شهادت امام کاظم: تفاوت میان نسخه‌ها

این صورت مکتوم در [[تقدیر الهی]] بود و اما صورت ظاهری آن [[حقیقت]] پوشیده این بود که امام در عصر [[هارون]] زندان‌های [[سختی]] را پشت سر گذاشت. هارون به میزانی که محبوبیت امام را در [[قلوب]] [[شیعیان]] در گزارشات می‌شنید، بیشتر بر [[قدرت]] [[خلافت]] و بقای سلطنتش خوفناک می‌شد و لذا برای یک [[طاغی]] [[دنیاپرست]] که از آخرتش برای [[رفاه]] و [[خوشی]] چند [[روزه]] دنیایش چشم‌پوشی کرده بعید نیست که سرانجام تصمیم بر [[شهادت]] [[حجت خدا]] بگیرد و [[خون]] [[امام]] را بر [[ذمه]] خود ثبت کند.

[[مأمون]] سعی می‌کرد برای [[حفظ]] ظاهر مستقیماً در شهادت امام کاظم{{ع}} دخالت نداشته باشد و تلاش می‌کرد تا دیگری را مباشر [[قتل]] حضرت قرار دهد و لذا در بین شخصیت‌های [[سیاسی]] عصر خود که مدتی امام را در [[زندان]] خود داشتند مأمون نامه می‌نوشت که [[موسی بن جعفر]]{{ع}} را به قتل برسانند ولی تمام آنها در دوران [[زندانی]] حضرت از قتل متعبدترین [[بنده صالح خدا]] [[احتراز]] و پرهیز کردند.

[[علامه مجلسی]] می‌نویسد: در بعضی از کتاب‌های [[اصحاب]] دیدم که [[هارون الرشید]] وقتی تصمیم گرفت موسی بن جعفر{{ع}} را [[شهید]] کند، از بین بردن او را به هر یک از سران مملکت و سپهداران پیشنهاد کرد، هیچ‌کدام قبول نکردند، نامه‌ای به نمایندگان خود در ممالک فرنگ نوشت که برایم چند نفر بفرستید که [[خدا]] و پیامبرشناس نباشند من می‌خواهم به‌وسیله آنها کاری را انجام دهم. پنجاه نفر را فرستادند که آشنایی با [[اسلام]] و زبان عرب نداشتند، وقتی آمدند [[هارون]] آنها را گرامی داشت و [[احترام]] کرد، پرسید خدای شما کیست و پیامبرتان چه کسی است؟ گفتند: ما خدا و [[پیامبر]] نمی‌شناسیم. آنها را وارد خانه‌ای کرد که امام{{ع}} در آنجا زندانی بود تا او را بکشند.

