آیه اکمال دین: تفاوت میان نسخه‌ها

'''[[آیه اکمال]]'''، {{متن قرآن|حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«مردار و خون و گوشت خوک و آنچه جز به نام خداوند ذبح شده باشد و مرده با خفگی و مرده با ضربه و مرده با افتادن از بلندی و مرده از شاخ زدن حیوان دیگر و آنچه درندگان نیم‌خور کرده باشند- جز آن را که (تا زنده است) ذبح کرده‌اید- و آنچه بر روی سنگ‌های مقدّس (برای بت‌ها) قربانی شود و آنچه با تیرهای بخت‌آزمایی قسمت کنید (خوردن گوشت همه اینها) بر شما حرام و آنها (همه) گناه است؛ امروز کافران از دین شما نومید شدند پس، از ایشان مهراسید و از من بهراسید! امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم پس، هر که در قحطی و گرسنگی ناگزیر (از خوردن گوشت حرام) شود بی‌آنکه گراینده به گناه باشد بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره مائده، آیه ۳.</ref> بخشی از [[آیه]] سوم [[سوره مائده]] است. این آیه یکی از [[دلایل]] [[شیعه]] برای [[اثبات امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} است. در این آیه از روزی [[سخن]] به میان آمده که چهار امر مهم در آن رخ داده است که عبارت‌اند از: [[مأیوس]] شدن [[کافران]]، کامل شدن [[دین]]، تکمیل [[نعمت الهی]] و پذیرش [[دین اسلام]] به عنوان آیین نهایی [[انسان‌ها]]. [[شیعیان]] بر اساس [[احادیث]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} معتقدند، با اعلام [[جانشینی امیرالمؤمنین]]{{ع}} برای [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در این [[روز]]، این امور محقق گردید.

از منظر شیعه این [[آیه]] بعد از اعلام [[ولایت امیرالمؤمنین]] علی{{ع}} در غدیر‌خم، نازل شده است. چنانچه [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} در روایتی فرموده‌اند: برای پیامبر{{صل}} شبه منبری درست کردند و ایشان بالای آن قرار گرفت و من را خواند و بازویم را گرفت و بلند کرد و فرمود: هر کس که من مولای او هستم علی نیز مولای اوست.... خداوند نیز آیه {{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}} را نازل نمود. پس ولایت من نهایت دین و [[رضایت پروردگار]] است<ref>کلینی، کافی، ج۸، ص۲۷.</ref>.<ref>صدوق، محمد بن علی، الامالی، ص۳۵۶، انتشارات کتابخانه اسلامیه، ۱۳۶۲ش.</ref>

بر اساس [[نص]] [[آیه]] مذکور در شریفه {{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}، و با عنایت به اینکه این آیه بنا به روایات صحیحه فراوان از [[شیعه]] و [[سنی]]، در [[روز غدیر]] یعنی [[روز]] معرفی [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} توسط [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[خلافت]]، ولایت و [[جانشینی]] آن حضرت نازل شده و با توجه به شواهد فراوان مبنی بر اینکه [[پیامبراکرم]]{{صل}} تا آن روز همه [[احکام اسلام]] را بیان نکرده و برخی [[احکام]] پس از آن روز نازل شدند  <ref>ن.ک: طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۸ق، ج۵، ص۱۷۴</ref> می‌توان به طور قطع دریافت که [[دین مبین اسلام]] به واسطه ولایت و [[امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} کامل شد و به تعبیر دیگر ولایت به منزله اکمال [[دینی]] است که [[خدای متعال]] از ابتدای [[خلقت]] آن را به تدریج و با برانگیختن انبیای خود بر [[مردم]] نازل نمود.

بر اساس این [[آیه]] [[خدای متعال]] می‌فرماید: امروز به واسطه [[ولایت]] و [[امامت]] [[دین]] شما را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و [[راضی]] شدم که [[اسلام]] [[ دین]] شما باشد. روشن است که تا قبل از نزول آیه مذکور، خدای متعال هنوز دین خود را که به واسطه انبیای قبل به تدریج بر [[مردم]] نازل کرده بود، کامل نکرده و [[نعمت]] را نیز بر ایشان تمام ننموده بود و اگر چه [[دین اسلام]] نسخه کامل شده [[ادیان]] قبل و به عنوان [[ناسخ]] آنها به شمار می‌رفت اما هنوز هم دین مورد [[رضایت خدای متعال]] نبود تا اینکه به [[دستور الهی]] در [[روز غدیر]] [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} به عنوان [[خلیفه]] و [[جانشین پیامبر]] اسلام{{صل}} معرفی شده و بر ولایت و امامت آن حضرت [[بیعت]] گرفته شد. این در حالی است که بسیاری از [[احکام الهی]] تا [[زمان]] نزول آیه که آخرین سال [[حیات]] [[زندگی]] [[رسول خدا]]{{صل}} بود، بر مردم بیان شده بود.

حال اگر اکمال دین اسلام با آن هم [[جامعیت]] در [[احکام]]،[[ اخلاق]] و [[عقائد]]، تنها به واسطه مسأله امامت و ولایت است و بدون آن خدای متعال از آن دین [[رضایت]] ندارد، می‌توان به این نتیجه دست یافت که [[امامت اصلی]] از اصول آن دین است و مسأله‌ای در این درجه از اهمیت نمی‌تواند از جمله [[فروع دین]] باش<ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه مجازی امامت و ولایت با [[محمد هادی فرقانی]].</ref>.