جهاد از دیدگاه اهل سنت: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط

| موضوع مرتبط = نصرت

| مداخل مرتبط = [[جهاد در لغت]] - [[جهاد در قرآن]] - [[جهاد در حدیث]] - [[جهاد در نهج البلاغه]] - [[جهاد در کلام اسلامی]] - [[جهاد در معارف دعا و زیارات]] - [[جهاد در فقه اسلامی]] - [[جهاد در فقه سیاسی]] - [[جهاد در معارف و سیره علوی]] - [[جهاد در معارف و سیره فاطمی]] - [[جهاد در معارف و سیره حسینی]] - [[جهاد در معارف و سیره سجادی]] - [[جهاد در جامعه‌شناسی اسلامی]] - [[جهاد از دیدگاه اهل سنت]] - [[جهاد در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]

==مقدمه==

[[پاسداری از امنیت]] [[دارالاسلام]] و [[امت]] مانند جهاد دارای [[فضیلت]] [[برتر]] است [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود:

“چشمانی هستند که [[آتش دوزخ]] با آنها هرگز تماس ندارد: چشمی که از [[ترس]] [[خدا]] بگرید و چشمی که برای [[پاسداری]] بیدار بماند”<ref>ابن قدامه، المغنی، ج۹، ص۱۷۰؛ عسقلانی، الجهاد والسیر من فتح الباری، همان.</ref>.

مراتب فضیلت مرابطه بستگی به [[میزان]] [[خوف]] در مرزبانی دارد<ref>ابن قدامه، المغنی، ج۹، ص۱۶۸.</ref> و [[زنان]] و [[کودکان]] نباید در مرزهای خطرناک اسکان داده شوند”<ref>ابن قدامه، المغنی، ج۹، ص۱۶۹.</ref>.

شرایط [[وجوب جهاد]] عبارت است از: اسلام، [[بلوغ]]، [[عقل]]، [[مرد بودن]]، [[سلامت جسمانی]]، امکانات مادی مانند [[نفقه]] خود و [[خانواده]]، [[سلاح]]، مهمات لازم و مرکب در صورت نیاز به [[سفر]] طولانی<ref>ابن قدامه، المغنی، ج۹، ص۱۶۳.</ref>.

[[فرماندهی]] جهاد با [[امام]] [[مسلمین]] است و او باید [[اوامر]] لازم را برای [[آمادگی]] واجدین شرایط [[جهت]] انجام جهاد صادر نماید و [[ایجاد تشکیلات]] نظامی و [[تعیین]] [[سلسله]] مراتب فرماندهی با وی می‌باشد<ref>ابن قدامه، المغنی، ج۹، ص۱۶۶.</ref>.

#پس از تلاقی دو [[جبهه]] و حضور در آن نمی‌توان جبهه را ترک نمود؛

#در صورت اشغال [[سرزمین]] [[اسلامی]] توسط [[دشمن]] جهاد بر [[مردم]] آن سرزمین متعیّن می‌گردد؛

#هنگامی که امام، مردم را به جهاد فرا بخواند با [[اعلان]] [[بسیج]] از طرف امام، شرکت در جهاد بر عموم واجب می‌گردد.

تنها مشکل از نظر [[فقه حنبلی]]، آن است که اگر امام مورد [[وثوق]] نباشد و بخواهد در اثنای جهاد عقب‌نشینی و یا فرار نماید، چگونه می‌توان به امر وی جهاد نمود<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۸۸.</ref>.

هنگامی که [[مسلمانان]] با حملات [[دشمن]] غافلگیر می‌شوند، برای [[جهاد]] نیازی به کسب اجازه از [[فرماندهی]] نیست و همچنین در موارد ضروری که کسب اجازه امکان‌پذیر نمی‌باشد<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۱۷۴.</ref>.

هرگاه [[اعلان]] [[نماز]] و [[بسیج]] برای جهاد همزمان صورت بگیرد اگر دشمن در دوردست باشد، ابتدا باید نماز اقامه شود و سپس حرکت برای جهاد انجام گیرد.

لکن اگر دشمن نزدیک و یا حرکت فوری باشد، نماز را در حال حرکت بر روی مرکب برگزار می‌نمایید<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۱۷۴.</ref>.

باید از حضور کسانی که موجب [[ضعف]] و [[شکست]] مسلمانان در جهاد می‌شوند در جبهه ممانعت به عمل آید مانند: کسانی که کار را قبل از به پایان رساندن رها می‌کنند ([[مخذل]])، [[روحیه]] [[سپاهیان]] را [[تضعیف]] می‌نمایند ([[مرجف]])، [[جاسوسان]]، [[مفسران]]، اگر اینان در جهاد شرکت کنند سهمی از [[غنایم]] نخواهند داشت<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۱۶۶.</ref>.

