سفر: تفاوت میان نسخهها
| (۱۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[سفر در قرآن]] - [[سفر در علوم قرآنی]] - [[سفر در معارف و سیره معصوم]]| پرسش مرتبط = }} | |||
== مقدمه == | |||
در [[آیین اسلام]] به سفر، بسیار توجه و در [[قرآن]] و [[احادیث]]، فوائد بسیاری برای آن بیان شده است. در [[سیره نبوی]] {{صل}} نیز بر این امر تأکید شده است و [[مسلمانان]] به انجام سفر فراخوانده شدهاند<ref>[[سید جواد موسوی بردکشکی|موسوی بردکشکی، سید جواد]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۵۴.</ref>. | |||
== | == سفر در کلام نبوی {{صل}} == | ||
در [[ | سفر در کلام پیامبر اکرم {{صل}} [[جایگاه]] خاصی دارد و سخنان و [[روایات]] [[نقل]] شده از ایشان نشان میدهد که آن حضرت یک سفر در [[راه خدا]] را بهتر از پنجاه [[حج]]<ref>جلال الدین سیوطی، الجامع الصغیر، ج ۲، ص ۴۰۴؛ المتقی الهندی، کنزالعمال، ج ۴، ص ۳۰۴ و نهج الفصاحه، تحقیق و ترجمه: ابوالقاسم پاینده، ص ۶۲۷</ref> و مسافران را مشمول [[لطف]] ویژه [[خداوند]] میدانست و میفرمود: "اگر [[مردم]] از [[رحمت]] [[خداوند]] به مسافر [[آگاه]] بودند، برای مسافرت میشتافتند؛ به درستی که [[خداوند]] با مسافر، [[مهربان]] است"<ref>ورام بن ابی فراس، مجموعه ورام، ج ۱، ص ۳۳.</ref>. | ||
همچنین آن حضرت با توجه به تأثیر مثبت سفر در [[آسایش]] جسم و [[شادابی]] [[روح]]، آن را مایه [[سلامتی]] فرد دانسته، میفرمود: "مسافرت کنید تا تندرست بمانید"<ref>شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص ۲۶۵؛ احمد بن محمد برقی، المحاسن، ج ۲، ص ۳۴۵ و حسن بن فضل طبرسی، مکارم الاخلاق، ص ۲۴۰.</ref>. [[رسول خدا]] {{صل}} در [[حدیثی]] دیگر، سفر را باعث اندوختن تجربه دانسته و فرموده است: "مسافرت کنید که اگر ثروتی به دست نیاورید، لااقل [[اندیشه]] و تجربه میاندوزید"<ref>مکارم الاخلاق، ص ۲۴۰. </ref>.<ref>[[سید جواد موسوی بردکشکی|موسوی بردکشکی، سید جواد]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص ۵۴-۵۵.</ref> | |||
== آداب سفر == | |||
{{اصلی|آداب سفر}} | |||
برخی از [[آداب]] و سننی که برای مسافر بیان شده عبارت است از: | |||
# '''آداب پیش از سفر:''' | |||
## '''پاکسازی [[اموال]]:''' از توصیههای رسول خدا{{صل}} به مسلمانان پیش از سفر این بود که به حسابرسی اموال خود و پاکسازی آن بپردازند<ref>کلینی، الکافی، ج ۸، ص۳۰۳ و من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص۲۸۱.</ref>. | |||
## '''همراه داشتن توشه:''' از سنتهای رسول خدا{{صل}} بر داشتن توشه کافی برای سفر است. [[خاتم انبیا]]{{صل}} مسلمانان را نیز به این عمل سفارش میکرد و میفرمود: "چون گروهی [از شما] به سفر بروند، توشه خویش را با خود بردارند؛ زیرا این کار سبب دلخوشی، دلگرمی و [[خوش خلقی]] آنان خواهد بود"<ref>مکارم الاخلاق، ص۲۵۱؛ [[المحاسن]]، ج ۲، ص۳۵۹ و من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص۲۷۸.</ref>. | |||
## '''[[دعا کردن]]: '''[[دعا]] از [[اعمال]] دیگری است که [[رسول خدا]]{{صل}} پیش از سفر به انجام آن مقید بود؛ به گونهای که در [[منابع روایی]]، دعاهایی را از ایشان نقل کردهاند. | |||
## '''بدرقه مسافر:''' از سنتهای رسول خدا{{صل}} بدرقه مسافران بود و [[روایات]] بسیاری از بدرقهها و دعاهای آن حضرت، هنگام وداع با مسافران نقل شده است<ref>ر.ک: المحاسن، ج ۲، ص۳۵۴ - ۳۵۵.</ref>. | |||
## '''انتخاب همسفر:''' از دیگر امور سفر که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نیز بر آن به طور ویژه تأکید داشت، [[انتخاب]] همراه و همسفر مناسب برای سفر است<ref>«پیش از خریدن خانه در پی یافتن همسایه و پیش از سفر در پی همراه باشید». (الکافی، ج ۸، ص۲۴؛ حسن بن شعبه حرانی، تحف العقول، ص۹۸ و کنز العمال، ج۱۶، ص۱۸۲.