و اطاعت از آنها امر کرده و از این جهت این آیه، از جمله [[دلایل نقلی]] اثبات امامت اهل بیت{{عم}} و وجوب اطاعت از آنها نیز خواهد بود<ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه امامت و ولایت با [[محمد هادی فرقانی]].</ref>. | ||
== نتیجه گیری == | == نتیجه گیری == | ||
| خط ۷۰: | خط ۷۰: | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
# [[پرونده:IM010218.jpg|22px]] [[سلیمان امیری|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)|'''امامت و دلایل انتصابی بودن آن''']] | # [[پرونده:IM010218.jpg|22px]] [[سلیمان امیری|امیری، سلیمان]]، [[امامت و دلایل انتصابی بودن آن (کتاب)|'''امامت و دلایل انتصابی بودن آن''']] | ||
# [[پرونده:136868.jpg|22px]] [[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[امامشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|'''امامشناسی و پاسخ به شبهات''']] | |||
# [[پرونده:440259451.jpg|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[آیه صادقین (مقاله)|'''آیه صادقین''']]، [[دانشنامه کلام اسلامی ج۱ (کتاب)|دانشنامه کلام اسلامی ج۱]] | |||
# [[پرونده:13681032.jpg|22px]] [[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[امامت اهل بیت (کتاب)|'''امامت اهل بیت''']] | |||
# [[پرونده:IM010223.jpg|22px]] [[محمد ساعدی|ساعدی، محمد]]، [[آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار (کتاب)|'''آیات امامت و ولایت در تفسیر المنار''']] | |||
# [[پرونده:1379153.jpg|22px]] [[محمد تقی فیاضبخش]]، [[فرید محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶''']] | |||
# [[پرونده:9610800.jpg|22px]] [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[آیات ولایت در قرآن - مکارم شیرازی (کتاب)|'''آیات ولایت در قرآن''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||