هارون الرشید از روزنه اطاق تماشا می‌کرد. همین که چشم آنها به امام افتاد [[اسلحه]] خود را انداختند و بدنشان به لرزه درآمد به [[سجده]] رفتند از ترحم به امام [[گریه]] می‌کردند. موسی بن جعفر{{ع}} دست بر سر آنها می‌کشید به زبان خودشان با آنها صحبت می‌کرد آنها [[اشک]] می‌ریختند. هارون که چنین دید ترسید فتنه‌ای برپا شود فریاد زد و به [[وزیر]] خود دستور داد آنها را خارج کنند. خارج شدند ولی عقب‌عقب می‌آمدند. به احترام امام، سوار بر مرکب‌های خود شده بدون [[اجازه]] به طرف مملکت خویش رفتند<ref>{{متن حدیث|رُوِيَ أَنَّ الرَّشِيدَ لَعَنَهُ اللهُ لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَقْتُلَ الْإِمَامَ مُوسَى بْنَ جَعْفَرٍ{{ع}} عَرَضَ قَتْلَهُ عَلَى سَائِرِ جُنْدِهِ وَ فُرْسَانِهِ فَلَمْ يَقْبَلْهُ أَحَدٌ مِنْهُمْ، فَأَرْسَلَ إِلَى عُمَّالِهِ فِي بِلَادِ الْأَفْرَنْجِ يَقُولُ لَهُمُ: الْتَمِسُوا لِي قَوْماً لَا يَعْرِفُونَ اللهَ وَ رَسُولَهُ فَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أَسْتَعِينَ بِهِمْ عَلَى أَمْرٍ. فَأَرْسَلُوا إِلَيْهِ قَوْماً لَا يَعْرِفُونَ مِنَ الْإِسْلَامِ وَ لَا مِنْ لُغَةِ الْعَرَبِ شَيْئاً، وَ كَانُوا خَمْسِينَ رَجُلاً. فَلَمَّا دَخَلُوا إِلَيْهِ أَكْرَمَهُمْ وَ سَأَلَهُمْ: مَنْ رَبُّكُمْ وَ مَنْ نَبِيُّكُمْ؟ فَقَالُوا: لَا نَعْرِفُ لَنَا رَبّاً وَ لَا نَبِيّاً أَبَداً. فَأَدْخَلَهُمُ الْبَيْتَ الَّذِي فِيهِ الْإِمَامُ{{ع}} لِيَقْتُلُوهُ، وَ الرَّشِيدُ يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ مِنْ رَوْزَنَةِ الْبَيْتِ. فَلَمَّا رَأَوْهُ رَمَوْا أَسْلِحَتَهُمْ وَ ارْتَعَدَتْ فَرَائِصُهُمْ وَ خَرُّوا سُجَّداً يَبْكُونَ رَحْمَةً لَهُ. فَجَعَلَ الْإِمَامُ يُمِرُّ يَدَهُ عَلَى رُءُوسِهِمْ وَ يُخَاطِبُهُمْ بِلُغَتِهِمْ وَ هُمْ يَبْكُونَ. فَلَمَّا رَأَى الرَّشِيدُ خَشِيَ الْفِتْنَةَ وَ صَاحَ بِوَزِيرِهِ: أَخْرِجْهُمْ! فَخَرَجُوا وَ هُمْ يَمْشُونَ الْقَهْقَرَى إِجْلَالاً لَهُ، وَ رَكِبُوا خُيُولَهُمْ وَ مَضَوْا نَحْوَ بِلَادِهِمْ مِنْ غَيْرِ اسْتِئْذَانٍ}}. بحارالأنوار، ج۴۸، ص۲۰۶.</ref>.

[[علی بن ابی حمزه]] گفت: [[هارون الرشید]] به دربانان و خدمتگزاران خود دستور می‌داد که هر وقت [[موسی بن جعفر]]{{ع}} از نزد او خارج شد آن حضرت را بکشند! هر وقت [[غلامان]] چنین تصمیمی می‌گرفتند چنان [[ترس]] و [[وحشت]] آنها را فرامی‌گرفت که جرأت جسارت نداشتند! چون این کار چندین مرتبه تکرار شد، [[هارون]] دستور داد مجسمه‌ای بسازند و برای او صورتی شبیه موسی بن جعفر{{ع}} قرار دهند، وقتی غلامان مست شراب ناب می‌شدند به آنها دستور می‌داد این مجسمه را با کارد تکه تکه کنند، این کار را نیز پیوسته می‌کردند.

[[امام]]{{ع}} که تصمیم آنها را دید شروع کرد با ایشان به زبان محلی خودشان با زبان خزری و ترکی صحبت کردن، آنها کاردها را از دست خود انداختند و به قدم‌های موسی بن جعفر{{ع}} افتاده شروع به بوسیدن و عذرخواهی نمودند و تا [[منزل]] [[موسی بن جعفر]] او را مشایعت کردند. وقتی مترجم از آنها علت جریان را پرسید گفتند: هر سال این مرد پیش ما می‌آید کارهای ما را رو به راه می‌کند و از یکدیگر ما را [[راضی]] می‌کند، ما در قحط‌سالی به وسیله او از [[خدا]] طلب باران می‌کنیم، هرگاه پیش‌آمدی برای ما بشود به او پناهنده می‌شویم. با آنها قرار بست که دیگر چنین دستوری به ایشان ندهد، برگشتند<ref>تاریخ بغداد، ج۱۳، ص۳۰؛ وفیات الاعیان، ج۴، ص۴۹۳؛ مناقب، ج۲، ص۲۶۴؛ بحار، ج۴۸، ص۱۴۰.</ref>.

