آزادی در لغت: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| موضوع مرتبط = آزادی
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[آزادی]]''' است. "'''[[آزادی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
| عنوان مدخل  = آزادی
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| مداخل مرتبط = [[آزادی در لغت]] - [[آزادی در قرآن]] - [[آزادی در کلام اسلامی]] - [[آزادی در نهج البلاغه]] - [[آزادی در فقه اسلامی]] - [[آزادی در فقه سیاسی]] - [[آزادی در معارف دعا و زیارات]] - [[آزادی در معارف و سیره نبوی]] - [[آزادی در معارف و سیره علوی]] - [[آزادی در معارف و سیره سجادی]] - [[آزادی در معارف و سیره معصوم]] - [[آزادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[آزادی از دیدگاه برون‌دینی]] - [[آزادی در حقوق اسلامی]] - [[آزادی در خانواده]]
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[آزادی در قرآن]] | [[آزادی در حدیث]] | [[آزادی در کلام اسلامی]] | [[آزادی در نهج البلاغه]] | [[آزادی در فلسفه اسلامی]] | [[آزادی در سیره پیامبر خاتم]] | [[آزادی در فقه سیاسی]] | [[آزادی در معارف دعا و زیارات]] | [[آزادی در معارف و سیره سجادی]] | [[آزادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]</div>
| پرسش مرتبط  = آزادی (پرسش)
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
}}
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[آزادی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">


==مقدمه==
== معناشناسی ==
“آزادی” در لغت، به معنای [[رهایی]]، خلاص، [[قدرت]] عمل، [[انتخاب]]، خلاف [[بندگی]] و [[اسارت]] و [[اجبار]] است. در لغت‌نامه دهخدا آمده است:
لغویان برای [[آزادی]] معانی متعددی گفته‌اند؛ از جمله، آن را به [[قدرت]] [[انتخاب]]، رهایی، ضد [[بندگی]]<ref>لغت نامه دهخدا، ج ۱، ص ۷۷، «آزادی».</ref> و [[استقلال]] در عمل<ref>The concisi oxford dictionry.</ref> و از آمیختگی رها شدن<ref>مفردات، ص ۲۲۴، «حر».</ref> معنا کرده‌اند. در اصطلاح نیز معانی بسیاری برای [[آزادی]] بیان شده<ref>چهار مقاله آزادی، ص ۲۳۶.</ref>؛ مانند: فقدان موانع در راه تحقق آرزوهای [[انسان]]<ref>چهار مقاله آزادی، ص ۲۳۶.</ref>، سلب مانع ترقی و [[تکامل]]<ref>یادداشت‌های استاد مطهری، ج ۱، ص ۱۳۱.</ref>، داشتن [[حق]] انجام هر عملی تا حدی که [[حق]] دیگران مورد [[تجاوز]] قرار نگیرد، مصون ماندن از [[اراده]] مستبدانه دیگران<ref>فرهنگ علوم سیاسی، ص ۱۶۴.</ref> و...<ref>[[علی رضایی بیرجندی|رضایی بیرجندی، علی]]، [[آزادی - رضایی بیرجندی (مقاله)|آزادی]] [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ص ۱۸۳-۱۸۵.</ref>.  
[[آزادی]]: [[عتق]]، [[حریت]]، [[اختیار]]، خلاف بندگی و رقیت و [[عبودیت]] و اسارت و اجبار، قدرت عمل و ترک عمل، قدرت انتخاب، رهایی و خلاص است<ref>لغت‌نامه دهخدا، ج۱، ماده آزادی، ص۷۷.</ref>.
در لغات دیگر مانند [[انگلیسی]] و فرانسه معنای آزادی، معنای فوق است. در لغت‌نامه کنسایس [[آکسفورد]] دیکشنری در ذیل ماده “Free” آمده است:
“آزادی: فارغ از اسارت دیگران، رها، نامحدود، خلاص یافته از قیود یا [[وظایف]]، بی‌مانع، نامقید در عمل، مجاز به مستقل بودن”<ref>موریس کرنستون، تحلیل نوین از آزادی، ص۴۴؛ در زبان انگلیسی، در واژه «Freedom» و «Liberty» معادل آزادی وجود دارد. اما برخی مانند سر هربرت رید معتقدند بین این دو تفاوت هست: اولی در آزادی برتر و فلسفی و دومی در آزادی فروتر مانند آزادی مطبوعات، اجتماعات و تجارت استعمال می‌شود و موریس کرنستون منکر تفاوت فوق است و تنها گرایش «Freedom» را در حوزه‌های فلسفی و عمومی‌تر و گرایش «Liberty» در حوزه‌های سیاسی و حقوقی را می‌پذیرد؛ البته امروزه برای تمییز معنای آزادی فلسفی (اراده آزاد) از معانی دیگر آن، از تعبیر Freedom of the will»» استفاده می‌شود. (ر.ک؛ موریس کرنستون، تحلیل نوین از آزادی، ص۴۸).</ref>.


