ابان بن میمون قداح: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
جز (جایگزینی متن - '\=\=\sمنابع\s\=\=↵\{\{منابع\}\}↵\#\s\[\[پرونده\:\s(.*)\]\]\s\[\[(.*)\]\]\،\s\[\[(.*)\]\]↵\{\{پایان\sمنابع\}\}\n↵\=\=\sپانویس\s\=\=↵\{\{پانویس\}\}\n↵\[\[رده\:(.*)\]\]↵\[\[رده\:اعلام\]\]' به '== منابع == {{منابع}} # پرونده:$1 $2، $3 {{پایان منابع}} == پانویس == {{پانویس}} رده:رجال تفسیری رده:اعلام')
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[ابان بن میمون قداح در تراجم و رجال]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط  
| موضوع مرتبط = اصحاب امام باقر
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط = [[ابان بن میمون قداح در تراجم و رجال]]
| پرسش مرتبط  =  
}}
== مقدمه ==
ابان بن میمون قداح نامی است که در سند یکی از [[روایات]] [[تفسیر کنز الدقائق]] به نقل از [[کتاب کافی]] به عنوان راوی ذکر شده است<ref>مصحف «عن ابان، عن میمون القداح» است؛ ر.ک: الکافی، ج۲، ص۶۳۲، ح۱۹؛ ر.ک: وسائل الشیعه، ج۶، ص۱۷۱، ح۷۶۵۸؛ ر.ک: جامع أحادیث الشیعه، ج۱۵، ص۶۵، ح۱۶۲.</ref>. با این حال، بررسی‌های دقیق رجالی نشان می‌دهد که شخصی با این عنوان و مشخصات اساساً در کتب معتبر رجالی وجود خارجی ندارد.


==مقدمه==
درباره [[شخصیت]] و [[هویت]] وی، شواهد [[قطعی]] دلالت بر آن دارد که کلمه «بن» ناشی از خطای تصحیف بوده و عبارت صحیح در منبع اصلی، «[[ابان عن میمون القداح]]»<ref>تفسیر العیاشی، ج۲، ص۱۱۹، ح۱.</ref> است. این ضبط صحیح در منابع دیگری چون [[شرح اصول کافی]]<ref>ر.ک: الکافی، ج۱، ص۵۱ (۱۵)، ۲۳۴ (ح۴) و۳۰۶ (ح ۱).</ref>، [[وسائل الشیعه]]<ref>رجال الطوسی، ص۳۰۹، ش۴۵۷۵.</ref> و [[جامع احادیث الشیعه (کتاب)|جامع احادیث الشیعه]]<ref>رجال النجاشی، ص۲۱۳، ش۵۵۷.</ref> نیز ثبت شده است. در واقع، مراد از ابان، همان «[[ابان بن عثمان]]» است<ref>ر.ک: الکافی، ج۱، ص۵۱ (۱۵)، ۲۳۴ (ح۴) و۳۰۶ (ح ۱).</ref> که از «میمون القداح» نقل حدیث می‌کند و تفاوت‌های موجود در نسخه‌های [[بحارالانوار]]<ref>ر.ک: بحار الأنوار، ج۱۶، ص۲۵۸، ح۴۲؛ ج۴۶، ص۳۰۲، ح۴۹.</ref> و [[تفسیر عیاشی]]<ref>تفسیر العیاشی، ج۲، ص۱۱۹، ح۱.</ref> نیز برخاسته از همین آشفتگی سندی است. در مقابل، شخصیت واقعی یعنی میمون القداح، از راویان شناخته شده و [[اصحاب امام باقر]] و [[امام صادق]]{{ع}} شمرده شده<ref>رجال الطوسی، ص۳۰۹، ش۴۵۷۵.</ref> چنان‌که [[نجاشی]] در [[ترجمه]] فرزندش عبدالله، به روایتگری او از این دو [[امام]]{{ع}} تصریح کرده است.<ref>رجال النجاشی، ص۲۱۳، ش۵۵۷؛ ر.ک: روایت از امام باقر{{ع}}؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۳۳؛ الکافی، ج۲، ص۸۰، ح۷؛ نیز روایت از امام صادق{{ع}}؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۴۲۱، ح۹؛ التمحیص، ص۶۵، ح۱۵۲.</ref>
ابان بن<ref>مصحف «عن ابان، عن میمون القداح» است.</ref> میمون قداح<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۲، ص۲۸۷.</ref> در سند ۱ [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] به نقل از [[کتاب کافی]] یاد شده است: {{متن حدیث|فی أصول الکافی: الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ أَبَانٍ عَنْ مَيْمُونٍ الْقَدَّاحِ قَالَ قَالَ لِي أَبُو جَعْفَرٍ{{ع}} اقْرَأْ قُلْتُ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ أَقْرَأُ قَالَ مِنَ السُّورَةِ التَّاسِعَةِ قَالَ فَجَعَلْتُ أَلْتَمِسُهَا فَقَالَ اقْرَأْ مِنْ سُورَةِ يُونُسَ قَالَ فَقَرَأْتُ {{متن قرآن|لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنَى وَزِيَادَةٌ وَلَا يَرْهَقُ وُجُوهَهُمْ قَتَرٌ وَلَا ذِلَّةٌ}}<ref>«برای آنان که نکویی کردند، نیکوترین پاداش و افزون بر آن است و چهره‌های آنان را نه غباری می‌پوشاند و نه خواری، آنان بهشتیند؛ آنها در آن جاودانند» سوره یونس، آیه ۲۶.</ref> قَالَ: «حَسْبُكَ» قَال: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: إِنِّي لَأَعْجَبُ كَيْفَ لَا أَشِيبُ إِذَا قَرَأْتُ الْقُرْآنَ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۶، ص۴۹ به گزارش از الکافی، ج۲، ص۶۳۲، ح۱۹.</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۱۵۴.</ref>