تا سرانجام دستور کار را [[هارون]] این‌گونه عوض کرد که [[امام]] را به یک [[یهودی]] به نام [[سندی بن شاهک]] سپرد، او با [[اهل‌بیت پیامبر]] [[کینه]] و [[دشمنی]] داشت تا جایی که در مورد او گفته‌اند: او از سرسخت‌ترین [[مردم]] در دشمنی با [[آل ابوطالب]] بود. سندی بن شاهک مردی یهودی و به ظاهر تازه مسلمان شده و رئیس پلیس هارون بود. مردی بود وقیح و گستاخ، [[خشن]] و قسی القلب که پیوسته در کارهای [[تجسس]] و سرکوب مخالفان او را به کار می‌گرفتند. امام مدت ۴ سال در [[زندان]] او بود، در این زندان بود که امام را پس از شکنجه‌های طاقت‌فرسا به [[شهادت]] رساند. زندانبان امام در این مدت مسیب بود<ref>کشف الغمه، ج۳، ص۲۲؛ ارشاد مفید، ج۲، ص۲۳۱.</ref>.

دوم اینکه: [[شهادت]] حضرت پس از مدتی [[شکنجه]] طاقت‌فرسا در [[زندان]] سندی بن شاهک بوده و مسمومیت حضرت مباشرتاً متوجه خود [[هارون الرشید]] صورت گرفته است.

به خادمی داده گفت: این ظرف خرما را می‌بری برای موسی بن جعفر{{ع}} به او می‌گویی [[امیرالمؤمنین]] از این خرمای تازه خورده از اینکه شما میل نکرده‌اید ناراحت شده قسم داده شما را به [[حق]] خود که تمام این خرماها را میل کنید! خودم اینها را [[انتخاب]] کرده‌ام. به [[غلام]] گوشزد کرد نگذار چیزی از خرماها باقی بماند که نخورد.

خادم خرما را آورد و مأموریت خویش را انجام داد، امام فرمود: یک تکه چوب خلال بیاور! غلام خلال آورد و مقابل امام ایستاد. موسی بن جعفر مشغول خوردن شد. هارون الرشید سگ ماده‌ای داشت که خیلی او را [[دوست]] می‌داشت، سگ از محلی که بسته شده بود با زنجیرهای طلا که جواهرنشان بود خود را کنده خارج شده بود تا مقابل [[موسی بن جعفر]]{{ع}} آمد. [[امام]] به وسیله خلال همان خرمای مسموم را برداشت و پیش سگ انداخت، سگ خرما را خورد چیزی طول نکشید که خود را بر [[زمین]] زد و صدای عوعوش بلند شد، کم‌کم گوشت‌هایش قطعه قطعه شد. امام بقیه خرماها را خورد.

گفتم: الحمدلله. مسیب گفت: در شب [[روز]] سوم مولایم مرا خواست فرمود: همانطوری که برایت توضیح دادم فردا من از [[دنیا]] می‌روم، وقتی از تو آب خواستم و نوشیدم دیدی ورم کردم و شکمم بالا آمد و رنگم زرد و سرخ و سبز می‌شود و پیوسته رنگ به رنگ می‌شوم به این [[ستمگر]] اطلاع بده که من از دنیا رفته‌ام. وقتی این جریان‌ها را دیدی مبادا به کسی اطلاع دهی تا بعد از فوتم.

[[مسیب بن زهیر]] گفت: پیوسته مواظب آن حضرت بودم تا اینکه آب خواست و آشامید بعد مرا خواست فرمود: این [[مرد]] [[ناپاک]] [[پلید]] [[سندی بن شاهک]] خیال می‌کند او مرا [[غسل]] می‌دهد و [[دفن]] می‌کند، هرگز چنین کاری از او ساخته نیست، وقتی مرا به قبرستان [[قریش]] بردید در لحد بگذارید و قبرم را بلندتر از چهار انگشت باز نکنید مبادا از [[تربت]] [[قبر]] من برای [[تبرک]] بردارید! تربت و خاک قبر همه ما برای چنین کاری [[حرام]] است مگر تربت جدم حسین{{ع}} که تربت او را [[خداوند]] [[شفا]] برای [[شیعیان]] و [[دوستان]] ما قرار داده. بعد من شخصی را دیدم بیشتر شباهت به موسی بن جعفر{{ع}} دارد کنار [[موسی بن جعفر]]{{ع}} نشسته بود وقتی من مولایم [[علی بن موسی الرضا]]{{ع}} را دیده بودم هنوز پسر بچه‌ای بود خواستم صدا بزنم کیستی؟ مولایم موسی بن جعفر{{ع}} فرمود: مگر نگفتم چیزی نگویی، بالاخره [[صبر]] کردم [[امام]]{{ع}} از [[دنیا]] رفت و آن شخص از نظرم ناپدید شد.