در لغت فرانسه معادل آزادی “Liberté” و معادل آلمانی آن “Freiheit” به‌کار رفته است که معنای فوق در این دو لغت نیز آمده است.
در لغت‌نامه دهخدا آمده است: [[آزادی]]: [[عتق]]، [[حریت]]، [[اختیار]]، خلاف بندگی و رقیت و [[عبودیت]] و اسارت و اجبار، قدرت عمل و ترک عمل، قدرت انتخاب، رهایی و خلاص است<ref>لغت‌نامه دهخدا، ج۱، ماده آزادی، ص۷۷.</ref>.
در [[زبان عربی]] معادل واژه آزادی “اختیار”، “حریت” و “عتق” آمده است. هر چند در زمان‌های گذشته به دلیل شیوع [[بردگی]]، حریت و عتق در مقابل بردگی به کار می‌رفت<ref>{{عربی|الاختيار: الاصطفاء و كذلك التَّخَيُّرُ}} (ابن‌منظور، لسان العرب، ج۴، ص۲۶۶؛ جوهری، الصحاح، ج۲، ص۶۵۲ ماده خیر).</ref>.
درباره تعریف آزادی باید گفت که تعریف آن، [[سهل]] و ممتنع است؛ از این رو ارائه تعریفی جامع و مانع از آن مشکل است، به طوری که آیزا برلین بیش از دویست تعریف از آزادی را گزارش می‌کند<ref>ر.ک: آیزا برلین، چهار مقاله درباره آزادی، ص۲۳۶.</ref>.


یاسپرس، از متفکران معاصر، نیز [[معتقد]] است: “تعریف قانع کننده‌ای از [[آزادی]] امکان ندارد”. وی تأکید می‌کند که [[فهم]] معنای آزادی برای همیشه دور از [[تصور]] فهم باقی خواهد ماند<ref>اندیشه هستی، ص۹۳؛ پدیدارشناسی، ص۱۷۳.</ref>. [[شهید مطهری]] مسأله آزادی را از مسائل پیچیده‌ای معرفی می‌کند که [[فلاسفه]]، [[روان‌شناسان]]، علمای [[اخلاق]]، اصولی‌ها و [[متکلمان]] از حل آن در ماندند<ref>اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۲، پاورقی ص۴۶۴؛ مجموعه آثار، ج۱، ص۴۲۰.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۱.</ref>
در لغت‌نامه کنسایس آکسفورد دیکشنری در ذیل ماده "Free" آمده است: "آزادی: فارغ از اسارت دیگران، رها، نامحدود، خلاص یافته از قیود یا [[وظایف]]، بی‌مانع، نامقید در عمل، مجاز به مستقل بودن"<ref>موریس کرنستون، تحلیل نوین از آزادی، ص۴۴؛ در زبان انگلیسی، در واژه «Freedom» و «Liberty» معادل آزادی وجود دارد. اما برخی مانند سر هربرت رید معتقدند بین این دو تفاوت هست: اولی در آزادی برتر و فلسفی و دومی در آزادی فروتر مانند آزادی مطبوعات، اجتماعات و تجارت استعمال می‌شود و موریس کرنستون منکر تفاوت فوق است و تنها گرایش «Freedom» را در حوزه‌های فلسفی و عمومی‌تر و گرایش «Liberty» در حوزه‌های سیاسی و حقوقی را می‌پذیرد؛ البته امروزه برای تمییز معنای آزادی فلسفی (اراده آزاد) از معانی دیگر آن، از تعبیر Freedom of the will»» استفاده می‌شود. (ر. ک؛ موریس کرنستون، تحلیل نوین از آزادی، ص۴۸).</ref>.
 