همراه بردن [[زن]] به جبهه [[جنگ]] که در [[خاک]] دشمن قرار دارد مجاز نیست، تنها [[فرماندهان]] می‌توانند همسرانشان را با خود همراه داشته باشند<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۱۶۶؛ المبسوط، ج۱۰، ص۱۷.</ref>.

همچنین بردن [[قرآن]] به خاک دشمن در حال جنگ [[ممنوع]] است<ref>المبسوط، ج۱۰، ص۱۷۵؛ الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۲۰۱.</ref> و به هنگام بازگشت [[مجاهدان]] استقبال از آنان انجام نمی‌گیرد؛ زیرا [[علی]]{{ع}} در [[غزوه تبوک]] [[پیامبر اکرم]]{{صل}} را بدرقه نمود ولی به هنگام بازگشت از وی استقبال به عمل نیاورد<ref>المبسوط، ج۱۰، ص۱۶۷؛ الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۲۸۵.</ref>.

در جهاد می‌توان از کسانی که جهاد بر آنها [[واجب]] نیست با [[قرارداد]] استیجار استفاده نمود. این گونه افراد (مرتزقه) می‌توانند در امور نظامی و یا امور خدماتی [[انجام وظیفه]] نمایند. لکن سهمی از غنایم بجز [[حقوقی]] که طبق قرارداد دریافت می‌کنند نخواهند داشت<ref>المبسوط، ج۱۰، ص۲۴۴؛ الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۲۱۶.</ref>.

از افراد [[مشرک]] در [[جهاد]] نمی‌توان بهره برد لکن استفاده از وجود کارشناسان نظامی [[کافر]] به عنوان [[مستشار]] در صورتی که دارای [[حسن]] [[رأی]] باشند، مجاز می‌باشد<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۲۰۷؛ المبسوط، ج۱۰، ص۲۳.</ref>.

[[امام]] باید [[دستورات]] لازم را برای رعایت حال نیروهای [[رزمنده]] به [[فرماندهان]] [[ابلاغ]] نماید و دستورالعمل خط‌مشی‌های نظامی را برای آنان مشخص کند<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۱۶۶؛ المبسوط، ج۱۰، ص۴.</ref>.

نیروها در مدتی که در [[جبهه]] حضور دارند از کوتاه کردن ناخن‌ها خودداری می‌کنند؛ زیرا ممکن است در مواردی چون باز کردن گره‌ها، [[نیازمند]] آنها گردند<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۱۶۷.</ref>.

فرماندهان موظفند در امور نظامی با نیروهای رزمنده [[مشورت]] نموده و از [[فکر]] و [[تدبیر]] هر کدام استفاده نمایند<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۱۷۵.</ref>.

در [[فقه حنبلی]]، [[شبیخون]] زدن به دشمن جایز است<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۲۳۰؛ المبسوط، ج۱۰، ص۳۱.</ref> و جنگ تن به تن با اجازه فرماندهان مجاز می‌باشد و در صورتی که کسی برای پاسخ به درخواست جنگ تن به تن دشمن حاضر نشد، می‌توان نیروی دشمن را که برای درخواست جنگ تن به تن ([[مبارزه]]) از [[سپاه]] خود جدا شده مورد [[حمله]] قرار داد مگر آن که، توافق ضمنی و یا قاعده عرفی بر خلاف آن باشد<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۱۷۷.</ref>.

استقرار نیروهای دشمن در [[پناه]] کسانی که جانشان محترم می‌باشد مانع از جهاد نیست لکن باید قاعده {{عربی|الأهَمّ‏ فالأهَمّ}} در موارد مختلف رعایت شود<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۲۳۱؛ المبسوط، ج۱۰، ص۶۵.</ref>.

استفاده از [[آتش]] و آب برای نابود کردن [[دشمن]] در صورتی که [[راه]] دیگری برای [[پیروزی]] وجود دارد جایز نیست، اما اگر تنها راه تلقی شود جایز می‌باشد<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۲۳۰، ۲۳۲؛ المبسوط، ج۱۰، ص۳۱ و ۶۴.</ref>.

[[احمد بن حنبل]]، مثله کردن اجساد دشمن و انتقال سرها از [[جبهه]] و [[شکنجه]] دادن نیروهای دشمن را [[مکروه]] شمرده است<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۲۶۱.</ref>.

غیر [[نظامیان]] دشمن مانند: کشاورزان، [[کودکان]]، [[زنان]] و [[روحانیون]] دشمن [[مصونیت]] دارند مگر آنکه به نحوی در فعالیت‌های نظامی [[مشارکت]] داشته باشند<ref>الجهاد و السیر من فتح الباری، ص۲۲۳، ۲۴۹ و ۲۵۰.</ref>.

# [[پرونده:1100759.jpg |22px]] [[عباس علی عمید زنجانی|عمید زنجانی]] و [[ابراهیم موسی‌زاده|موسی‌زاده]]، [[بایسته‌های فقه سیاسی (کتاب)|'''بایسته‌های فقه سیاسی''']]