==شرح حال [[راوی]]==
[[تاریخ]] دقیق [[وفات]] وی معلوم نیست و هیچ‌گونه آثار، تألیفات و شاگردانی نیز برای او ثبت نشده است<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|رجال تفسیری ج۱]]، ص ۱۵۴-۱۵۶.</ref>.
در منبع اصلی یعنی [[کتاب کافی]] به جای «ابان بن میمون القداح»، «ابان عن میمون القداح» <ref>ر.ک: الکافی، ج۲، ص۶۳۲، ح۱۹.</ref> آمده است. در [[شرح اصول کافی]] ملا [[صالح مازندرانی]]<ref>ر.ک: شرح الکافی (ملا صالح مازندرانی)، ج۱۱، ص۷۳، ح۱۹.</ref>، [[وسائل الشیعه]]<ref>ر.ک: وسائل الشیعه، ج۶، ص۱۷۱، ح۷۶۵۸.</ref> و [[جامع احادیث الشیعه (کتاب)|جامع احادیث الشیعه]]<ref>ر.ک: جامع أحادیث الشیعه، ج۱۵، ص۶۵، ح۱۶۲.</ref> نیز به نقل از کافی، ابان عن میمون القداح ثبت شده؛ ولی در بحار الأنوار به نقل از کافی به دو صورت «عن ابان عن ابن میمون القداح»؛ و «عن ابان بن میمون القداح» ذکر شده<ref>ر.ک: بحار الأنوار، ج۱۶، ص۲۵۸، ح۴۲؛ ج۴۶، ص۳۰۲، ح۴۹.</ref>، چنان که این [[حدیث]] در [[تفسیر عیاشی]] با این سند نقل شده است: {{عربی|"عن ابان بن عثمان عن محمد قال: قال أبوجعفر{{ع}}..."}}<ref>تفسیر العیاشی، ج۲، ص۱۱۹، ح۱.</ref>.
بنابراین چهار احتمال در سند هست:
#{{عربی|"عن ابان بن میمون القداح"}}
#{{عربی|"عن ابان، عن میمون القداح"}}
#{{عربی|"عن ابان، عن ابن میمون القداح"}}
#{{عربی|"عن ابان بن عثمان، عن محمد"}}
در میان احتمالات چهارگانه، احتمال دوم عن ابان، عن میمون القداح صحیح است؛ زیرا مراد از ابان، ابان بن عثمان است، به دلیل [[روایت]] [[حسن بن علی الوشاء]] از وی<ref>ر.ک: الکافی، ج۱، ص۵۱ (۱۵)، ۲۳۴ (ح۴) و۳۰۶ (ح ۱).</ref> و به استناد روایت تفسیر عیاشی که به ابان بن عثمان تصریح شده است. افزون بر این، شخصی با عنوان ابان بن میمون القداح در کتب رجالی عنوان نشده است.


