بنی صدف: تفاوت میان نسخه‌ها

==[[نسب]] [[طایفه]]==

در نسب این طایفه [[قحطانی]]<ref>عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۳۷</ref> - که از افراد آن با نسبت «الصَدَفی» یاد می‌‌شود، -<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۹۷؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۴؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۶۲.</ref> [[اختلاف]] است. برخی صَدِف را از کنده<ref>ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۶۰۳؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۳۷. نیز ر.ک: ابن عبد البر، الانباه علی قبائل الرواة، ص۱۱۳؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۹۷.</ref>، بعضی هم، آن را منتسب به [[حمیر]]<ref>سمعانی، الانساب، ج۸، ص۲۸۶-۲۸۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۲۳۶. نیز ر.ک: ابن عبد البر، الانباه علی قبائل الرواة، ص۱۱۳. معتقدین به این انتساب، نسب صدف را چنین گفته‌اند: «صدف بن عمرو بن قیس بن معاویة بن جشم بن عبد شمس بن وائل بن غوث بن جیدان بن قطن بن [عریب بن] زهیر بن أیمن بن همیسع بن حمیر بن سبإ» (سمعانی، الانساب، ج۸، ص۲۸۶-۲۸۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۲۳۶)</ref> و حضرموت<ref>ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۷۹؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۶۲. نیز ر.ک: ابن عبد البر، الانباه علی قبائل الرواة، ص۱۱۳؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۹۷. معتقدین به این انتساب، نسب صدف را با اختلاف چنین گفته‌اند: «صدف (شمال) بن عمرو بن دعمی بن حضرموت» (ر.ک: ابن عبد البر، الانباه علی قبائل الرواة، ص۱۱۳) «صدف (شهال) بن عمرو بن دعمی بن زیاد بن حضرموت» (ر.ک: سمعانی، الانساب، ج۸، ص۲۸۶-۲۸۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۲، ص۲۳۶ به نقل از دارقطنی) «صدف (سماک) بن عمرو بن دعمیّ بن حضرموت» (ر.ک: نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۴) «صدف بن اسلم بن زید بن مالک بن زید بن حضرموت» (ابن‌حزم، جمهرة انساب العرب، ص۴۷۹؛ زرکلی، الاعلام، ج۳، ص۲۰۲).</ref> و برخی دیگر نیز، آن را به [[قبایل]] دیگر منسوب دانسته‌اند<ref>ر.ک: یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۹۷.</ref>. [[معتقدان]] به انتساب این [[طایفه]] به کنده، آن را به مالک بن مرتّع بن کنده<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۹. نیز ر.ک: ابن عبد البر، الانباه علی قبائل الرواة، ص۱۱۳؛ قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۶۲. برخی منابع، از این نسبت به شکل صدف بن مرتع بن معاویة بن کنده یاد کرده‌اند. (ر.ک: همدانی،الإکلیل من أخبار الیمن و أنساب حمیر، ص۱؛ بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۱۰، ۳۱۷)</ref> و به [[نقلی]] صدف (عمرو) بن مالک بن اشرس بن شبیب بن سکون بن اشرس بن کنده<ref>ابن‌هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۶۰۳؛ نویری، نهایة الارب فی فنون الادب، ج۲، ص۳۰۴؛ عمر رضا کحاله، معجم قبائل العرب، ج۲، ص۶۳۷. نیز ر.ک: ابن شبه النمیری، تاریخ المدینه، ج۲، ص۴۷۴؛ ابن عبد البر، الانباه علی قبائل الرواة، ص۱۱۳.</ref> منسوب دانسته‌اند. بر پایه این دو قول، نام اصلی صدف در قول نخست مالک و بر اساس قول دوم عمرو عنوان شده است. در توضیح علت نامیده شدن او به صدف، برخی منابع بر این اعتقادند که مرتّع بن معاویة بن ثور (کنده)، زنی از حضرموت را به همسری گرفت. پدر این [[زن]] با مرتّع شرط کرد که جز این زن، همسری دیگر [[اختیار]] نکند. مرتع پذیرفت اما مدتی بعد عهدش را [[شکست]] و با زنی دیگر [[ازدواج]] کرد. [[اقوام]] [[همسر]] [[حضرمی]]، با طرح شکایتی نزد [[افعی بن حصین جرهمی]] - [[قاضی]] [[عرب]] - رفتند و به طرح دعوا پرداختند. افعی هم با نافذ دانستن شرط ضمن [[عقد]]، [[رأی]] علیه مرتّع صادر کرد. پس، حضرمی‌ها این زن و پسرش را - که مالک نام داشت - گرفته با خود به حضرموت بردند. مرتع گفت: «مالک ابنی، فصدف عنی؛ مالک پسرم است اما از من رو گردانید» از این رو، از آن پس مالک«صدف» نامیده شد و فرزندانی که از او متولد شدند در بلاد حضرموت به بنی صدف بن مرتع [[شهرت]] یافتند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۱، ص۹-۱۰.</ref>. برخی هم آورده‌اند که او را صدف می‌‌گفتند چون پس از وقوع سیل عظیم [[ارم]] از [[قوم]] خود جدا شد و به کنده ملحق شد و در [[سرزمین]] آنها فرود آمد<ref>قلقشندی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، ج۱، ص۶۲.</ref>.

==منازل و [[مساکن]] بنی صدف==

بنی صدف اصالتی [[یمنی]] داشتند. آنان نیز همراه با دیگر [[کندیان]] در حضرموت و در قسمت مرکزی آن در شمال [[غربی]] دره حضرموت، در کنار [[طایفه]] تجیب و به همراه [[قبایل]] سکون - از تیره‌های [[قبیله]] [[کِنده]] - و شاخه‌هایی از [[حِمیَر]] و همدان سکونت داشتند<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۸۵-۸۸.</ref>. غمر ذی کنده نیز از دیگر مناطقی بود که پیوسته به نام کندیان مشهور و معروف بود و چهار قبیله صدف، تجیب، عباد و [[بنی معاویه]] کنده در آن سکونت داشتند<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۸۵.</ref>. از [[شهر]] بزرگ عندل و شهرهای خودون، هدون و دمّون<ref>حسن بن احمد بن یعقوب همدانی، پیشین، ص۸۵.</ref> هم به عنوان دیگر مساکن و منازل بنی صدف یاد شده است. ضمن این که از ریده به عنوان [[منزل]] بنی صعیر - از طوایف صدف -<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۸۵.</ref> ریده خرّمیه موطن بنی أحروم –از طوایف صدف -<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۸۷.</ref> و الیَحَق منزل بنی‌نباته از تیره‌های صدف کنده نام برده شده است<ref>حسن بن احمد بن یعقوب همدانی، پیشین، ص۸۷.</ref>. [[وادی]] ذو دهانه از سکونت گاه‌های [[بنی ذهبان]] و [[بنی بحر]] - از طوایف بنی صدف -<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۸۹.</ref> و [[بدر]] در نجد [[یمن]] محل سکونت بحریون - از طوایف صدف -<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۵۴.</ref> نیز، از دیگر اماکنی بودند که از آنها به عنوان منازل و [[مساکن]] بنی صدف و طوایفش یاد شده است. مخلاف صدف هم از دیگر منازلی بود در [[یمن]] که به نام ساکنانش [[طایفه]] بنی صدف بدین نام خوانده می‌‌شد<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۳۹۷؛</ref>. تَریس شهری در حضرموت که به جهت [[منزل]] داشتن تریس بن [[خوار]] بن صدف بن مرتع بن معاویة بن کنده در آن، بدین نام خوانده می‌‌شد<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۱۰.</ref> و نیز منوب و نیز تفیش - روستایی از روستاهای [[حضرموت]]- که محل سکونت [[قوم]] بنی مَوصل بن جمّان بن غسان بن جذام بن صدف بن مرتع بن معاویة بن کنده بود<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۱، ص۳۱۷. همدانی تفیش را محل سکونت بنی ذهبان - از طوایف صدف - معرفی کرده است. (حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۸۷)</ref> هم، از دیگر مساکن بنی صدف به شمار می‌‌رفت. ضمن این که از برخی [[اخبار]] چنین به نظر می‌‌رسد که جمع زیادی از آنان نیز همراه با دیگر [[طوایف]] کنده همچون سکون و سکاسک در [[شام]] به سر می‌‌بردند<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۲۷ و ۴۶۴-۴۶۵.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

== منابع ==