←بنی حریم و نقشآفرینی در حوادث و وقایع صدر اسلام
| خط ۲۹: | خط ۲۹: | ||
==بنی حریم و نقشآفرینی در حوادث و وقایع [[صدر اسلام]]== | ==بنی حریم و نقشآفرینی در حوادث و وقایع [[صدر اسلام]]== | ||
===بنی حریم و [[قیام امام حسین]]{{ع}}=== | ===بنی حریم و [[قیام امام حسین]]{{ع}}=== | ||
[[کربلا]] و [[قیام]] خونینش بیشک از بزرگترین حوادث [[تاریخی]] سده نخست [[اسلامی]] است که [[قبایل]] و [[طوایف]] بسیاری در هر دو سوی میدان ایفاگر نقش در این میدان بودند. از جمله این قبایل، [[قبیله]] [[جعفی]] و طوایفش از جمله بنی حریم بود که نام رجالی از آنها در این واقعه تلخ، به ثبت و ضبط رسیده است. از جمله این افراد، بدر بن معقل (مغفل) بن جعونة بن عبداللّه بن حطیط بن عتبة بن کداع<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۱۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۹۸.</ref> و [[حجاج بن مسروق بن مالک بن کتیف بن عتبة بن کداع]] اند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۱۶؛ ابن درید، الاشتقاق، ج۱، ص۴۰۹.</ref> که در [[همراهی با امام]] حسین{{ع}} به [[شهادت]] رسیدند. حجّاج بن مسروق جُعفی از [[شیعیان]] و [[اصحاب]] مشهور [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} بود<ref>محمد السماوی، ابصار العین فی انصار الحسین{{ع}}، ص۱۵۱.</ref>. وی با شنیدن خبر [[خروج امام حسین]]{{ع}} از [[مدینه]]، از [[کوفه]] رهسپار [[حجاز]] شد و آن حضرت را در میانه راه دیدار و به کاروان ایشان ملحق شد. او در خدمت [[امام]]{{ع}} بود و در اوقات [[نماز]] برای حضرت{{ع}} [[اذان]] میگفت<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۰۱؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، ص۷۶.</ref>. حجاج در سرای [[بنیمقاتل]] از سوی امام [[مأموریت]] یافت تا [[عبیدالله بن حر جعفی]] را - که از کوفه خارج شده بود - به سوی آن حضرت [[دعوت]] کند<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، ص۷۳.</ref>. ولی عبیدالله، حجاج را باز گرداند و گفت: من به خاطر اکراهی که داشتم از کوفه بیرون آمدم<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، صص۷۳-۷۴؛ شیخ مفید، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج۲، صص۸۱-۸۲.</ref>. عبیدالله به سبب گرایشهای [[عثمانی]]، از همراهی با امام سر باز زد. حجاج، در عاشورای [[سال ۶۱ هجری]] در [[نبرد]] با [[کوفیان]] به میدان رفت و به [[شهادت]] رسید<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۱۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۹۹.</ref>. در آن سوی میدان و در [[سپاه]] یزید هم، افرادی از بنی حریم حضور داشتند که قشعم بن عمرو بن یزید (نذیر) بن براء یکی از آنان بود<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۱۳.</ref>. [[قشعم بن عمرو]] از کسانی بود که به همراه تنی چند از [[اصحاب]] و [[یاران]] [[عمر بن سعد]]، در به شهادت رساندن [[سید]] و [[سالار شهیدان]]{{ع}} مشارکت جست و در [[واپسین لحظات عمر]] [[شریف]] [[امام]]{{ع}} ضرباتی را بر ایشان وارد آورد<ref>ابوالفرج الاصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۱۱۸. البته او در این کتاب از او با نام «قثعم بن عمرو» یاد کرده است.