رحمت: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: برگرداندهشده |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | {{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[رحمت در قرآن]] - [[رحمت در حدیث]] - [[رحمت در نهج البلاغه]] - [[رحمت در اخلاق اسلامی]] - [[رحمت در معارف دعا و زیارات]] - [[رحمت در معارف و سیره نبوی]] - [[رحمت در معارف و سیره سجادی]] - [[رحمت در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
| موضوع مرتبط = | |||
| عنوان مدخل = | |||
| مداخل مرتبط = [[رحمت در قرآن]] - [[رحمت در حدیث]] - [[رحمت در | |||
| پرسش مرتبط = | |||
}} | |||
'''رحمت''' ضد قساوت و به معنای مهربانی و دلسوزی است. این واژه در [[آیات]] بسیاری از [[قرآن کریم]] مورد استفاده قرار گرفته است، حال یا به صورت واژه رحمت و یا کلماتی که به آن [[تفسیر]] شدهاند. از عواملی به عنوان جلب [[رحمت خداوند]] نام برده شده است مانند: اعتصام به [[خدا]]؛ [[اطاعت]] از [[پیامبر]] {{صل}}؛ [[پیروی]] از قرآن کریم و از عواملی یاد شده است که مانع رحمت خداوند هستند مانند: [[شرک]]؛ [[کفر]]؛ [[نفاق]]؛ [[ارتداد]]. از نمونههای بارز به عنوان مصادیق [[رحمت الهی]] از [[بعثت انبیا]]؛ وجود [[امامان]] و [[نزول قرآن]] نام برده شده است. | '''رحمت''' ضد قساوت و به معنای مهربانی و دلسوزی است. این واژه در [[آیات]] بسیاری از [[قرآن کریم]] مورد استفاده قرار گرفته است، حال یا به صورت واژه رحمت و یا کلماتی که به آن [[تفسیر]] شدهاند. از عواملی به عنوان جلب [[رحمت خداوند]] نام برده شده است مانند: اعتصام به [[خدا]]؛ [[اطاعت]] از [[پیامبر]] {{صل}}؛ [[پیروی]] از قرآن کریم و از عواملی یاد شده است که مانع رحمت خداوند هستند مانند: [[شرک]]؛ [[کفر]]؛ [[نفاق]]؛ [[ارتداد]]. از نمونههای بارز به عنوان مصادیق [[رحمت الهی]] از [[بعثت انبیا]]؛ وجود [[امامان]] و [[نزول قرآن]] نام برده شده است. | ||
| خط ۲۵: | خط ۲۰: | ||
رحمت، رقّت و لطافتی است که مقتضی [[احسان]] باشد. اما چنانچه رحمت به [[خدا]] نسبت داده شود تنها به معنای احسانی است که در [[حق]] بندگانش روا میدارد<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص 347.</ref>، چرا که رقّت به معنای [[انفعال]] و تأثّر [[قلبی]]، در خدا راهی ندارد<ref>[[فضلالله خالقیان|خالقیان، فضلالله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «رحمت»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۴۲.</ref>. | رحمت، رقّت و لطافتی است که مقتضی [[احسان]] باشد. اما چنانچه رحمت به [[خدا]] نسبت داده شود تنها به معنای احسانی است که در [[حق]] بندگانش روا میدارد<ref>المفردات فی غریب القرآن، ص 347.</ref>، چرا که رقّت به معنای [[انفعال]] و تأثّر [[قلبی]]، در خدا راهی ندارد<ref>[[فضلالله خالقیان|خالقیان، فضلالله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «رحمت»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۴۲.</ref>. | ||
== رحمت در | == نگاه قرآنی == | ||
واژه | {{اصلی|رحمت در قرآن}} | ||
واژه «رحمت» در [[آیات]] بسیاری از [[قرآن کریم]] مورد استفاده قرار گرفته است و علاوه بر آن کلماتی از [[قرآن کریم]] به رحمت [[تفسیر]] شدهاند، مانند: "[[روح]]":{{متن قرآن|وَكَذَلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِّنْ أَمْرِنَا مَا كُنتَ تَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَلا الإِيمَانُ وَلَكِن جَعَلْنَاهُ نُورًا نَّهْدِي بِهِ مَنْ نَّشَاء مِنْ عِبَادِنَا وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ}}<ref> و بدینگونه ما روحی از امر خویش را به تو وحی کردیم؛ تو نمیدانستی کتاب و ایمان چیست ولی ما آن را نوری قرار دادیم که بدان از بندگان خویش هر که را بخواهیم راهنمایی میکنیم و بیگمان تو، به راهی راست راهنمایی میکنی؛ سوره شوری، آیه۵۲.