</ref>. | |||
# '''در سفر:''' | |||
## '''آغاز سفر:''' از سنتهای [[پیامبر]]{{صل}} آغاز سفر در [[روز]] پنجشنبه بود<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۲۶۶؛ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۳۷؛ مکارم الاخلاق، ص۲۴۰؛ الطبرانی، المعجم الکبیر، ص۲۶۰ و ابن ابی شیبه کوفی، المصنّف، ج۷، ص۷۲۳.</ref>. [[رسول اکرم]]{{صل}} هنگام سفر، صبح زود از [[منزل]] خارج میشد<ref>محمد حسین طباطبایی، سنن النبی، ج ۱، ص۱۱۸.</ref> و [[مسلمانان]] را از [[اعتقاد]] به فال بد بهویژه پیش از سفر [[نهی]] میکرد<ref>الکافی، ج ۸، ص۱۹۸ و وسائل الشیعة، ج ۱۱، ص۳۶۲.</ref>. [[امیر]] قرار دادن یکی از همراهان هم از دیگر سفارشهای [[رسول خدا]]{{صل}} به مسافران بود<ref>الجامع الصغیر، ج ۱، ص۸۹؛ علی بن الجعد، مسند ابن الجعد، ص۷۸ و الطبرانی، المعجم الاوسط، ج ۸، ص۱۰۰.</ref>. | |||
## '''[[خوش برخوردی]] و [[یاری کردن]] همراهان در سفر:''' بیتردید، [[مسافرت]] با سختیهایی همراه است که تحمل آن بدون [[استقامت]] و نیز [[همراهی]] همسفرانی شفیق و یکدل، طاقتفرسا خواهد بود. در روایتی از [[پیامبر خدا]]{{صل}} آمده است: "[[رنجها]] همزاد سفرند و زمینههای [[عصبانیت]] و اوقات تلخی [به علت سختیهای سفر] در آن بسیار است؛ بنابراین شش چیز نشان دهنده [[جوانمردی]] است: سه چیز در غیر سفر و سه چیز در مسافرت؛ در سفر، بخشیدن توشه [خود به همراهان] و [[خوش اخلاقی]] و شوخی کردن؛ البته آن شوخی کردنی که در آن [[معصیت خدا]] نباشد"<ref>شیخ مفید، الامالی، ص۴۴؛ عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج ۲، ص۲۷؛ شیخ صدوق، الخصال، ج ۱، ص۳۲۴ و همو، معانی الاخبار، ص۲۵۸.</ref>. | |||
# '''پس از سفر:''' | |||
## [[پیامبر]]{{صل}} [[مسافرت]] را بخشی از [[عذاب]] ([[رنج]]) میدانست و میفرمود: "هر گاه فردی از شما سفرش را به پایان رساند، باید زودتر نزد خانوادهاش باز گردد"<ref>من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص۳۰۰: الجعفریات، ص۱۷۰؛ عوالی اللآلی، ج ۱، ص۱۰۲ و مکارم الاخلاق، ص۲۶۶.</ref>. | |||
## '''استقبال از مسافر:''' از سنتهای دیگر حضرت، درباره سفر، استقبال از مسافران بود. | |||
## '''ولیمه دادن:''' پیامبر{{صل}} ولیمه دادن پس از سفر را از چهار موردی میدانست که دادن ولیمه در آنها لازم است<ref>الکافی، ج ۶، ص۲۸۱ - ۲۸۲؛ المحاسن، ج ۲، ص۴۱۷ و بحارالانوار، ج ۲۳، ص۲۸۸.</ref>. | |||
## '''تهیه [[هدیه]] و سوغات سفر برای [[خانواده]]:''' همراه آوردن سوغاتی از مسافرتهای دور یا نزدیک برای [[اهل]] [[خانه]] از تأکیدات [[رسول خدا]]{{صل}} برای مسافر بود<ref>[[سید جواد موسوی بردکشکی|موسوی بردکشکی، سید جواد]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]]، ص۵۵ ـ ۶۲.</ref>. | |||
==[[ | ==دعای سفر== | ||
[[دعا]] [[انسان]] را متوجه به [[خدا]] و مبدأ [[غیبی]] میکند و به [[ایمان واقعی]] میرساند. | |||
دعاهایی که در سفر خوانده میشود بسیار است. این [[اذکار]] و [[ادعیه]] را حتی الأمکان بخوانید. | |||
#هرگاه خواستید بر مرکبی سوار شوید، {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ}} و {{متن حدیث|اللَّهُ أَكْبَرُ}} بگوئید. | |||