</ref>. [[روایت]] شده در [[روز عاشورا]] و در آخرین دقایق [[حیات]] شریف [[امام حسین]]{{ع}}، [[شمر]] با گروهی از [[پیادهنظام]] [[لشکر عمر بن سعد]] که [[ابوالجنوب]] [[عبدالرحمن | [[کربلا]] و [[قیام]] خونینش بیشک از بزرگترین حوادث [[تاریخی]] سده نخست [[اسلامی]] است که [[قبایل]] و [[طوایف]] بسیاری در هر دو سوی میدان ایفاگر نقش در این میدان بودند. از جمله این قبایل، [[قبیله]] [[جعفی]] و طوایفش از جمله بنی حریم بود که نام رجالی از آنها در این واقعه تلخ، به ثبت و ضبط رسیده است. از جمله این افراد، بدر بن معقل (مغفل) بن جعونة بن عبداللّه بن حطیط بن عتبة بن کداع<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۱۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۹۸.</ref> و [[حجاج بن مسروق بن مالک بن کتیف بن عتبة بن کداع]] اند<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۱۶؛ ابن درید، الاشتقاق، ج۱، ص۴۰۹.</ref> که در [[همراهی با امام]] حسین{{ع}} به [[شهادت]] رسیدند. حجّاج بن مسروق جُعفی از [[شیعیان]] و [[اصحاب]] مشهور [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} بود<ref>محمد السماوی، ابصار العین فی انصار الحسین{{ع}}، ص۱۵۱.</ref>. وی با شنیدن خبر [[خروج امام حسین]]{{ع}} از [[مدینه]]، از [[کوفه]] رهسپار [[حجاز]] شد و آن حضرت را در میانه راه دیدار و به کاروان ایشان ملحق شد. او در خدمت [[امام]]{{ع}} بود و در اوقات [[نماز]] برای حضرت{{ع}} [[اذان]] میگفت<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۰۱؛ ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، ص۷۶.</ref>. حجاج در سرای [[بنیمقاتل]] از سوی امام [[مأموریت]] یافت تا [[عبیدالله بن حر جعفی]] را - که از کوفه خارج شده بود - به سوی آن حضرت [[دعوت]] کند<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، ص۷۳.</ref>. ولی عبیدالله، حجاج را باز گرداند و گفت: من به خاطر اکراهی که داشتم از کوفه بیرون آمدم<ref>ابن اعثم کوفی، الفتوح، ج۵، صص۷۳-۷۴؛ شیخ مفید، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج۲، صص۸۱-۸۲.</ref>. عبیدالله به سبب گرایشهای [[عثمانی]]، از همراهی با امام سر باز زد. حجاج، در عاشورای [[سال ۶۱ هجری]] در [[نبرد]] با [[کوفیان]] به میدان رفت و به [[شهادت]] رسید<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۱۶؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۹۹.</ref>. در آن سوی میدان و در [[سپاه]] یزید هم، افرادی از بنی حریم حضور داشتند که قشعم بن عمرو بن یزید (نذیر) بن براء یکی از آنان بود<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۱۳.</ref>. [[قشعم بن عمرو]] از کسانی بود که به همراه تنی چند از [[اصحاب]] و [[یاران]] [[عمر بن سعد]]، در به شهادت رساندن [[سید]] و [[سالار شهیدان]]{{ع}} مشارکت جست و در [[واپسین لحظات عمر]] [[شریف]] [[امام]]{{ع}} ضرباتی را بر ایشان وارد آورد<ref>ابوالفرج الاصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص۱۱۸. البته او در این کتاب از او با نام «قثعم بن عمرو» یاد کرده است.