صبر در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۲۹۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۱ دسامبر ۲۰۲۵
 
(۸ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۳۴: خط ۱۳۴:
صبر همانند گنجی از [[بهشت]] است که بهشت را برای شخص به ارمغان می‌‌آورد؛ زیرا خاستگاه و ریشه صبر، حسن الیقین نسبت به [[خدا]] و فرمانده عملیاتی [[لشکر]] [[عقل]] است. کسی که تحت چنین صبری [[رفتار]] می‌‌کند، بی‌گمان به گنجی دست یافته که بهشت برآیند آن است. [[پیامبر خدا]]{{صل}} در این باره فرموده است: {{متن حدیث|اَلصَّبْرُ كَنْزٌ مِنْ كُنُوزِ الْجَّنَّةِ}}؛ صبر و شکیبائی گنجی از گنج‌های بهشت است<ref>بحارالانوار، ج ۸۲، ص۱۳۷.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>
صبر همانند گنجی از [[بهشت]] است که بهشت را برای شخص به ارمغان می‌‌آورد؛ زیرا خاستگاه و ریشه صبر، حسن الیقین نسبت به [[خدا]] و فرمانده عملیاتی [[لشکر]] [[عقل]] است. کسی که تحت چنین صبری [[رفتار]] می‌‌کند، بی‌گمان به گنجی دست یافته که بهشت برآیند آن است. [[پیامبر خدا]]{{صل}} در این باره فرموده است: {{متن حدیث|اَلصَّبْرُ كَنْزٌ مِنْ كُنُوزِ الْجَّنَّةِ}}؛ صبر و شکیبائی گنجی از گنج‌های بهشت است<ref>بحارالانوار، ج ۸۲، ص۱۳۷.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>


== صبر، صفت [[انبیاء]] ==
=== صبر، صفت [[انبیاء]] ===
از آنجایی که صبر از نظر [[آموزه‌های وحیانی]] [[اسلامی]] که از [[آدم]]{{ع}} تا خاتم{{صل}} ادامه دارد، از چنین ارزش و جایگاهی برخوردار است، بی‌گمان در همه [[اولیای الهی]] از جمله [[پیامبران]]{{ع}} تحقق دارد و آنان متصف به چنین صفتی هستند؛ زیرا از [[مکارم اخلاقی]] و محاسن آن و از جنود و [[لشکریان]] [[عقل]] است و [[فرماندهی]] آن است. هم [[پیامبران]] و [[اولیای الهی]] از [[فضایل اخلاقی]] برخوردارند. بنابراین، فضلیت [[صبر]] نیز در آنان [[قوی]] است. بر همین [[حلم]] و [[بردباری]] که اوج درجات و مراتب صبر را نیز دارند.
از آنجایی که صبر از نظر [[آموزه‌های وحیانی]] [[اسلامی]] که از [[آدم]]{{ع}} تا خاتم{{صل}} ادامه دارد، از چنین ارزش و جایگاهی برخوردار است، بی‌گمان در همه [[اولیای الهی]] از جمله [[پیامبران]]{{ع}} تحقق دارد و آنان متصف به چنین صفتی هستند؛ زیرا از [[مکارم اخلاقی]] و محاسن آن و از جنود و [[لشکریان]] [[عقل]] است و [[فرماندهی]] آن است. هم [[پیامبران]] و [[اولیای الهی]] از [[فضایل اخلاقی]] برخوردارند. بنابراین، فضلیت [[صبر]] نیز در آنان [[قوی]] است. بر همین [[حلم]] و [[بردباری]] که اوج درجات و مراتب صبر را نیز دارند.


[[امام علی]]{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث|اِنَّ الصَّبْرَ وَحُسْنَ الْخُلْقِ وَالْبِرَّ وَالْحِلْمَ مِنْ اَخْلاقِ الاَنْبِيآءِ}}؛ صبر و شکیبائی و [[اخلاق نیکو]] و حلم و بُردباری از اخلاق پیامبران است<ref>بحارالانوار، ج ۷۱، ص۹۲.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>
[[امام علی]]{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث|اِنَّ الصَّبْرَ وَحُسْنَ الْخُلْقِ وَالْبِرَّ وَالْحِلْمَ مِنْ اَخْلاقِ الاَنْبِيآءِ}}؛ صبر و شکیبائی و [[اخلاق نیکو]] و حلم و بُردباری از اخلاق پیامبران است<ref>بحارالانوار، ج ۷۱، ص۹۲.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>