در [[روایت]] دیگری از مسیب نقل شده می‌گوید: به خدا قسم من آنان را به چشم خود دیدم و آنها گمان می‌کردند که ایشان او را غسل می‌دهند ولی دست آنها به بدن آن حضرت نمی‌رسید و آنها گمان می‌کردند که ایشان آن حضرت را [[حنوط]] می‌کنند و کفن می‌پوشانند و من می‌دیدم که ایشان هیچ کاری نمی‌کردند و شخصی را دیدم شبیه‌ترین [[مردم]] بود به موسی بن جعفر{{ع}} و او متصدی غسل و حنوط و کفن آن حضرت بود ولی به حسب ظاهر به آنها نشان می‌داد که آنها را کمک می‌کند و آنها او را نمی‌شناختند و چون از [[تجهیز]] آن حضرت فارغ شد به من فرمود: ای مسیب تو زمانی در [[حق]] پدرم [[شک]] کردی ولی در حق من [[شک و تردید]] مکن زیرا من [[امام]] و مولای تو و پس از پدرم بر تو [[حجت خدا]] هستم. ای مسیب مثل من مثل یوسف صدیق است و مثل ایشان مثل برادران یوسف است در وقتی که نزد یوسف آمدند و یوسف آنان را [[شناخت]] و آنان او را نشناختند<ref>انوار البهیه، ص۲۱۳؛ ترجمه اعیان الشیعه، ج۱، ص۶۷.</ref>.

[[حسن بن محمد بن بشار]] گفت: مردی از [[اهل قطیعه الربیع]] از شخصیت‌های مورد اعتماد [[اهل سنت]] گفت: من از [[اهل‌بیت]] [[پیغمبر]] شخصیت‌های برجسته خیلی دیده‌ام ولی کسی را در فضل و [[عبادت]] همچون [[موسی ابن جعفر]]{{ع}} نیافته‌ام. گفتم: کجا او را دیدی؟ گفت: سندی بن شاهک هشتاد نفر از کسانی که معروف به خیر و [[نیکی]] بودند جمع کرد و ما را وارد بر [[موسی بن جعفر]]{{ع}} نمود. به ما گفت: درست نگاه کنید به این مرد آیا او را [[آزار]] و اذیتی کرده‌ایم؟ [[مردم]] خیال می‌کنند که نسبت به او سوءقصدی شده در این باره خیلی حرف می‌زنند این جایگاه اوست از نظر فرش و محل استراحت بسیار خوب و آسوده است هیچ سختگیری بر او نمی‌شود و [[امیرالمؤمنین]] [[هارون]] نظر [[بدی]] نسبت به ایشان ندارد، اکنون منتظرم که بیاید و ایشان را از نزدیک ببیند ملاحظه می‌کنید صحیح و سالم است و از تمام جهت در [[آسایش]].

او گفت: ما تمام کوششمان این بود که [[سیما]] و منظر آن حضرت را تماشا کنیم و از فضل و بزرگواریش بهره‌مند گردیم، در این موقع [[امام]] فرمود: آنچه راجع به آسایش و راحتی و وسعت جا گفت همانطور است! ولی من به شما می‌گویم که مرا [[مسموم]] کرده‌اند به وسیله نه دانه خرما! فردا پوست بدنم سبز می‌شود و پس فردا از [[دنیا]] می‌روم. گفت: دیدم سندی بن شاهک از شنیدن این حرف چنان می‌لرزید مانند شاخه خرما<ref>انوار البهیه، ص۲۱۳؛ ترجمه اعیان الشیعه، ج۱، ص۶۷.</ref>.