</ref>. [[روایت]] شده در [[روز عاشورا]] و در آخرین دقایق [[حیات]] شریف [[امام حسین]]{{ع}}، [[شمر]] با گروهی از [[پیادهنظام]] [[لشکر عمر بن سعد]] که [[ابوالجنوب]] [[عبدالرحمن بن زیاد جعفی]] و [[قشعم بن عمرو بن یزید جعفی]] و [[صالح بن وهب یزنی]] و [[سنان بن انس نخعی]] و [[خولی بن یزید اصبحی]] از جمله آنان بودند به سوی حضرت{{ع}} آمدند و شمر آنان را به [[حمله]] و تمام کردن کار امام{{ع}} [[تشویق]] میکرد<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۰۲؛ طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۵۰. ابن اثیر از او با نام «قشعم بن نذیر» یاد کرده است. ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۷۷.</ref>. از دیگر کسانی که با حضور در جمع [[قتله]] [[کربلا]]، نام خود را در زمره [[قاتلان]] [[اباعبدالله الحسین]]{{ع}} به ثبت و ضبط رسانده است، [[أبو الجنوب عبدالرحمن بن زیاد بن زهیر بن خنساء بن کعب]] است<ref>ابن درید از او با نام و نسب «أبو الجنوب سلّام بن حرّیّ الشّاعر» یاد کرده است. (ابن درید، الاشتقاق، ج۱، ص۴۱۰.)</ref>. وی که از [[شجاعان]] بنی [[ناجیة]] بن مالک بود<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۱۷.</ref> در پی حضور در کربلا، همراه با تنی چند از اصحاب و [[یاران]] [[عمر بن سعد]]، در به [[شهادت]] رساندن [[سید]] و [[سالار شهیدان]]{{ع}} مشارکت جست و در [[واپسین لحظات عمر]] [[شریف]] [[امام]]{{ع}} ضرباتی را بر ایشان وارد آورد<ref>طبری، تاریخ الطبری، ج۵، صص۴۳۶-۴۳۷.</ref>. در تفصیل این ماجرا چنین [[روایت]] شده که در [[روز عاشورا]] و در آخرین دقایق [[حیات]] شریف [[امام حسین]]{{ع}}، [[شمر]] با گروهی از [[پیادهنظام]] [[لشکر عمر بن سعد]] که [[ابوالجنوب عبدالرحمن بن زیاد جعفی]] و [[قشعم بن عمرو بن یزید جعفی]] و [[صالح بن وهب یزنی]] و [[سنان بن انس نخعی]] و [[خولی بن یزید اصبحی]] از جمله آنان بودند به سوی حضرت{{ع}} آمدند. شمر آنان را به [[حمله]] و تمام کردن کار امام{{ع}} [[تشویق]] کرد. او از ابوالجنوب که [[غرق]] در [[سلاح]] بود خواست تا کار را تمام کند. اما ابوالجنوب از این کار [[امتناع]] کرد و از شمر خواست، خود این کار را بکند. با رد و بدل شدن [[پرسش]] و پاسخهایی بین آن دو، کار به [[مشاجره]] کشیده شد و آن دو، مدتی با همدیگر به مشاجره پرداخته، یکدیگر را به باد [[ناسزا]] گرفتند و سپس همدیگر رارها کردند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۰۲؛ طبری، تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۵۰؛ ابنکثیر، البدایه و النهایه، ج۸، ص۱۸۷.</ref>. پس از [[شهادت امام حسین]]{{ع}}، ابوالجنوب به همراه جمعی از [[سپاهیان کوفه]]، به [[غارت اموال امام]]{{ع}} پرداخت و شتری را که امام{{ع}} و یارانش از آن برای آبکشی استفاده میکردند به [[سرقت]] برد<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۲۰۴؛ ابن درید، الاشتقاق، ج۱، ص۴۱۰.</ref> و با [[وقاحت]] تمام، نام آن را «حسین» نهاد<ref>ابن کلبی، نسب معد و الیمن الکبیر، ج۱، ص۳۱۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳.، ص۲۸۷</ref>.<ref>سید علی اکبر حسینی ایمنی، مقاله «قاتلان امام حسین{{ع}}»، دانشنامه پژوهه پژوهشکده باقرالعلوم{{ع}}.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref> | ||
===[[شورش]] [[عبیدالله بن حر جعفی]]=== | ===[[شورش]] [[عبیدالله بن حر جعفی]]=== | ||