</ref><ref>تفسیر بغوی، ج ۴، ص ۱۵۳؛ لباب التأویل، ج ۴، ص ۱۰۴.</ref>؛ "رَوح": {{متن قرآن|يَا بَنِيَّ اذْهَبُواْ فَتَحَسَّسُواْ مِن يُوسُفَ وَأَخِيهِ وَلاَ تَيْأَسُواْ مِن رَّوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لاَ يَيْأَسُ مِن رَّوْحِ اللَّهِ إِلاَّ الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ}}<ref> ای فرزندان من! بروید و از یوسف و برادرش خبر گیرید و از رحمت خداوند نومید نگردید که جز گروه کافران (کسی) از رحمت خداوند نومید نمیگردد؛ سوره یوسف، آیه۸۷.</ref><ref>جامع البیان، ج ۱۳، ص ۳۲؛ مجمع البیان، ج ۵، ص ۳۹۵؛ الدر المنثور، ج ۴، ص ۳۳.</ref>؛ "[[نعمت]]": {{متن قرآن|لَوْلا أَن تَدَارَكَهُ نِعْمَةٌ مِّن رَّبِّهِ لَنُبِذَ بِالْعَرَاء وَهُوَ مَذْمُومٌ}}<ref> اگر نعمتی از پروردگارش او را درنمییافت نکوهیده به کرانه افکنده شده بود؛ سوره قلم، آیه۴۹.</ref><ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص ۳۸۳.</ref>.<ref>[[محمد صادق صالحیمنش|صالحیمنش، محمد صادق]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۳، ص۵۴۴- ۵۸۰.</ref> | |||
== | ==رحمت الهی== | ||
{{اصلی|رحمت الهی}} | |||
=== عوامل جلب رحمت خاص [[الهی]] و [[محرومیت]] از آن === | |||
== عوامل جلب رحمت خاص [[الهی]] و [[محرومیت]] از آن == | |||
بر اساس [[آیات قرآن]]، برخی از عوامل رحمت خاص الهی عبارتاند از: | بر اساس [[آیات قرآن]]، برخی از عوامل رحمت خاص الهی عبارتاند از: | ||
# اعتصام به [[خدا]]: {{متن قرآن|فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُواْ بِاللَّهِ وَاعْتَصَمُواْ بِهِ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِي رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍ وَيَهْدِيهِمْ إِلَيْهِ صِرَاطًا مُّسْتَقِيمًا }}<ref>اما آن کسان که به خداوند ایمان آوردند و به او چنگ در زدند، (خداوند) آنان را در بخشایش و بخششی از خویش در خواهد آورد و ایشان را به راهی راست به سوی خود راهنمایی خواهد کرد؛ سوره نساء، آیه۱۷۵.</ref>، | # اعتصام به [[خدا]]: {{متن قرآن|فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُواْ بِاللَّهِ وَاعْتَصَمُواْ بِهِ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِي رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍ وَيَهْدِيهِمْ إِلَيْهِ صِرَاطًا مُّسْتَقِيمًا }}<ref>اما آن کسان که به خداوند ایمان آوردند و به او چنگ در زدند، (خداوند) آنان را در بخشایش و بخششی از خویش در خواهد آورد و ایشان را به راهی راست به سوی خود راهنمایی خواهد کرد؛ سوره نساء، آیه۱۷۵.</ref>، | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۰: | ||
# [[ایمان]] به [[طاغوت]]: {{متن قرآن|أُوْلَئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ وَمَن يَلْعَنِ اللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُ نَصِيرًا}}<ref> آنانند که خداوند لعنتشان کرده است و برای هر کس که خداوند او را لعنت کند هرگز یاوری نخواهی یافت؛ سوره نساء، آیه۵۲.</ref> و ...<ref>[[محمد صادق صالحیمنش|صالحیمنش، محمد صادق]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۳، ص۵۴۴- ۵۸۰.</ref>. | # [[ایمان]] به [[طاغوت]]: {{متن قرآن|أُوْلَئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ وَمَن يَلْعَنِ اللَّهُ فَلَن تَجِدَ لَهُ نَصِيرًا}}<ref> آنانند که خداوند لعنتشان کرده است و برای هر کس که خداوند او را لعنت کند هرگز یاوری نخواهی یافت؛ سوره نساء، آیه۵۲.</ref> و ...<ref>[[محمد صادق صالحیمنش|صالحیمنش، محمد صادق]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۳، ص۵۴۴- ۵۸۰.</ref>. | ||
== مصادیق | === مصادیق [[رحمت الهی]] === | ||