# دعای {{متن حدیث|اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَسِيرِي عَبَراً}} و دعای {{متن حدیث|بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ}} را در حال سفر بخوانید. [[روایات]] بسیاری رسیده که در حال سفر، [[آیه الکرسی]] و {{متن قرآن|إِنَّا أَنْزَلْنَا}} را زیاد بخوانید. | |||
# [[امام ششم]]{{ع}} فرمود: [[رسول خدا]]{{صل}} عادت داشت که در حال سفر، چون سرازیر میرفت، {{متن قرآن|سُبْحَانَ اللَّهِ}} میگفت، و چون بر بلندی بالا میرفت {{متن حدیث|اللَّهُ أَكْبَرُ}} میگفت. [[حذیقه بن منصور]] گوید: با امام ششم{{ع}} در راه [[مکه]] همسفر بودم، چون [[نماز]] میگذاشت میگفت: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ خَلِّ سَبِيلَنَا وَ أَحْسِنْ تَسْيِيرَنَا وَ أَحْسِنْ عَافِيَتَنَا}} و چون به بلندی بالا میرفت میگفت: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ لَكَ الشَّرَفُ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ}}. | |||
# چون منازل و قریهها را مشاهده نمائید بگوئید: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَاءِ وَ مَا أَظَلَّتْ وَ رَبَّ الْأَرْضِ وَ مَا أَقَلَّتْ وَ رَبَّ الرِّيَاحِ وَ مَا ذَرَتْ وَ رَبَّ الْأَنْهَارِ وَ مَا جَرَتْ عَرِّفْنَا خَيْرَ هَذِهِ الْقَرْيَةِ وَ خَيْرَ أَهْلِهَا وَ أَعِذْنَا مِنْ شَرِّهَا وَ شَرِّ أَهْلِهَا إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}. رسول خدا{{صل}} در [[وصیت]] خود به علی{{ع}} فرمود: چون قصد شهری یا دهی کردی، وقتی در دیدرس تو آمد بگو: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا اللَّهُمَّ حَبِّبْنَا إِلَى أَهْلِهَا وَ حَبِّبْ صَالِحِي أَهْلِهَا إِلَيْنَا}}. ناگفته نماند هر گاه به [[شهر مکه]] یا [[مدینه]] نزدیک شدی، دعاهای دیگری وارد شده که باید آنها را خواند و آنها در [[مقام]] خود خواهد آمد. | |||
# [[امام هفتم]]{{ع}} فرمود: هر که تنها به سفر میرود بگوید: {{متن حدیث|مَا شَاءَ اللَّهُ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ اللَّهُمَّ آنِسْ وَحْشَتِي وَ أَعِنِّي عَلَى وَحْدَتِي وَ أَدِّ غَيْبَتِي}}. | |||
# [[امام پنجم]]{{ع}} فرمود: اگر سفر دریا کردی، چون سوار کشتی شدی این [[آیه]] را بخوان: {{متن قرآن|بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«و گفت: بر آن سوار شوید! (که) راه افتادن و لنگر گرفتن آن با نام خداوند است؛ بیگمان پروردگارم آمرزندهای بخشاینده است» سوره هود، آیه ۴۱.</ref>. و اگر دریا مضطرب و طوفانی شد به پهلوی راست تکیه بده و بگو: {{متن حدیث|بِسْمِ اللَّهِ اسْكُنْ بِسَكِينَةِ اللَّهِ و قِرْ بِوَقَارِ اللَّهِ وَ اهْدَأْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ}}<ref>راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ص۸۰. </ref>.<ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)|محمدنامه]]، ص ۵۳.</ref> | |||
==منابع== | == منابع == | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
#[[پرونده:152259.jpg|22px]] [[سید جواد موسوی بردکشکی|موسوی بردکشکی، سید جواد]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']] | # [[پرونده:152259.jpg|22px]] [[سید جواد موسوی بردکشکی|موسوی بردکشکی، سید جواد]] و [[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، [[فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم (کتاب)|'''فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم''']] | ||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||
==پانویس== | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]] | [[رده:فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم]] | ||
[[رده:آداب سفر]] | [[رده:آداب سفر]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۲
مقدمه
در آیین اسلام به سفر، بسیار توجه و در قرآن و احادیث، فوائد بسیاری برای آن بیان شده است. در سیره نبوی (ص) نیز بر این امر تأکید شده است و مسلمانان به انجام سفر فراخوانده شدهاند[۱].