== صبر، بهترین‏ [[عبادت]] ==
=== صبر، بهترین‏ [[عبادت]] ===
از آنجایی که صبر فرمانده عملیاتی لشکریان عقل است، بهترین عبادتی که [[انسان]] می‌‌تواند انجام دهد، بهره‌مندی از صبر در [[زندگی]] است؛ زیرا با صبر می‌‌تواند همه [[اعمال عبادی]] را به درستی انجام دهد. از این روست که [[خداوند]] [[استعانت]] به صبر را در کنار [[نماز]] قرار می‌‌دهد؛ زیرا با [[صبر]] می‌‌توان اعمالی [[عبادی]] چون [[نماز]] را به خوبی و [[نیکی]] به جا آورد<ref>سوره بقره، آیات ۴۵ و ۱۵۳.</ref>.
از آنجایی که صبر فرمانده عملیاتی لشکریان عقل است، بهترین عبادتی که [[انسان]] می‌‌تواند انجام دهد، بهره‌مندی از صبر در [[زندگی]] است؛ زیرا با صبر می‌‌تواند همه [[اعمال عبادی]] را به درستی انجام دهد. از این روست که [[خداوند]] [[استعانت]] به صبر را در کنار [[نماز]] قرار می‌‌دهد؛ زیرا با [[صبر]] می‌‌توان اعمالی [[عبادی]] چون [[نماز]] را به خوبی و [[نیکی]] به جا آورد<ref>سوره بقره، آیات ۴۵ و ۱۵۳.</ref>.


امیرالمؤمنین {{ع}} می‌‌فرماید: {{متن حدیث|اَفْضَلُ الْعِبادَةِ الصَّبْرُ وَالصَّمْتُ وَاِنْتِظارُ الْفَرَجِ}}؛ [[برترین]] [[پرستش خدا]] صبر و [[شکیبایی]]، [[سکوت]] و انتظارفرج است<ref>بحارالانوار، ج ۷۱، ص۹۶.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>
امیرالمؤمنین {{ع}} می‌‌فرماید: {{متن حدیث|اَفْضَلُ الْعِبادَةِ الصَّبْرُ وَالصَّمْتُ وَاِنْتِظارُ الْفَرَجِ}}؛ [[برترین]] [[پرستش خدا]] صبر و [[شکیبایی]]، [[سکوت]] و انتظارفرج است<ref>بحارالانوار، ج ۷۱، ص۹۶.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>


== صبر، محبوب‌ترین جرعه تلخی ها ==
=== صبر، محبوب‌ترین جرعه تلخی ها ===
اگر در کام [[آدمی]] برخی از نوشیدنی‌ها تلخ است، بی‌گمان نمی‌توان از تلخی [[مصیبت‌ها]] و [[مشکلات]] تلخ‌تر یافت؛ اما اگر این مصیبت‌ها و مشکلات با صبر جرعه جرعه نوشیده و خورده شود، می‌‌توان گفت که محبوب‌ترین جرعه‌ای است که [[انسان]] می‌‌نوشد و می‌‌خورد: [[رسول خدا]]{{صل}} می‌‌فرماید: {{متن حدیث|ما مِنْ جُرْعَةٍ اَحَبُّ اِلَي اللّه ِ مِنْ جُرْعَةِ غَيْظٍ كَظَمَها رَجُلٌ، اَوْ جُرْعَةِ صَبْرٍ عَلي مُصيبَةٍ}}؛ هیچ جرعه ای از جُرعه خشمی که مردی فرو برد، یا جرعه صبری که بر مصیبتی نوشیده شود، پیش [[خدا]] محبوب‌تر نیست<ref>نهج الفصاحه، ۲۵۶۴.</ref>.
اگر در کام [[آدمی]] برخی از نوشیدنی‌ها تلخ است، بی‌گمان نمی‌توان از تلخی [[مصیبت‌ها]] و [[مشکلات]] تلخ‌تر یافت؛ اما اگر این مصیبت‌ها و مشکلات با صبر جرعه جرعه نوشیده و خورده شود، می‌‌توان گفت که محبوب‌ترین جرعه‌ای است که [[انسان]] می‌‌نوشد و می‌‌خورد: [[رسول خدا]]{{صل}} می‌‌فرماید: {{متن حدیث|ما مِنْ جُرْعَةٍ اَحَبُّ اِلَي اللّه ِ مِنْ جُرْعَةِ غَيْظٍ كَظَمَها رَجُلٌ، اَوْ جُرْعَةِ صَبْرٍ عَلي مُصيبَةٍ}}؛ هیچ جرعه ای از جُرعه خشمی که مردی فرو برد، یا جرعه صبری که بر مصیبتی نوشیده شود، پیش [[خدا]] محبوب‌تر نیست<ref>نهج الفصاحه، ۲۵۶۴.</ref>.


