روش‌های آموزشی: تفاوت میان نسخه‌ها

۵٬۱۲۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۳۶: خط ۳۶:


=== [[آموزش عملی|روش آموزش عملی]] ===
=== [[آموزش عملی|روش آموزش عملی]] ===
==[[روش‌های تعلیمی]] [[اهل‌بیت]]{{عم}}==
اساساً توجه به [[ساختار اجتماعی]] و [[فرهنگ]] کهن هر [[جامعه]] در امر [[تعلیم]]، امری ضروری است. برگر و لوکمان - دو تن از [[محققان]] [[غربی]] - بر این باورند که «ساختار و پرورش [[اجتماعی]] ثانویه» باید با «ساختار و پرورش اجتماعی اولیه» شباهت داشته باشد<ref>برگر و لوکمان، ساخت اجتماعی واقعیت، ص۱۷۹.</ref>. بر همین اساس اهل‌بیت{{عم}} متناسب با ساختار اجتماعی و [[هویت فرهنگی]] جامعه عصر خود روش‌هایی را در تعلیم اتخاذ می‌کردند که در ادامه به بررسی آنها می‌پردازیم.
===روش شفاهی===
روش شفاهی، روشی گفتاری و شنیداری است که [[کتابت]] و استفاده از ابزارآلات نوشتاری در آن جایی ندارد و مبتنی بر [[قدرت]] [[حافظه]] می‌باشد. اهل‌بیت{{عم}} با توجه به شرایط جامعه، در تعلیمات خود غالباً از روش‌های شفاهی بهره می‌بردند. چنان‌که در بخش زمینه‌های [[فرهنگی]] به تفصیل بیان شد، [[فرهنگ جامعه]] [[عرب]] فرهنگی شفاهی بود<ref>ر.ک: پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل‌بیت، ص۷۱-۷۶.</ref>. جغرافیای سخت و دشوار [[جزیرةالعرب]]، کوچ‌روی و عدم سکونت بیشتر ساکنان آن، نامناسب بودن [[وضع معیشتی]] و مهیا نبودن نیازهای اولیه و [[فقدان امنیت]] و [[آرامش]] سبب شده بود که [[اعراب]]، به [[یادگیری]] [[خواندن و نوشتن]] بی‌توجه باشند؛ از این‌رو خط [[عربی]] در آغاز [[اسلام]] به سبب دوری اعراب از [[تمدن]] و [[شهرنشینی]]، بسیار ابتدایی و ناقص بود و حتی [[قرآن]] تا [[زمان]] [[تابعان]] به قصد [[تیمّن]] و [[تبرّک]]، با همان رسم‌الخط نامناسب نوشته می‌شد و هیچ تلاشی برای [[تغییر]] و [[اصلاح]] خط صورت نمی‌گرفت<ref>ابن خلدون، مقدمه، ج۲، ص۸۳۱-۸۳۲.</ref>.
آگاهی‌های اعراب عمدتاً به روش سینه به سینه منتقل می‌شد و [[پایبندی]] به [[ارزش‌ها]] و سنت‌های [[پدران]] و نیاکان که همگی به صورت شفاهی به آنها می‌رسید، بسیار شدید بود. این ویژگی‌ها و شرایط فرهنگی و اجتماعی عرب [[جاهلیت]] که در [[صدر اسلام]] نیز به قوت خود باقی بود، سبب گردید که اهل‌بیت{{عم}} در انتقال مفاهیم مورد نظر خود بیشتر از روش‌های شفاهی و متناسب با فرهنگ جامعه بهره گیرند تا به نتایج مطلوب دست یابند.
این نکته را نیز باید مدنظر قرار داد که به‌کارگیری روش‌های شفاهی و چهره به چهره در مواجهه با مخاطبانی که با [[تعالیم اسلام]] کاملاً [[بیگانه]] بودند، بیشترین اثر‌گذاری را داشت. افرادی که بیشتر، تحت تأثیر شرایط و اقتضائات [[جامعه]] خود، [[اجتماعی]] شده باشند، درصورتی‌که به هر دلیل، با تغییر و تحولات جدید روبه‌رو شوند، دچار چالشی عمیق و انقلابی درونی خواهند شد<ref>برگر و لوکمان، ساخت اجتماعی واقعیت، ص۲۰۲.</ref>. بر این اساس بهترین و کارآمد‌ترین وسیله تسریع و تسهیل این [[تغییر]]، دستگاه [[مکالمه]] شفاهی و [[ارتباط مستقیم]] است؛ دستگاه مکالمه و ارتباط مستقیمی که کاملا پیوسته و همساز، به‌کار گرفته شود<ref>برگر و لوکمان، ساخت اجتماعی واقعیت، ص۲۰۷-۲۰۹.</ref>. بنابراین اتخاذ روش شفاهی توسط [[اهل‌بیت]]{{عم}} بسیار منطقی و هدفمند بود. آنها برای انتقال مواد و محتوای تعلیمی خود با روش شفاهی از پنج شیوه به ترتیب و شرح زیر بهره می‌گرفتند:
====[[اقراء]]====


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:21390.jpg|22px]] [[سید علی حسینی‌زاده|حسینی‌زاده، سید علی]]، [[نگرشی بر آموزش با تأکید بر آموزش‌های دینی (کتاب)|'''نگرشی بر آموزش با تأکید بر آموزش‌های دینی''']]
# [[پرونده:21390.jpg|22px]] [[سید علی حسینی‌زاده|حسینی‌زاده، سید علی]]، [[نگرشی بر آموزش با تأکید بر آموزش‌های دینی (کتاب)|'''نگرشی بر آموزش با تأکید بر آموزش‌های دینی''']]
# [[پرونده:IM010735.jpg|22px]] [[هناء ذاکر مشهدی|ذاکر مشهدی، هناء]]، [[پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری (کتاب)|'''پژوهشی در زمینه‌های تاریخی اجتماعی سیره تعلیمی اهل بیت تا ۶۱ هجری''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۸۰٬۲۰۸

ویرایش