سفر در کلام نبوی (ص)
سفر در کلام پیامبر اکرم (ص) جایگاه خاصی دارد و سخنان و روایات نقل شده از ایشان نشان میدهد که آن حضرت یک سفر در راه خدا را بهتر از پنجاه حج[۲] و مسافران را مشمول لطف ویژه خداوند میدانست و میفرمود: "اگر مردم از رحمت خداوند به مسافر آگاه بودند، برای مسافرت میشتافتند؛ به درستی که خداوند با مسافر، مهربان است"[۳].
همچنین آن حضرت با توجه به تأثیر مثبت سفر در آسایش جسم و شادابی روح، آن را مایه سلامتی فرد دانسته، میفرمود: "مسافرت کنید تا تندرست بمانید"[۴]. رسول خدا (ص) در حدیثی دیگر، سفر را باعث اندوختن تجربه دانسته و فرموده است: "مسافرت کنید که اگر ثروتی به دست نیاورید، لااقل اندیشه و تجربه میاندوزید"[۵].[۶]
آداب سفر
برخی از آداب و سننی که برای مسافر بیان شده عبارت است از:
- آداب پیش از سفر:
- پاکسازی اموال: از توصیههای رسول خدا(ص) به مسلمانان پیش از سفر این بود که به حسابرسی اموال خود و پاکسازی آن بپردازند[۷].
- همراه داشتن توشه: از سنتهای رسول خدا(ص) بر داشتن توشه کافی برای سفر است. خاتم انبیا(ص) مسلمانان را نیز به این عمل سفارش میکرد و میفرمود: "چون گروهی [از شما] به سفر بروند، توشه خویش را با خود بردارند؛ زیرا این کار سبب دلخوشی، دلگرمی و خوش خلقی آنان خواهد بود"[۸].
- دعا کردن: دعا از اعمال دیگری است که رسول خدا(ص) پیش از سفر به انجام آن مقید بود؛ به گونهای که در منابع روایی، دعاهایی را از ایشان نقل کردهاند.
- بدرقه مسافر: از سنتهای رسول خدا(ص) بدرقه مسافران بود و روایات بسیاری از بدرقهها و دعاهای آن حضرت، هنگام وداع با مسافران نقل شده است[۹].
- انتخاب همسفر: از دیگر امور سفر که پیامبر اکرم(ص) نیز بر آن به طور ویژه تأکید داشت، انتخاب همراه و همسفر مناسب برای سفر است[۱۰].
- در سفر:
- آغاز سفر: از سنتهای پیامبر(ص) آغاز سفر در روز پنجشنبه بود[۱۱]. رسول اکرم(ص) هنگام سفر، صبح زود از منزل خارج میشد[۱۲] و مسلمانان را از اعتقاد به فال بد بهویژه پیش از سفر نهی میکرد[۱۳]. امیر قرار دادن یکی از همراهان هم از دیگر سفارشهای رسول خدا(ص) به مسافران بود[۱۴].