سندی گفت: همه [[گواهی]] دهید که او موسی بن جعفر{{ع}} است! پس به غلامش گفت: [[لباس]] حضرت را کناری [[زن]]! [[غلام]] بدن حضرت را برهنه کرد، سندی به ما گفت: آیا در بدن او آثاری می‌بینید که ناخوش‌آیند باشد؟ گفتیم: نه! ما چیزی نمی‌بینیم جز اینکه او از [[دنیا]] رفته است. گفت: پس از اینجا بیرون نروید تا او را [[غسل]] دهید و من او را کفن نموده به خاک بسپارم، ما در آنجا ماندیم تا آن حضرت را غسل داده کفن نمودند و جنازه را حرکت دادند و سندی بر جنازه [[نماز]] خواند<ref>انوار البهیه، ص۲۱۱.</ref>.

حضرت رضا{{ع}} او را از [[گریه]] منع کرد و فرمود: حرف نزن تا خبر به [[والی مدینه]] برسد، پس از آن ام احمد زنبیلی را با دوهزار دینار و چهار هزار دینار همه را خدمت آن حضرت تقدیم داشت و گفت روزی که آن یار [[مهربان]] و گل بوستان [[امامت]] با من وداع کرد این [[امانت‌ها]] را به من سپرد و فرمود آن را محفوظ دار و به کسی اظهار نکن تا از دنیا بروم و پس از [[وفات]] من هر یک از فرزندانم نزد تو آمدند و آن را از تو مطالبه کردند به ایشان بده و بدان که من از دنیا رفته‌ام و اینک به خدا قسم علامت وفات مولایم به من رسیده! آنگاه حضرت رضا{{ع}} امانت‌ها را دریافت نمود و به همه دستور داده از گریه خودداری کنند تا خبر وفات آن حضرت برسد و خود بازگشت و از آن پس به جایگاهی که همیشه می‌خوابید نیامد. چند روزی بیش نگذشت که خبر وفات [[موسی بن جعفر]]{{ع}} رسید<ref>انوار البهیه، ص۲۱۷.</ref>.

وقتی خبر [[شهادت موسی بن جعفر]]{{ع}} در مدینه منتشر شد، اهالی مدینه به در خانه ام احمد آمدند، احمد با آنها به طرف [[مسجد]] رفت، چون خیلی با جلالت و [[عابد]] و [[پارسا]] و با فضل بود و کراماتی نیز داشت، مردم خیال کردند [[خلیفه]] و جانشین پدرش اوست و لذا با او به امامت بیعت کردند، از آنها بیعت گرفت بعد بر بالای [[منبر]] رفت و خطبه‌ای در نهایت [[بلاغت]] و [[فصاحت]] ایراد کرد، آنگاه گفت: مردم همانطور که اکنون همه شما با من بیعت کردید و بیعت من به گردن شما است من نیز با برادرم [[علی بن موسی الرضا]] بیعت کرده‌ام بدانید او امام و [[خلیفه پیغمبر]] است. بعد از پدرم او [[ولی الله]] است که اطاعتش بر من و شما از جانب [[خدا]] و [[پیغمبر]] واجب است هر دستوری به ما بدهد.

تمام حاضرین گفتار او را با [[جان]] و [[دل]] پذیرفتند، از [[مسجد]] خارج شدند و پیش رو آنها [[احمد بن موسی]] بود. به در [[خانه]] [[حضرت رضا]]{{ع}} آمدند و با [[علی بن موسی الرضا]]{{ع}} [[تجدید بیعت]] کردند. حضرت رضا{{ع}} برای احمد «شاه‌چراغ» [[دعا]] کرد و او پیوسته ملازم خدمت [[برادر]] بود تا اینکه [[مأمون]] از پی حضرت رضا{{ع}} فرستاد و او را برای [[ولایتعهدی]] به مرو [[دعوت]] کرد<ref>بحارالانوار، ج۴۸، ص۳۰۷.</ref>.

در کتاب [[وصایا]] ابوالحسن [[علی بن محمد بن زیاد صیمری]] نقل شده که سندی بن شاهک خدمت [[موسی بن جعفر]]{{ع}} رسید، همان موقع که خرمای زهرآلود در مقابل [[امام]] بود و ده دانه خرما خورده بود، سندی عرض کرد بیشتر بفرمایید. فرمود: بس است آنقدر که لازم بود در مورد دستوری که به تو داده‌اند خوردم. سپس چند [[روز]] قبل از درگذشت امام قاضی‌ها و اشخاص [[عادل]] را حاضر کرد و امام را به ایشان نشان داد، به آنها گفت: [[مردم]] می‌گویند موسی بن جعفر در [[ناراحتی]] و مضیقه است اکنون ملاحظه کنید که نه ناراحتی دارد و نه بیمار است و نه آزاری دیده.