پس کسی که [[مصیبت]] را جرعه جرعه می‌‌نوشد و [[اجازه]] ندهد چیزی او را به [[خشم]] و [[رفتاری]] نامعقول بکشاند، در [[حقیقت]] با پذیرش و نوشیدن کم کم نوشیدنی تلخ [[مصیبت]]، به محبوبیتی می‌‌رسد که جز از این راه به دست نمی‌آید<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>.
پس کسی که [[مصیبت]] را جرعه جرعه می‌‌نوشد و [[اجازه]] ندهد چیزی او را به [[خشم]] و [[رفتاری]] نامعقول بکشاند، در [[حقیقت]] با پذیرش و نوشیدن کم کم نوشیدنی تلخ [[مصیبت]]، به محبوبیتی می‌‌رسد که جز از این راه به دست نمی‌آید<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>.
=== صبر بازتاب [[رضایت]] از [[خدا]] ===
صبر نتیجه‌ای از [[رضایت الهی]] است. به این معنا که شخص وقتی از خداوند رضایت دارد، بر هر چیزی که از او می‌‌رسد رضایت می‌‌دهد. اما کسی که رضایت به [[حکمت الهی]] و [[مصلحت]] خود ندارد، به طور طبیعی بی‌صبری می‌‌کند و با [[کارها]] و رفتارهای نادرست تمام [[اعمال نیک]] خویش را تباه می‌‌سازد و اجرش را نابود می‌‌کند. [[امام باقر]]{{ع}} می‌‌فرماید: {{متن حدیث|مَنْ صَبَرَ وَ اسْتـَرْجَعَ وَ حـَمِدَ اللّه َ عِنْدَ الْمُصيـبَةِ فَقَدْ رَضِيَ بِما صَنَعَ اللّه ُ، وَ وَقَعَ اَجْرُهُ عَلَي اللّه ِ وَ مَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذلِكَ جَري عَلَيْهِ الْقَضآءُ وَ هُوَ ذَميمٌ وَ اَحْبَطَ اللّه ُ اَجْـرَهُ}}؛ کسی که صبر کند، و کلمه [[استرجاع]]، یعنی {{متن قرآن|اِنّا لِلّهِ وَاِنّا اِلَیْهِ راجِعُونَ}} بگوید و هنگام گرفتاری خدا را [[ستایش]] کند، پس او از کار خدا [[خشنود]] است و اجرش با خداست و کسی که این چنین نکند، [[سرنوشت]] او [[تغییر]] نمی‌کند و مذمّت می‌‌شود و [[پاداش]] او هم از بین می‌‌رود<ref>بحارالانوار،ج ۷۱، ص۹۶.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>


== آثار صبر ==
== آثار صبر ==
خط ۱۸۳: خط ۱۸۶:
چنان که گفته شد پیروزی نتیجه صبوری است و این پیروزی در هر حال تحقق می‌‌یابد. امام علی{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث|لايَعْدِمُ الصَّـبُورُ الظَّـفَرَ وَ اِنْ طـالَ بـِهِ الزَّمـانُ}}؛ [[انسان]] صبور و شکیبا پیروزی را از دست نمی‌دهد، اگر چه [[زمان]] آن طولانی شود<ref>میزان الحکمة، ج ۵، ش۱۰۰۷۰.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>
چنان که گفته شد پیروزی نتیجه صبوری است و این پیروزی در هر حال تحقق می‌‌یابد. امام علی{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث|لايَعْدِمُ الصَّـبُورُ الظَّـفَرَ وَ اِنْ طـالَ بـِهِ الزَّمـانُ}}؛ [[انسان]] صبور و شکیبا پیروزی را از دست نمی‌دهد، اگر چه [[زمان]] آن طولانی شود<ref>میزان الحکمة، ج ۵، ش۱۰۰۷۰.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>