بر پایه [[آیات قرآن کریم]] مصادیق [[رحمت الهی]] بدین شرحاند: | بر پایه [[آیات قرآن کریم]] مصادیق [[رحمت الهی]] بدین شرحاند: | ||
=== [[بعثت انبیا]] {{عم}} === | ==== [[بعثت انبیا]] {{عم}} ==== | ||
در [[آیه]] ۸ | در [[آیه]] {{متن قرآن|أَمْ يَقُولُونَ افْتَرَاهُ قُلْ إِنِ افْتَرَيْتُهُ فَلَا تَمْلِكُونَ لِي مِنَ اللَّهِ شَيْئًا هُوَ أَعْلَمُ بِمَا تُفِيضُونَ فِيهِ كَفَى بِهِ شَهِيدًا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ}}<ref>«بلکه میگویند: او خود آن (قرآن) را بربافته است، بگو، اگر من آن را بربافته باشم، شما در برابر (خشم) خداوند برای من کاری نمیتوانید کرد، او به آنچه در آن (به ناروا) سخن میرانید داناتر است، او میان من و شما گواه بس، و او آمرزنده بخشاینده است» سوره احقاف، آیه ۸.</ref> در پاسخ به [[انکار]] [[رسالت]]، [[غفور]] بودن و [[رحیم]] بودن [[پروردگار]] یاد شده است<ref>المیزان، ج ۱۸، ص ۱۹۰ - ۱۸۹.</ref>؛ همچنین [[آیه]] {{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلاَّ رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ}}<ref> و تو را جز رحمتی برای جهانیان، نفرستادهایم؛ سوره انبیاء، آیه۱۰۷.</ref> ارسال [[پیامبر اسلام]] {{صل}} را جز رحمت بر جهانیان ندانسته؛ [[آیه]] {{متن قرآن|وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِينَ آمَنُواْ مِنكُمْ }}<ref> برای آن دسته از شما که ایمان آوردهاند رحمت است و برای آن کسان که به فرستاده خداوند؛ سوره توبه، آیه۶۱.</ref> نیز ایشان را برای خصوص [[مؤمنان]]، رحمت به شمار آورده است. | ||
=== وجود [[امامان]] {{عم}} === | ==== وجود [[امامان]] {{عم}} ==== | ||
به واسطه دلالت [[آیه]] {{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلاَّ رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ}}<ref>و تو را جز رحمتی برای جهانیان، نفرستادهایم؛ سوره انبیاء، آیه۱۰۷.</ref> [[قلب]] [[مقدس]] [[پیامبر]] {{صل}} [[کاملترین]] [[دلها]] در زمینه رحمت و [[نور]] [[رحمت الهی]] است، به گونهای که همه موجودات مشمول این رحمتاند و [[قلوب]] [[مطهر]] [[ائمه]] {{عم}} نیز به همین گونهاند<ref>الأنوار الساطعه، ج ۱، ص ۴۶۳.</ref> [[روایات]] متعددی که بقاء [[زمین]] بیامام {{ع}} را ناشدنی دانسته<ref>الکافی، ج ۱، ص ۱۷۸-۱۷۹.</ref> و به کار بردن تعبیر {{متن حدیث|مَعْدِنَ الرَّحْمَةِ}} برای [[امامان]] {{عم}} در [[زیارت جامعه]]<ref>تهذیب، ج ۶، ص ۹۶.</ref> نیز این مطلب را [[تأیید]] میکنند، زیرا لازمِۀ این تعبیر، آن است که [[نزول]] هر گونه رحمت عام یا خاص بر هر مخلوقی به سبب آنان باشد<ref>الأنوار الساطعه، ج ۱، ص ۴۶۶.</ref>، بنابراین [[امامان]] {{عم}} مانند [[پیامبر]] {{صل}} برای همه [[انسانها]] مایه رحمت و از مصادیق رحمت عامِ [[الهی]] و برای [[مؤمنان]] که از راه [[پیروی]] از آنان به رحمتهای ویژه [[الهی]] دست مییابند، رحمت خاص به شمار میآیند. | به واسطه دلالت [[آیه]] {{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلاَّ رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ}}<ref>و تو را جز رحمتی برای جهانیان، نفرستادهایم؛ سوره انبیاء، آیه۱۰۷.</ref> [[قلب]] [[مقدس]] [[پیامبر]] {{صل}} [[کاملترین]] [[دلها]] در زمینه رحمت و [[نور]] [[رحمت الهی]] است، به گونهای که همه موجودات مشمول این رحمتاند و [[قلوب]] [[مطهر]] [[ائمه]] {{عم}} نیز به همین گونهاند<ref>الأنوار الساطعه، ج ۱، ص ۴۶۳.