- خوش برخوردی و یاری کردن همراهان در سفر: بیتردید، مسافرت با سختیهایی همراه است که تحمل آن بدون استقامت و نیز همراهی همسفرانی شفیق و یکدل، طاقتفرسا خواهد بود. در روایتی از پیامبر خدا(ص) آمده است: "رنجها همزاد سفرند و زمینههای عصبانیت و اوقات تلخی [به علت سختیهای سفر] در آن بسیار است؛ بنابراین شش چیز نشان دهنده جوانمردی است: سه چیز در غیر سفر و سه چیز در مسافرت؛ در سفر، بخشیدن توشه [خود به همراهان] و خوش اخلاقی و شوخی کردن؛ البته آن شوخی کردنی که در آن معصیت خدا نباشد"[۱۵].
- پس از سفر:
- پیامبر(ص) مسافرت را بخشی از عذاب (رنج) میدانست و میفرمود: "هر گاه فردی از شما سفرش را به پایان رساند، باید زودتر نزد خانوادهاش باز گردد"[۱۶].
- استقبال از مسافر: از سنتهای دیگر حضرت، درباره سفر، استقبال از مسافران بود.
- ولیمه دادن: پیامبر(ص) ولیمه دادن پس از سفر را از چهار موردی میدانست که دادن ولیمه در آنها لازم است[۱۷].
- تهیه هدیه و سوغات سفر برای خانواده: همراه آوردن سوغاتی از مسافرتهای دور یا نزدیک برای اهل خانه از تأکیدات رسول خدا(ص) برای مسافر بود[۱۸].
دعای سفر
دعا انسان را متوجه به خدا و مبدأ غیبی میکند و به ایمان واقعی میرساند. دعاهایی که در سفر خوانده میشود بسیار است. این اذکار و ادعیه را حتی الأمکان بخوانید.
- هرگاه خواستید بر مرکبی سوار شوید، ﴿بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ﴾ و «اللَّهُ أَكْبَرُ» بگوئید.
- دعای «اللَّهُمَّ اجْعَلْ مَسِيرِي عَبَراً» و دعای «بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ» را در حال سفر بخوانید. روایات بسیاری رسیده که در حال سفر، آیه الکرسی و ﴿إِنَّا أَنْزَلْنَا﴾ را زیاد بخوانید.
- امام ششم(ع) فرمود: رسول خدا(ص) عادت داشت که در حال سفر، چون سرازیر میرفت، ﴿سُبْحَانَ اللَّهِ﴾ میگفت، و چون بر بلندی بالا میرفت «اللَّهُ أَكْبَرُ» میگفت. حذیقه بن منصور گوید: با امام ششم(ع) در راه مکه همسفر بودم، چون نماز میگذاشت میگفت: «اللَّهُمَّ خَلِّ سَبِيلَنَا وَ أَحْسِنْ تَسْيِيرَنَا وَ أَحْسِنْ عَافِيَتَنَا» و چون به بلندی بالا میرفت میگفت: «اللَّهُمَّ لَكَ الشَّرَفُ عَلَى كُلِّ شَرَفٍ».
- چون منازل و قریهها را مشاهده نمائید بگوئید: «اللَّهُمَّ رَبَّ السَّمَاءِ وَ مَا أَظَلَّتْ وَ رَبَّ الْأَرْضِ وَ مَا أَقَلَّتْ وَ رَبَّ الرِّيَاحِ وَ مَا ذَرَتْ وَ رَبَّ الْأَنْهَارِ وَ مَا جَرَتْ عَرِّفْنَا خَيْرَ هَذِهِ الْقَرْيَةِ وَ خَيْرَ أَهْلِهَا وَ أَعِذْنَا مِنْ شَرِّهَا وَ شَرِّ أَهْلِهَا إِنَّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ». رسول خدا(ص) در وصیت خود به علی(ع) فرمود: چون قصد شهری یا دهی کردی، وقتی در دیدرس تو آمد بگو: «اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا وَ أَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا اللَّهُمَّ حَبِّبْنَا إِلَى أَهْلِهَا وَ حَبِّبْ صَالِحِي أَهْلِهَا إِلَيْنَا». ناگفته نماند هر گاه به شهر مکه یا مدینه نزدیک شدی، دعاهای دیگری وارد شده که باید آنها را خواند و آنها در مقام خود خواهد آمد.
- امام هفتم(ع) فرمود: هر که تنها به سفر میرود بگوید: «مَا شَاءَ اللَّهُ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ اللَّهُمَّ آنِسْ وَحْشَتِي وَ أَعِنِّي عَلَى وَحْدَتِي وَ أَدِّ غَيْبَتِي».