در لغت فرانسه معادل آزادی "Liberté" و معادل آلمانی آن "Freiheit" به‌کار رفته است که معنای فوق در این دو لغت نیز آمده است.
 
در زبان عربی معادل واژه آزادی "اختیار"، "حریت" و "عتق" آمده است. هر چند در زمان‌های گذشته به دلیل شیوع [[بردگی]]، حریت و عتق در مقابل بردگی به کار می‌رفت<ref>{{عربی|الاختيار: الاصطفاء و كذلك التَّخَيُّرُ}} (ابن‌منظور، لسان العرب، ج۴، ص۲۶۶؛ جوهری، الصحاح، ج۲، ص۶۵۲ ماده خیر).</ref>.
 
درباره تعریف آزادی باید گفت که تعریف آن، [[سهل]] و ممتنع است؛ از این رو ارائه تعریفی جامع و مانع از آن مشکل است، به طوری که آیزا برلین بیش از دویست تعریف از آزادی را گزارش می‌کند<ref>ر. ک: آیزا برلین، چهار مقاله درباره آزادی، ص۲۳۶.</ref>.
 
یاسپرس، از متفکران معاصر، نیز [[معتقد]] است: "تعریف قانع کننده‌ای از [[آزادی]] امکان ندارد". وی تأکید می‌کند که فهم معنای آزادی برای همیشه دور از تصور فهم باقی خواهد ماند<ref>اندیشه هستی، ص۹۳؛ پدیدارشناسی، ص۱۷۳.</ref>. [[شهید مطهری]] مسأله آزادی را از مسائل پیچیده‌ای معرفی می‌کند که [[فلاسفه]]، روان‌شناسان، علمای [[اخلاق]]، اصولی‌ها و [[متکلمان]] از حل آن در ماندند<ref>اصول فلسفه و روش رئالیسم، ج۲، پاورقی ص۴۶۴؛ مجموعه آثار، ج۱، ص۴۲۰.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۱.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
{{فهرست اثر}}
{{مدخل وابسته}}
{{ستون-شروع|7}}
* [[آزادی اجتماعی]]
* [[آزادی اجتماعی]]
* [[آزادی اخلاقی]]
* [[آزادی اخلاقی]]
خط ۵۹: خط ۵۹:
* [[حدود آزادی]]
* [[حدود آزادی]]
* [[حریت]]
* [[حریت]]
{{پایان}}
{{پایان مدخل وابسته}}
{{پایان}}


==منابع==
== منابع ==
#[[پرونده:1100721.jpg|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|'''آزادی در فقه و حدود آن''']]
{{منابع}}
# [[پرونده:1100721.jpg|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|'''آزادی در فقه و حدود آن''']]
# [[پرونده:000052.jpg|22px]] [[علی رضایی بیرجندی|رضایی بیرجندی، علی]]، [[آزادی - رضایی بیرجندی (مقاله)|'''آزادی''']] [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]
{{پایان منابع}}


==پانویس==
== پانویس ==
{{پانویس2}}
{{پانویس}}
 
{{آزادی}}


[[رده:آزادی]]
[[رده:آزادی]]
[[رده:مدخل]]
[[رده:مدخل لغوی]]
{{آزادی}}
۸۰٬۴۳۵

ویرایش