امام کاظم علیه‌السلام: تفاوت میان نسخه‌ها

امام کاظم {{ع}} [[هفتمین امام]] از [[ائمه اهل بیت]] {{عم}}، بیستم ذی‌الحجه و به نقلی هفتم ماه صفر سال ۱۲۸ هجری در قریه ابواء (میان [[مکه]] و [[مدینه]]) به دنیا آمد. نام او "موسی" است و پدرش امام صادق {{ع}} و مادرش [[حُمَیدَه بربریه]] از [[زنان]] [[پاک]]، دانشمند و [[پرهیزکار]] عصر خویش بود. از امام صادق {{ع}} نقل شده که حمیده از همه ناپاکی‌ها [[پاک]] است و چون طلای ناب است و همیشه فرشته‌ها او را نگهداری کرده‌اند تا به دست من رسیده است و این به جهت عنایتی است که [[خداوند]] به من و [[حجت]] پس از من داشته است<ref>الکافی، ج۱، ص۴۷۶؛ الخرائج و الجرائح، ج۱، ص۲۸۶.</ref>.  

== کنیه‌ها و القاب ==

== [[فضائل]] و [[مناقب]] ==

== سرگذشت تاریخی ==

=== امام در زمان پدر ===

[[امام کاظم]] {{ع}} بیست سال و به روایتی نوزده‌سال از [[عمر]] [[مبارک]] خود را با پدر به سر برد و پس از وی [[امامت]] [[شیعیان]] را بر عهده گرفت و سی‌وپنج سال در این مقام بود. حکایاتی از کودکی امام در منابع دیده می‌شود که حاکی از [[دانش]] و هوش خاص وی از همان سال‌های ابتدایی است. برخی از مباحثات امام کاظم {{ع}} با [[ابوحنیفه]] از زمره مشهورترین این حکایات است<ref> عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۱۳۸.</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} به جهت شرایط خفقان‌آور دوران [[خلافت]] [[منصور دوانیقی]]، جز به خواص اصحاب و کسانی که از تقیه‌شان مطمئن بود؛ صراحتاً از [[امامت]] [[موسی بن جعفر]] {{ع}} سخن نگفت<ref>[[مهدی کمپانی زارع|کمپانی زارع، مهدی]]، [[امام موسی بن جعفر (مقاله)|مقاله «امام موسی بن جعفر»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص ۴۸۷-۴۹۷.</ref>.

== بازداشت و زندان ==

از گزارش [[کلینی]] در [[الکافی|کافی]] استفاده می‌شود موسی بن جعفر {{ع}} توسط هارون در شوال ۱۷۹ هجری دستگیر و به [[بصره]] فرستاده شد. پس از آن، در زندان [[سندی بن شاهک]] در رجب سال ۱۸۳ هجری به [[شهادت]] رسید<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۷۶.</ref>؛ در نتیجه، امام کاظم {{ع}} کمتر از چهار سال در زندان هارون بوده است و کسانی که مدت زندان حضرت را چهارده <ref>چهارده سال بر اساس اشتباهی است که در خبر مدت حضور ایشان در زندان ربیع رخ داده که ثوبانی نقل می‌کند: موسی بن جعفر جعفر {{ع}} بیش از ده سال در زندان ربیع به عبادت و سجده مشغول است (شیخ صدوق، عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۹۵؛ محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۴۸، ص۲۲۰) که صحیح آن بیش از ده ماه است. این ده سال را بر چهار سال افزوده‌اند، چهارده سال شده است؛ زیرا موسی بن جعفر جعفر {{ع}} سال ۱۷۴ در سفر حج بودند و خبر درگذشت چند تن از یاران خود را دادند (محمدباقر مجلسی، بحار الأنوار، ج۴۸، ص۵۴-۵۵).</ref> یا بیش از چهار سال ذکر کرده‌اند، دچار اشتباه شده‌اند<ref>[[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتاب‌های چهارگانه شیعه]]، ص ۲۷۵.</ref>.

[[دلیل]] دیگر [[امامت]] [[امام کاظم]] {{ع}} [[عصمت]] آن حضرت است. به دلایل عقلی و [[نقلی]] [[امام]] باید از هرگونه [[خطا]] و اشتباه [[فکری]] و عملی مصون و محفوظ باشد و در عصر آن حضرت هیچ فردی ادعای [[عصمت]] نکرده است و تنها ایشان واجد [[مقام عصمت]] بودند<ref>حلبی، ابوالصلاح، تقریب المعارف، ص۱۱۶.</ref>.

=== افضلیت امام کاظم {{ع}} ===

# '''[[مبارزه با حکومت غاصب]] و موضع‌گیری صریح در قبال هیئت حاکمۀ منحرف و خود را زعیم حقیقی مسلمانان دانستن:''' امام {{ع}} در این محور از سویی یارانش را از همکاری با حکومت شدیداً [[نهی]] می‌فرمود و به آنان [[دستور]] مبارزه منفی می‌داد (جریان صفوان جمال که حضرت او را از کرایه دادن شترانش به هارون نهی فرمود، معروف است). به زیاد بن ابی سلمه فرمود: «ای زیاد! اگر از پرتگاهی بلند فرو افتم و پاره پاره شوم بیشتر دوست دارم تا برای آنان کاری انجام دهم» <ref>مکاسب شیخ انصاری.</ref>. از سوی دیگر، به بعضی از یارانش ـ همچون [[علی بن یقطین]] ـ امر می‌کرد تا در دربار هارون بماند. حضرت با صراحت غصبی بودن حکومت را به هارون گوشزد می‌کرد. هنگامی که هارون از حضرت حدود [[فدک]] را پرسید تا آن را پس دهد، او سرحدّات [[کشور اسلامی]] را به عنوان حدود فدک ذکر فرمود. مناظره سرزنش‌آمیز امام {{ع}} با هارون عباسی در مرقد مطهر پیامبر اسلام {{صل}} در پیش بزرگان و فرماندهان کشوری و لشکری را می‌توان از این گونه فعالیت‌ها شمرد<ref>مناقب آل ابی‌طالب‌، ج۴، ص۳۴۵.</ref>.

# '''نظارت بر قیام‌های علویان:''' هنگامی که [[حسین بن علی صاحب فخ]] ـ به [[شهادت]] رسید حضرت گریست و فرمود: «به [[خدا]] [[مسلمانی]] [[صالح]] و روزه‌گیر و قدرتمند که [[امر به معروف و نهی از منکر]] می‌کرد و خانواده‌اش مانند نداشت، درگذشت!»<ref>مقاتل الطالبیین، ص۴۵۳.</ref>. وقتی [[هادی عبّاسی]] از [[علویان]] به تنگ آمد گفت: «به خدا حسین جز به [[فرمان]] او (امام موسی بن جعفر {{ع}} خروج نکرد!»<ref>بحار الانوار، ج۱۱، ص۲۷۸.</ref>. این‌گونه که [[خلفای غاصب]] با همه قدرت ظاهری از امام [[وحشت]] داشتند، عاقبت او را بازداشت نموده، به [[بغداد]] منتقل و در زندان‌های انفرادی [[محبوس]] کردند و او را در [[زندان]] به شهادت رساندند<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[امام‌شناسی ۵ (کتاب)|امام‌شناسی]]، ص:۱۴۲-۱۴۴؛ [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۱۱۵.</ref>.

== شهادت و زیارتگاه ==

{{اصلی|شهادت امام کاظم}}

== منابع ==