موسی بن جعفر{{ع}} رو به جمعیت حاضر نموده فرمود: [[گواه]] باشید که من به وسیله سم تا سه روز دیگر از [[دنیا]] می‌روم، ملاحظه می‌کنید ظاهر من سالم است ولی مرا [[مسموم]] کرده‌اند، همین امروز تا [[شام]] بسیار شدید رنگم سرخ می‌شود، فردا زیاد زرد می‌شوم، پس فردا سفید خواهد شد و به سوی [[رحمت خدا]] و رضوانش می‌روم<ref>بحارالانوار، ج۴۸، ص۲۴۸؛ عیون المعجزات، ص۹۵.</ref>.

[[زهری]] که به امام خوراندند در سراسر بدنش سرایت کرد و آن بزرگوار سخت‌ترین [[درد]] و [[رنج‌ها]] را می‌کشید، حال امام سنگین شد و در آستانه اجل حتمی قرار گرفت، سکرات مرگ را [[احساس]] می‌کرد، مسیب بن زهره را ‌طلبید و فرمود: همانطوری که به تو گفتم در حال [[سفر]] به پیشگاه [[خدا]] هستم، هرگاه از تو آب خوردن خواستم و آب را آشامیدم و دیدی بدنم ورم کرد و رنگم زرد قرمز و سبز و به رنگ‌های مختلف درآمد آنگاه برو و این [[طاغوت]] را از [[مرگ]] من باخبر کن! مسیب گوید: همین‌طور که من [[منتظر]] [[وعده]] امام بودم آب خوردن خواست و آب را که آشامید... ناگهان دیدم جسم امام بی‌حرکت مانده و [[روح]] از آن بدن پاکش مفارقت کرده است و من خبر را به [[هارون]] رساندم<ref>زندگانی امام کاظم{{ع}} از شریف قرشی، ج۲، ص۵۸۳.</ref>.

یکی از [[اصحاب]] گفت: به [[حضرت رضا]]{{ع}} عرض کردم [[امام]] می‌داند چه وقت می‌میرد؟ فرمود: آری، [[خداوند]] به او اعلام می‌کند تا در کارهای مورد نیاز خود [[عجله]] کند! عرض کردم [[حضرت موسی بن جعفر]]{{ع}} از خرمای زهرآلود و ریحان مسمومی که یحیی بن خالد فرستاده بود اطلاع داشت؟ فرمود: آری. گفتم: پس چرا خورد با اینکه می‌دانست [[مسموم]] است؟ فرمود: [[خداوند]] او را فراموشاند تا آنچه باید انجام شود<ref>بحارالانوار، ج۴۸، ص۲۳۸؛ بصائر الدرجات، ج۱۰، ص۱۴۱.</ref>.

وقتی که امام از [[دنیا]] رفت فقهاء و بزرگان [[اهل بغداد]] که از آن جمله هیثم بن عدی و دیگران را بر جنازه آن حضرت حاضر کردند که [[گواهی]] بدهند او به [[مرگ طبیعی]] از دنیا رفته و آنها نیز نگاه کردند و چون اثری در بدن آن حضرت ندیدند به آن گواهی دادند.

آنگاه جنازه را غریبانه بیرون آورده بر کنار جسر بغداد نهادند و در میان [[مردم]] جار زدند که: این [[موسی بن جعفر]]{{ع}} است که از دنیا رفته «و به مرگ طبیعی مرده است» بیایید و از نزدیک او را بنگرید، مردم دسته دسته می‌آمدند و به دقت به صورت آن حضرت نگاه می‌کردند.