- امام پنجم(ع) فرمود: اگر سفر دریا کردی، چون سوار کشتی شدی این آیه را بخوان: ﴿بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَحِيمٌ﴾[۱۹]. و اگر دریا مضطرب و طوفانی شد به پهلوی راست تکیه بده و بگو: «بِسْمِ اللَّهِ اسْكُنْ بِسَكِينَةِ اللَّهِ و قِرْ بِوَقَارِ اللَّهِ وَ اهْدَأْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ»[۲۰].[۲۱]
منابع
پانویس
- ↑ موسوی بردکشکی، سید جواد و حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۵۴.
- ↑ جلال الدین سیوطی، الجامع الصغیر، ج ۲، ص ۴۰۴؛ المتقی الهندی، کنزالعمال، ج ۴، ص ۳۰۴ و نهج الفصاحه، تحقیق و ترجمه: ابوالقاسم پاینده، ص ۶۲۷
- ↑ ورام بن ابی فراس، مجموعه ورام، ج ۱، ص ۳۳.
- ↑ شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص ۲۶۵؛ احمد بن محمد برقی، المحاسن، ج ۲، ص ۳۴۵ و حسن بن فضل طبرسی، مکارم الاخلاق، ص ۲۴۰.
- ↑ مکارم الاخلاق، ص ۲۴۰.
- ↑ موسوی بردکشکی، سید جواد و حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص ۵۴-۵۵.
- ↑ کلینی، الکافی، ج ۸، ص۳۰۳ و من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص۲۸۱.
- ↑ مکارم الاخلاق، ص۲۵۱؛ المحاسن، ج ۲، ص۳۵۹ و من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص۲۷۸.
- ↑ ر.ک: المحاسن، ج ۲، ص۳۵۴ - ۳۵۵.
- ↑ «پیش از خریدن خانه در پی یافتن همسایه و پیش از سفر در پی همراه باشید». (الکافی، ج ۸، ص۲۴؛ حسن بن شعبه حرانی، تحف العقول، ص۹۸ و کنز العمال، ج۱۶، ص۱۸۲.
- ↑ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۲۶۶؛ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا(ع)، ج۲، ص۳۷؛ مکارم الاخلاق، ص۲۴۰؛ الطبرانی، المعجم الکبیر، ص۲۶۰ و ابن ابی شیبه کوفی، المصنّف، ج۷، ص۷۲۳.
- ↑ محمد حسین طباطبایی، سنن النبی، ج ۱، ص۱۱۸.
- ↑ الکافی، ج ۸، ص۱۹۸ و وسائل الشیعة، ج ۱۱، ص۳۶۲.
- ↑ الجامع الصغیر، ج ۱، ص۸۹؛ علی بن الجعد، مسند ابن الجعد، ص۷۸ و الطبرانی، المعجم الاوسط، ج ۸، ص۱۰۰.
- ↑ شیخ مفید، الامالی، ص۴۴؛ عیون اخبار الرضا(ع)، ج ۲، ص۲۷؛ شیخ صدوق، الخصال، ج ۱، ص۳۲۴ و همو، معانی الاخبار، ص۲۵۸.
- ↑ من لا یحضره الفقیه، ج ۲، ص۳۰۰: الجعفریات، ص۱۷۰؛ عوالی اللآلی، ج ۱، ص۱۰۲ و مکارم الاخلاق، ص۲۶۶.
- ↑ الکافی، ج ۶، ص۲۸۱ - ۲۸۲؛ المحاسن، ج ۲، ص۴۱۷ و بحارالانوار، ج ۲۳، ص۲۸۸.
- ↑ موسوی بردکشکی، سید جواد و حسینی ایمنی، سید علی اکبر، فرهنگنامه سیره پیامبر اعظم، ص۵۵ ـ ۶۲.
- ↑ «و گفت: بر آن سوار شوید! (که) راه افتادن و لنگر گرفتن آن با نام خداوند است؛ بیگمان پروردگارم آمرزندهای بخشاینده است» سوره هود، آیه ۴۱.
- ↑ راهنمای حرمین شریفین، ابراهیم غفاری، ص۸۰.
- ↑ تونهای، مجتبی، محمدنامه، ص ۵۳.