== صبر سپر از فاقه و شکست ==
=== صبر سپر از فاقه و شکست ===
کسی که روحیه و خصلت و صفت صبر را داراست، در پناه سپری قرار گرفته که او را از شکست در عرصه‌های [[زندگی]] به ویژه [[اقتصادی]] [[حفظ]] می‌‌کند؛ زیرا [[امیرمؤمنان]]{{ع}} می‌‌فرماید: {{متن حدیث|اَلصَّبْرُ جُنَّةٌ مِنَ الْفاقَةِ}}؛ صــبر و بردباری سپری در برابر [[فقر]] است.
کسی که روحیه و خصلت و صفت صبر را داراست، در پناه سپری قرار گرفته که او را از شکست در عرصه‌های [[زندگی]] به ویژه [[اقتصادی]] [[حفظ]] می‌‌کند؛ زیرا [[امیرمؤمنان]]{{ع}} می‌‌فرماید: {{متن حدیث|اَلصَّبْرُ جُنَّةٌ مِنَ الْفاقَةِ}}؛ صــبر و بردباری سپری در برابر [[فقر]] است.


خط ۱۹۳: خط ۱۹۶:


پس اگر کسی سپر [[صبر]] را در دست داده باشد، هم [[پیروز]] میدان نبردهای نظامی و [[اقتصادی]] و مانند آنها خود بود و هم خود را از [[برتری]] و فوقیت [[دشمن]] عقلانیت یعنی [[جهالت]] [[حفظ]] کرده است<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>.
پس اگر کسی سپر [[صبر]] را در دست داده باشد، هم [[پیروز]] میدان نبردهای نظامی و [[اقتصادی]] و مانند آنها خود بود و هم خود را از [[برتری]] و فوقیت [[دشمن]] عقلانیت یعنی [[جهالت]] [[حفظ]] کرده است<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>.
=== صبر مقدّمه محبوب‌های [[الهی]] ===
هر کسی [[دوست]] دارد محبوب خداوند شود. دست یابی به محبوبیت به معنای دست یابی به [[رستگاری]] است. انسان [[مؤمن]] تلاش می‌‌کند تا محبوب خداوند شود. برای دست‌یابی به این مهم راه‌هایی است که مهم‌ترین آنها رها کردن [[خواهش‌های نفسانی]] برای کسب [[رضایت خداوند]] است. به این معنا که هر چه [[محرم]] و [[مکروه]] و منکر است رها کند و به هر چه [[واجب]] و [[مستحب]] و معروف است بیاویزد. این گونه است که محبوب خداوند می‌‌شود و [[خداوند]] نیز هر آن چه را [[دوست]] می‌‌داری به [[انسان]] [[صابر]] می‌‌دهد. [[امام علی]]{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث|اِنَّكَ لَنْ تُدْرِكَ ما تُحِبُّ مِنْ رَبِّكَ اِلاّ بِالصَّبْرِ عَمّا تَشْتَهي}}؛ تو به آنچه که دوست داری از پروردگارت بتو برسد دست نمی‌یابی، مگر اینکه در مقابل [[خواسته‌های نفسانی]] [[مقاومت]] کنی<ref>غرر الحکم، ج ۳، ش ۳۷۹۴.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>
=== [[صبر]]، مایه [[عزّت]] ===
[[ابوحمزه]] ثُمالی از [[امام باقر]]{{ع}} نقل می‌‌کند که فرمود: {{متن حدیث|سَمِعْتُهُ يَقُولُ: مَنْ صَبَرَ عَلي مُصيبَةٍ زادَهُ اللّه ُ عزّ و جلّ عِزّاً عَلي عِزِّهِ وَ اَدْخَلَهُ جَنَّتَهُ مَعَ مُحَمَّدٍ وَ اَهْلِ بَيْتِهِ}}؛ کسی که در مقابل [[مصیبت]] شکیبائی ورزد، [[خداوند عزّ و جلّ]] بر عزّت او می‌‌افزاید و او را با [[حضرت محمد]]{{صل}} و خاندانش وارد [[بهشت]] می‌‌کند<ref>بحارالانوار، ج ۸۲، ص۱۲۸.</ref>.<ref>[[خلیل منصوری|منصوری، خلیل]]، [[صبر و شکیبایی در اسلام (مقاله)|صبر و شکیبایی در اسلام]].</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش