خالد بن عبیدالله سلمی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۵

آشنایی اجمالی

با توجه به نسبتش او از قبیله «بنی سلیم بن منصور»، از قبایل عدنانی^[۱] است؛ اما در نام پدر و جد او ابهام وجود دارد: نام پدر او را، به غیر از «عبیدالله»^[۲]، «عبید»^[۳] و نیز «عبدالله»^[۴] گفته‌اند. نام جد او را هم، هر چند ابونعیم^[۵] حجاج ثبت کرده، ولی خود وی^[۶] در شرح حال پدر خالد، او را صرفاً «عبیدالله ابو خالد سلمی» معرفی و اشاره‌ای به نام پدر او نکرده است. به نظر می‌رسد، ابونعیم این خالد را با خالد بن عبیدالله دیگری که نواده یکی از صحابه به نام حجاج بن علاط سلمی است، یکی دانسته است، در حالی که ابن عساکر^[۷] این خالد را در طبقه چهارم راویان قرار داده است و نمی‌تواند همان خالد موضوع این مدخل باشد.

ابونعیم^[۸] صحابی بودن خالد را اختلافی می‌داند، اما با این حال هیچ یک از منابع موجود صحابی بودن خالد را رد نکرده‌اند. مستند صحابی بودن خالد، حدیثی است که فرزندش حارث به واسطه او از رسول خدا(ص) نقل کرده است که فرمود: «بخشش یک سوم اموال هنگام مرگ، سبب می‌شود خداوند بر اعمال (نیک) شما بیفزاید»^[۹]. افتادن نام حارث از سند این روایت سبب شده است که «حارث بن خالد بن عبیدالله، عن ابیه» به «خالد بن عبیدالله، عن ابیه» تبدیل شده و در نتیجه عده‌ای^[۱۰] به اشتباه عبیدالله، پدر خالد را صحابی بدانند. ابن حجر^[۱۱] به جز این حدیث، حدیث دیگری از خالد نقل کرده که یکی از دعاهای رسول خدا(ص) این گونه بود: «خدایا! به تو پناه می‌برم از اینکه ظلم کنم یا اینکه خود مورد ظلم واقع شوم...». در این میان ابن اثیر^[۱۲] دچار اشتباه شده و مطالب شرح حال «خالد بن عبدالله خزاعی» را در ذیل شرح حال خالد بن عبیدالله آورده است.^[۱۳]

جستارهای وابسته

بنی‌سلیم (قبیله)
حارث بن خالد (فرزند)

منابع

قلیچ، رسول، مقاله «خالد بن عبيدالله سلمى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳

پانویس

↑ سمعانی، الانساب، ج۳، ص۲۷۸.
↑ ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۷۰؛ ابن‌ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۳۴۱.
↑ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۱۹۸؛ طبرانی، مسند الشامیین، ج۲، ص۴۱۸؛ زیعلی، نصب الرایه، ج۶، ص۴۹۲.
↑ ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الأثر، ص۱۸۵.
↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۹۵۲.
↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۴، ص۱۸۷۹.
↑ ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۶، ص۱۳۰.
↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۹۵۲ و نیز بنگرید: مغلطای، الإنسابة الی معرفة المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۲۰۰.
↑ ابن‌ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۷۰؛ ابن‌ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۳۴۱؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۱۹۸؛ طبرانی، مسند الشامیین، ج۲، ص۴۱۸؛ زیعلی، نصب الرایه، ج۶، ص۴۹۲.
↑ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۴، ص۱۸۷۹؛ ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۳۶۲؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۳، ص۵۱۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۳۳۸.
↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۰۸.
↑ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۳۰ و به نقل از او ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۱۵۲؛ مغلطای، الإنسابة الی معرفة المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۲۰۰.
↑ قلیچ، رسول، مقاله «خالد بن عبيدالله سلمى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۹۵-۱۹۶.

[1] سمعانی، الانساب، ج۳، ص۲۷۸.

[2] ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۷۰؛ ابن‌ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۳۴۱.

[3] طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۱۹۸؛ طبرانی، مسند الشامیین، ج۲، ص۴۱۸؛ زیعلی، نصب الرایه، ج۶، ص۴۹۲.

[4] ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الأثر، ص۱۸۵.

[5] ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۹۵۲.

[6] ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۴، ص۱۸۷۹.

[7] ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۶، ص۱۳۰.

[8] ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۹۵۲ و نیز بنگرید: مغلطای، الإنسابة الی معرفة المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۲۰۰.

[9] ابن‌ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۷۰؛ ابن‌ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۳۴۱؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۱۹۸؛ طبرانی، مسند الشامیین، ج۲، ص۴۱۸؛ زیعلی، نصب الرایه، ج۶، ص۴۹۲.

[10] ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۴، ص۱۸۷۹؛ ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۳۶۲؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۳، ص۵۱۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۳۳۸.

[11] ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۰۸.

[12] ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۳۰ و به نقل از او ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۱۵۲؛ مغلطای، الإنسابة الی معرفة المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۲۰۰.

[13] قلیچ، رسول، مقاله «خالد بن عبيدالله سلمى»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۹۵-۱۹۶.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

@@ خط ۸: / خط ۸: @@
 با توجه به نسبتش او از [[قبیله]] «[[بنی سلیم بن منصور]]»، از [[قبایل عدنانی]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۳، ص۲۷۸.</ref> است؛ اما در نام پدر و جد او ابهام وجود دارد: نام پدر او را، به غیر از «عبیدالله»<ref>ابن ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۷۰؛ ابن‌ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۳۴۱.</ref>، «عبید»<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۱۹۸؛ طبرانی، مسند الشامیین، ج۲، ص۴۱۸؛ زیعلی، نصب الرایه، ج۶، ص۴۹۲.</ref> و نیز «عبدالله»<ref>ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الأثر، ص۱۸۵.</ref> گفته‌اند. نام جد او را هم، هر چند [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۹۵۲.</ref> حجاج ثبت کرده، ولی خود وی<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۴، ص۱۸۷۹.</ref> در شرح حال پدر خالد، او را صرفاً «[[عبیدالله ابو خالد سلمی]]» معرفی و اشاره‌ای به نام پدر او نکرده است. به نظر می‌رسد، ابونعیم این خالد را با [[خالد بن عبیدالله]] دیگری که نواده یکی از [[صحابه]] به نام [[حجاج بن علاط سلمی]] است، یکی دانسته است، در حالی که [[ابن عساکر]]<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینه دمشق، ج۱۶، ص۱۳۰.</ref> این خالد را در [[طبقه چهارم راویان]] قرار داده است و نمی‌تواند همان خالد موضوع این مدخل باشد.
-ابونعیم<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۹۵۲ و نیز بنگرید: مغلطای، الإنسابة الی معرفة المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۲۰۰.</ref> [[صحابی]] بودن خالد را اختلافی می‌داند، اما با این حال هیچ یک از منابع موجود صحابی بودن خالد را رد نکرده‌اند. مستند صحابی بودن خالد، [[حدیثی]] است که فرزندش حارث به واسطه او از [[رسول خدا]]{{صل}} نقل کرده است که فرمود: «[[بخشش]] یک سوم [[اموال]] هنگام [[مرگ]]، سبب می‌شود [[خداوند]] بر [[اعمال]] ([[نیک]]) شما بیفزاید»<ref>ابن‌ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۷۰؛ ابن‌ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۳۴۱؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۱۹۸؛ طبرانی، مسند الشامیین، ج۲، ص۴۱۸؛ زیعلی، نصب الرایه، ج۶، ص۴۹۲.</ref>. افتادن نام حارث از سند این [[روایت]] سبب شده است که «[[حارث بن خالد بن عبیدالله عن ابیه]]» به «[[خالد بن عبیدالله عن ابیه]]» تبدیل شده و در نتیجه عده‌ای<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۴، ص۱۸۷۹؛ ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۳۶۲؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۳، ص۵۱۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۳۳۸.</ref> به [[اشتباه]] عبیدالله، پدر خالد را [[صحابی]] بدانند.
+ابونعیم<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۹۵۲ و نیز بنگرید: مغلطای، الإنسابة الی معرفة المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۲۰۰.</ref> [[صحابی]] بودن خالد را اختلافی می‌داند، اما با این حال هیچ یک از منابع موجود صحابی بودن خالد را رد نکرده‌اند. مستند صحابی بودن خالد، [[حدیثی]] است که فرزندش حارث به واسطه او از [[رسول خدا]]{{صل}} نقل کرده است که فرمود: «[[بخشش]] یک سوم [[اموال]] هنگام [[مرگ]]، سبب می‌شود [[خداوند]] بر [[اعمال]] ([[نیک]]) شما بیفزاید»<ref>ابن‌ابی‌عاصم، الآحاد والمثانی، ج۳، ص۷۰؛ ابن‌ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۳۴۱؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۴، ص۱۹۸؛ طبرانی، مسند الشامیین، ج۲، ص۴۱۸؛ زیعلی، نصب الرایه، ج۶، ص۴۹۲.</ref>. افتادن نام حارث از سند این [[روایت]] سبب شده است که «[[حارث بن خالد بن عبیدالله]]، عن ابیه» به «[[خالد بن عبیدالله]]، عن ابیه» تبدیل شده و در نتیجه عده‌ای<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۴، ص۱۸۷۹؛ ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۳۶۲؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۳، ص۵۱۷؛ ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۳۳۸.</ref> به [[اشتباه]] عبیدالله، پدر خالد را [[صحابی]] بدانند.
 [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۲۰۸.</ref> به جز این [[حدیث]]، [[حدیث]] دیگری از خالد نقل کرده که یکی از دعاهای [[رسول خدا]]{{صل}} این گونه بود: «خدایا! به تو پناه می‌برم از اینکه [[ظلم]] کنم یا اینکه خود مورد ظلم واقع شوم...».
 در این میان [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۱۳۰ و به نقل از او ذهبی، تجرید اسما الصحابه، ج۱، ص۱۵۲؛ مغلطای، الإنسابة الی معرفة المختلف فیهم من الصحابه، ج۱، ص۲۰۰.</ref> دچار [[اشتباه]] شده و مطالب شرح حال «[[خالد بن عبدالله خزاعی]]» را در ذیل شرح حال [[خالد بن عبیدالله]] آورده است.<ref>[[رسول قلیچ|قلیچ، رسول]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «خالد بن عبيدالله سلمى»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱۹۵-۱۹۶.</ref>