←منابع
(←منابع) |
(←منابع) |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۹۷: | خط ۹۷: | ||
[[معصوم]] کسی است که خودش را به وسیله خدای تعالی از همه گناهان حفظ کند. خداوند میفرماید: «هر کس به حفظ [[الهی]] بپیوندد، به [[یقین]] به [[راه راست]] [[هدایت]] شده است»<ref>آل عمران، آیه ۱۳۲.</ref>و<ref>شیخ صدوق، معانی الاخبار، ص۱۳۲.</ref>. | [[معصوم]] کسی است که خودش را به وسیله خدای تعالی از همه گناهان حفظ کند. خداوند میفرماید: «هر کس به حفظ [[الهی]] بپیوندد، به [[یقین]] به [[راه راست]] [[هدایت]] شده است»<ref>آل عمران، آیه ۱۳۲.</ref>و<ref>شیخ صدوق، معانی الاخبار، ص۱۳۲.</ref>. | ||
[[امام رضا]]{{ع}} میفرماید: | [[امام رضا]]{{ع}} میفرماید: | ||
[[امام]]، معصوم و مؤید و موفق و مورد [[تسدید الهی]] است که از خطاها و [[لغزشها]] و [[انحراف]] در [[امان]] میماند<ref>الکافی، ج۱، ص٢٠٣.</ref>.<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۳]] ص۱۶۳.</ref> | [[امام]]، معصوم و مؤید و موفق و مورد [[تسدید الهی]] است که از خطاها و [[لغزشها]] و [[انحراف]] در [[امان]] میماند<ref>الکافی، ج۱، ص٢٠٣.</ref>.<ref>[[محمد بیابانی اسکوئی|بیابانی اسکوئی، محمد]]، [[امامت و خلافت (مقاله)| مقاله «امامت و خلافت»]]، [[دانشنامه امام علی ج۳ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۳]] ص۱۶۳.</ref> | ||
==عصمت== | ==عصمت== | ||
| خط ۱۲۳: | خط ۱۲۳: | ||
با توجه به این نکته است که میتوان گفت «عصمت» نیرویی است که [[انسان]] را از حرکت به سمت [[خطا]] بازمیدارد، نه آنکه فقط به هنگام [[لغزش]] مانع وی شود.<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام]]، ج۲، ص ۳۹.</ref>. | با توجه به این نکته است که میتوان گفت «عصمت» نیرویی است که [[انسان]] را از حرکت به سمت [[خطا]] بازمیدارد، نه آنکه فقط به هنگام [[لغزش]] مانع وی شود.<ref>[[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام]]، ج۲، ص ۳۹.</ref>. | ||
== | ==[[عصمت]] در لغت== | ||
{{ | واژه «عصمت» از ریشه «عصم» به معنای منع و امساک است. | ||
[[خلیل بن احمد فراهیدی]] (م ۱۷۰ق) مینویسد: | |||
{{ | {{عربی|العِصْمَة: أن يَعْصِمَك الله من الشر، أي: يدفع عنك}}<ref>خلیل بن احمد، العین، ج۱، ص۳۱۳؛ محمد بن یعقوب فیروزآبادی، القاموس المحیط، ج۴، ص۲۱۲.</ref>: | ||
عصمت، آن است که [[خداوند]] تو را از [[شر]] نگه دارد؛ یعنی شر را از تو دفع کند. | |||
جوهری (م ۳۹۳ق) مینویسد: | |||
{{عربی|العصمة: المنع. يقال: عصمه الطعام، أي منعه من الجوع}}<ref>جوهری، صحاح، ج۵، ص۱۹۸۶.</ref>: | |||
عصمت به معنای منع است و «عصمه الطعام»، یعنی طعام مانع [[گرسنگی]] او شد. | |||
ابن فارس (م ۳۹۵ق) نیز عصمت را نگهداشت [[الهی]] از امور و حوادث سوئی دانسته است که بر [[بندگان]] عارض میشود<ref>ابن فارس، مقاییس اللغه، ج۴، ص۳۳۱.</ref>. | |||