</ref> [[روایات]] متعددی که بقاء [[زمین]] بیامام {{ع}} را ناشدنی دانسته<ref>الکافی، ج ۱، ص ۱۷۸-۱۷۹.</ref> و به کار بردن تعبیر {{متن حدیث|مَعْدِنَ الرَّحْمَةِ}} برای [[امامان]] {{عم}} در [[زیارت جامعه]]<ref>تهذیب، ج ۶، ص ۹۶.</ref> نیز این مطلب را [[تأیید]] میکنند، زیرا لازمِۀ این تعبیر، آن است که [[نزول]] هر گونه رحمت عام یا خاص بر هر مخلوقی به سبب آنان باشد<ref>الأنوار الساطعه، ج ۱، ص ۴۶۶.</ref>، بنابراین [[امامان]] {{عم}} مانند [[پیامبر]] {{صل}} برای همه [[انسانها]] مایه رحمت و از مصادیق رحمت عامِ [[الهی]] و برای [[مؤمنان]] که از راه [[پیروی]] از آنان به رحمتهای ویژه [[الهی]] دست مییابند، رحمت خاص به شمار میآیند. | ||
=== [[قرآن]] و دیگر [[کتابهای آسمانی]] === | ==== [[قرآن]] و دیگر [[کتابهای آسمانی]] ==== | ||
[[آیات]] متعددی، [[قرآن کریم]] را برای [[مؤمنان]] و آیهای برای [[مسلمانان]] رحمت دانسته است: {{متن قرآن|وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاء وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ وَلاَ يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلاَّ خَسَارًا}}<ref> و از قرآن آنچه برای مؤمنان شفا و بخشایش است فرو میفرستیم و بر ستمکاران جز زیان نمیافزاید؛ سوره اسراء، آیه۸۲.</ref>. رحمت بودن [[قرآن]] برای [[مؤمنان]]، به این معناست که اگر [[انسان]] معانی آن را در خود محقق کند، [[قرآن کریم]] او را [[غرق]] در انواع [[خیرات]] و برکاتی میکند که در آن نهفته است<ref>[[محمد صادق صالحیمنش|صالحیمنش، محمد صادق]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۳، ص۵۴۴- ۵۸۰.</ref>. | [[آیات]] متعددی، [[قرآن کریم]] را برای [[مؤمنان]] و آیهای برای [[مسلمانان]] رحمت دانسته است: {{متن قرآن|وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاء وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ وَلاَ يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلاَّ خَسَارًا}}<ref> و از قرآن آنچه برای مؤمنان شفا و بخشایش است فرو میفرستیم و بر ستمکاران جز زیان نمیافزاید؛ سوره اسراء، آیه۸۲.</ref>. رحمت بودن [[قرآن]] برای [[مؤمنان]]، به این معناست که اگر [[انسان]] معانی آن را در خود محقق کند، [[قرآن کریم]] او را [[غرق]] در انواع [[خیرات]] و برکاتی میکند که در آن نهفته است<ref>[[محمد صادق صالحیمنش|صالحیمنش، محمد صادق]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۳، ص۵۴۴- ۵۸۰.</ref>. | ||
=== [[سبقت]] و غلبه [[رحمت الهی]] بر [[غضب]] === | |||
به مسئله پیشی گرفتن [[رحمت الهی]] بر [[غضب]] او در [[قرآن کریم]] تصریح نشده؛ ولی در [[روایات]] [[خاصه]]<ref>الکافی، ج ۲، ص ۲۷۵؛ عیون أخبار الرضا، ج ۱، ص ۲۸۴؛ بحارالانوار، ج ۳، ص ۱۲، ح ۲۴.</ref> و [[عامه]]<ref>الدرالمنثور، ج ۱، ص ۴۸؛ ج ۳، ص ۶.</ref> و [[ادعیه]] [[مأثور]]<ref>الکافی، ج ۲، ص ۵۲۹، ۵۳۸؛ اقبال الاعمال، ص ۳۶۳؛ بحارالانوار، ج ۹۱، ص ۲۳۹.</ref> بر آن تصریح و در چندین [[حدیث قدسی]]<ref>تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۱۲۹؛ الکافی، ج ۱، ص ۴۴۳؛ بحارالانوار، ج ۱، ص ۳۹۳.</ref>، جمله {{متن حدیث|سَبَقَتْ رَحْمَتِي غَضَبِي}} از خدای والا [[نقل]] شده و اصلی مسلّم تلقّی میشود. [[مفسران]] نیز به آیاتی از [[قرآن کریم]] بر آن [[استدلال]] یا آن را از اشارات [[آیات قرآن]] برداشت کرده و بر پایه آن، بعضی از [[آیات]] را توضیح داده؛ یا مفاد [[آیه]] را از مصادیق این اصل شمردهاند. مراد از [[سبقت]] [[رحمت الهی]] بر [[غضب]]، [[غلبه]] رحمت بر [[غضب]] است<ref>الجدید، ج ۱، ص ۱۴.</ref>.<ref>[[محمد صادق صالحیمنش|صالحیمنش، محمد صادق]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۳، ص۵۴۴- ۵۸۰.</ref> | |||