[[هارون]] دستور داد جنازه [[امام کاظم]]{{ع}} را روی جسر رصافه بغداد بگذارند تا هر کسی از دور و نزدیک به او نظر کند، اطراف آن بدن [[مقدس]] را مأموران گرفته و روی صورت حضرت را برای دیدن [[مردم]] باز گذاشته بودند به قصد پایمال کردن [[حرمت]] و [[کرامت]] و به قصد [[توهین]] به آن امام همام. هارون بدین وسیله می‌خواست علاوه بر امام، [[شیعیان]] را هم سرکوب نموده و مورد [[اهانت]] قرار دهد و در [[دل]] آنها زخم عمیقی به جای گذاشت که در تمام مراحل [[تاریخ]]، شیعیان با [[غم]] و [[اندوه]] از آن یاد می‌کردند و شعرای [[شیعه]] در اشعار خود این رویداد غم‌انگیز را با تأثر آورده‌اند.

شیخ محمد علی یعقوبی می‌سراید:

مِثل [[موسی بن جعفر]]{{ع}} را در حالی که فوت کرده روی جسر می‌اندازند، هیچ [[خداپرستی]] او را تا قبرستان [[تشییع]] نکرد. بدن او را برداشتند در حالی که از صدای حلقه‌های زنجیر پاهایش [[کوه‌ها]] و تپه‌ها به لرزه درآمدند.

[[هارون]] [[دل]] [[شیعیان]] را از [[کینه]] و [[غصه]] پر ساخت و سندی بن شاهک هم به تبع [[خلیفه]] [[حرمت]] [[اسلام]] و [[کرامت]] [[اهل‌بیت]] را زیر پا گذاشت، دستور داد جنازه [[امام]] [[معصوم]] بر دوش چهار حمال از [[زندان]] خارج شود و به نوکرانش دستور داد با کلماتی [[زشت]] و زننده جنازه را به [[مردم]] معرفی کنند، آنها در معابر و گذرگاه‌ها به راه افتادند و با صدای بلند فریاد می‌کردند: {{عربی|هَذَا إِمَامُ الرَّافِضَةِ فَاعْرِفُوهُ}} این بدن موسی بن جعفر{{ع}} است که رافضی‌ها [[گمان]] می‌کردند او نمی‌میرد به او بنگرید که مرده است پیکر امام تا سه [[روز]] ماند و [[دفن]] نشد<ref>عمدة الطالب، ص۱۸۵؛ بحار الانوار، ج۴۸، ص۲۲۷.</ref>.

همین که به آنجا رسیدند از قصر بیرون آمده جنازه را گرفتند و آنها را زدند و علامت‌های سیاه که [[شعار]] [[بنی عباس]] بود پاره کردند! جنازه موسی بن جعفر{{ع}} را بر سر چهارراه گذاشتند، یک نفر صدا می‌زد هر کس مایل است پیکر [[پاک]] فرزند پاک یعنی [[موسی بن جعفر]]{{ع}} را ببیند بیاید، [[مردم]] جمع شدند بدنش را [[غسل]] داده [[حنوط]] گران‌بهایی کردند، او را در کفنی که از برد [[یمنی]] بود که به دو هزار و پانصد دینار بافته بودند و تمام [[قرآن]] بر آن نقش بود پیچیدند، سلیمان با پای برهنه به صورت هیئت [[عزاداران]] با گریبان چاک از پی جنازه آن حضرت تا قبرستان [[قریش]] [[تشییع]] کردند.

[[تبلیغات]] ضد [[تشیع]] از ناحیه [[خلفای عباسی]] از طرفی و تحقیر [[مسلمین]] از طرف دیگر باعث شده بود در حالی که [[امام کاظم]]{{ع}} در [[زندان]] سندی بن شاهک [[شکنجه]] می‌شد، هیچ گروهی برای مطالبه [[آزادی]] آن حضرت فریادی برنیاورد تا اینکه [[امام]] غریبانه در زندان آن [[یهودی]] [[جان]] سپرد و هارون بدن مقدسش را به قصد تنزل مقامش روی پل رصافه [[بغداد]] گذاشت. کسی از [[مردم]] برای [[نجات]] آن بدن [[مقدس]] از دست مأمورین هارون کمترین اقدامی نکرد! علت تمام اینها برمی‌گردد به آن [[ذلت]] و [[خواری]] که بر [[جامعه]] آن [[روز]] از جانب [[خلفا]] [[سایه]] انداخته بود و مردم را از [[فرهنگ]] [[امامت]] [[شیعه]] دور کرده بودند<ref>[[علی راجی|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۱۸۲.</ref>.