[[راغب اصفهانی]] (م ۴۲۵ق) مینویسد: {{عربی|الْعَصْمُ: الإمساكُ}}<ref>حسین بن محمد راغب، مفردات الفاظ القرآن، ص۳۳۶.</ref>. واژه «عَصْم» به معنای خودداری کردن است. | |||
ابن منظور (م ۷۱۱ق) مینویسد: | |||
{{عربی|العِصْمة في كلام العرب: المَنْعُ. و عِصْمةُ الله عَبْدَه: أن يَعْصِمَه مما يُوبِقُه}}<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۲، ص۴۰۴.</ref>: | |||
عصمت در [[کلام عرب]] به معنای منع کردن است و عصمت خداوند نسبت به بندهاش آن است که او را از آنچه موجب هلاکتش میشود، منع کند.<ref>[[غلامحسین زینلی|زینلی، غلامحسین]]، [[آیه اولی الامر (کتاب)|آیه اولی الامر]]، ص ۹۵.</ref>. | |||
==تعریف [[معصوم]]== | |||
واژه [[عصمت]] از ماده «عَصَمَ» و عصم به معنای امساک و [[خویشتنداری]] است؛ پس عصمت ملکهای<ref>ملکه، توانایی بر چیزی است که یا از راه فطرت و یا با تمرین و تکرار به دست میآید و به حالت و صفتی برای آدمی در میآید.</ref> است در [[انسان]] معصوم که [[خدا]] او را [بدین طریق] از [[گناه]] و [[خطا]] باز میدارد<ref>ابنفارس، معجم مقاییس اللغه، ج۴، ص۳۳۱، ماده «عصم».</ref> و به گفته [[راغب]] [[اصفهانی]] [[عصمت انبیا]] [[حفاظت]] آنان از سوی خداست<ref>حسین بن محمد راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، ص۵۶۹ - ۵۷۰، ماده «عصم».</ref>. از نگاه [[متکلمان]]، عصمت معصومان{{عم}} از مقوله [[علم]] است و به این معناست که خدا به آنان - با [[شایستگی]] [[فطری]] و [[طهارت]] نفسی که دارند - گونهای [[دانش]] و [[آگاهی]] داده است که با وجود آن، از هرگونه خطا و گناه در [[اندیشه]] و عمل مصوناند و این معنا با [[اختیار]] و [[اراده]] آنان تنافی ندارد؛ زیرا این نوع علم، [[طبیعت انسانی]] آنها را [[تغییر]] نداده، بلکه موجب [[معرفت]] ویژهای شده که با اراده و اختیارشان چنان محبتی به خدا در [[دل]] آنان جای گرفته است که جز خواسته او خواسته دیگری ندارند؛ بنابراین مصونیت آنان آگاهانه و اختیاری است<ref>علامه حلی، کشف المراد فی شرح تجرید الإعتقاد، ص۳۶۵؛ سیدمحمدحسین طباطبائی، المیزان، ج۱۱، صص۱۶۲ و ۲۲۰.</ref>؛ چنانکه در روایتی از [[امام صادق]]{{ع}} در این خصوص آمده است: معصوم کسی است که با [[کمک الهی]] از [[محرمات]] امتناع میکند<ref>محمدباقر مجلسی، بحار الانوار، ج۲۵، ص۱۹۴، ح۶ ({{متن حدیث|الْمَعْصُومُ هُوَ الْمُمْتَنِعُ بِاللَّهِ مِنْ جَمِيعِ مَحَارِمِ اللَّهِ}}).</ref>. مقصود ما از معصوم در این نگاشته [[پیامبر]]{{صل}} و [[دوازده امام]]{{عم}} و [[حضرت فاطمه]]{{س}} هستند.<ref>[[یدالله مقدسی|مقدسی، یدالله]]، [[سیره معیشتی معصومان (کتاب)|سیره معیشتی معصومان]]، ص ۷۰</ref> | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||