== رحمت در بندگان == | |||
صفت رحمت در بندگان، یکی از مظاهر رحمت الهی است. در [[روایات]] به صفت رحمت در بندگان تأکید شده است و آن موجب دریافت رحمت الهی بهشمار رفته است؛<ref>نوری، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ۹/۵۴.</ref> از اینرو [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نیز برای جهانیان [[مظهر تام]] رحمت و [[محبت]] معرفی شده است. {{متن قرآن|لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ}}<ref>«بیگمان پیامبری از (میان) خودتان نزد شما آمده است که هر رنجی ببرید بر او گران است، بسیار خواستار شماست ، با مؤمنان مهربانی بخشاینده است» سوره توبه، آیه ۱۲۸.</ref>؛ {{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ}}<ref>«و تو را جز رحمتی برای جهانیان، نفرستادهایم» سوره انبیاء، آیه ۱۰۷.</ref> | |||
از نگاه اسلام، [[مدارا]]، رحمت و محبت، از جلوههای رحمانی است و [[مردم]] باید با این [[جلوه الهی]] با همدیگر [[رفتار]] کنند<ref>امام خمینی، حدیث جنود، ۳۱۸–۳۱۹.</ref> و یکی از بارزترین ویژگیها در [[سیره]] [[پیشوایان]]، رحمت و محبت و مداراست که در [[حق دشمن]] نیز باید رعایت شود؛<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ۱۱/۳۹۱ و ۱۸/۴۶.</ref> در عین حال در برابر [[دشمن]] معاند، لازم است با [[قدرت]] و [[صلابت]] برخورد شود.<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ۹/۳۸۵.</ref> احادیث شریف رحمت و [[عطوفت]] مادر را [[مظهر]] رحمت الهی معرفی میکند که تجسم این رحمت در دیدگان مادر، بارقه عطوفت و رحمت ربالعالمین است؛ همچنین این عطوفت است که [[تحمل]] [[رنجها]] و مشقتهای [[تربیت فرزند]] را برای مادر ممکن ساخته است.<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ۱۶/۲۲۵.</ref> <ref>[[محمد امین صادقی ارزگانی|صادقی ارزگانی، محمد امین]]، [[رحمت - صادقی ارزگانی (مقاله)| مقاله «رحمت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۵ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی]]، ج۵، ص۵۷۹ – ۵۸۴.</ref> | |||
==رحمت و عطوفت در نظام اداری== | |||
از [[اصول حاکم بر نظام اداری]] [[عطوفت]] و [[مهرورزی]] است. در [[بینش]] [[اسلامی]] رابطۀ [[مدیریت]] و نیروها از حد [[برادری]] فراتر و رقیقتر و عاطفیتر است چون [[مسئول]]، خود را پدر نسبت به نیروهای خویش میبیند و به آنها [[عشق]] میورزد، و [[لغزشها]] و خطاهای نیروها هرگز وی را از مهر پدری باز نمیدارد. {{متن قرآن|وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ}}<ref>«و اگر درشتخویی سنگدل میبودی از دورت میپراکندند؛ پس آنان را ببخشای و برای ایشان آمرزش بخواه» سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۷، ص۴۹۴.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|دانشنامه فقه سیاسی ج۲]]، ص ۲۴۳.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۶۱: | خط ۶۷: | ||
# [[پرونده:1100609.jpg|22px]] [[فضلالله خالقیان|خالقیان، فضلالله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|'''مقاله «رحمت»، دانشنامه صحیفه سجادیه''']] | # [[پرونده:1100609.jpg|22px]] [[فضلالله خالقیان|خالقیان، فضلالله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|'''مقاله «رحمت»، دانشنامه صحیفه سجادیه''']] | ||
# [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']] | # [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']] | ||
# [[پرونده:1100701.jpg|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۲ (کتاب)|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۲''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||