بر این اساس، در [[سند حدیث]] [[تفسیر کنز الدقائق]] تصحیف رخ داده، چنان که در تفسیر عیاشی نیز؛ زیرا به احتمال [[قوی]] «عن محمد» [[مصحّف]] «عن میمون» است و میمون القداح از [[راویان]] [[امامان]] [[امام باقر]] و [[امام صادق]]{{عم}} شمرده شده و مرحوم [[شیخ طوسی]] در کتاب [[رجال الطوسی (کتاب)|رجال الطوسی]] خود از وی چنین یاد می‌کند: {{عربی|"روی عنهما"}}<ref>رجال الطوسی، ص۳۰۹، ش۴۵۷۵.</ref>.
==جستارهای وابسته==
 
{{مدخل وابسته}}
[[نجاشی]] در ترجمه پسرش [[عبدالله بن میمون قداح]] می‌نویسد: {{عربی|"روی أبوه عن ابی جعفر و ابی عبدالله{{عم}}}}<ref>رجال النجاشی، ص۲۱۳، ش۵۵۷.</ref> و در [[کتب حدیثی]] نیز از هر دو [[امام]]{{ع}} [[حدیث]] نقل کرده است<ref>ر.ک: روایت از امام باقر{{ع}} (بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۳۳؛ الکافی، ج۲، ص۸۰، ح۷)؛ نیز روایت از امام صادق{{ع}} (بصائر الدرجات، ج۱، ص۴۲۱، ح۹؛ التمحیص، ص۶۵، ح۱۵۲).</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۱۵۴-۱۵۶.</ref>
* [[عبدالله بن میمون قداح]] (فرزند)
{{پایان مدخل وابسته}}


== منابع ==
== منابع ==
خط ۲۵: خط ۲۵:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:اعلام]]
[[رده:اصحاب امام باقر]]
[[رده:اصحاب امام صادق]]
[[رده:طبقه پنجم راویان]]
[[رده:رجال تفسیری]]
[[رده:رجال تفسیری]]
[[رده:اعلام]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۴

مقدمه

ابان بن میمون قداح نامی است که در سند یکی از روایات تفسیر کنز الدقائق به نقل از کتاب کافی به عنوان راوی ذکر شده است[۱]. با این حال، بررسی‌های دقیق رجالی نشان می‌دهد که شخصی با این عنوان و مشخصات اساساً در کتب معتبر رجالی وجود خارجی ندارد.

درباره شخصیت و هویت وی، شواهد قطعی دلالت بر آن دارد که کلمه «بن» ناشی از خطای تصحیف بوده و عبارت صحیح در منبع اصلی، «ابان عن میمون القداح»[۲] است. این ضبط صحیح در منابع دیگری چون شرح اصول کافی[۳]، وسائل الشیعه[۴] و جامع احادیث الشیعه[۵] نیز ثبت شده است. در واقع، مراد از ابان، همان «ابان بن عثمان» است[۶] که از «میمون القداح» نقل حدیث می‌کند و تفاوت‌های موجود در نسخه‌های بحارالانوار[۷] و تفسیر عیاشی[۸] نیز برخاسته از همین آشفتگی سندی است. در مقابل، شخصیت واقعی یعنی میمون القداح، از راویان شناخته شده و اصحاب امام باقر و امام صادق(ع) شمرده شده[۹] چنان‌که نجاشی در ترجمه فرزندش عبدالله، به روایتگری او از این دو امام(ع) تصریح کرده است.[۱۰]

تاریخ دقیق وفات وی معلوم نیست و هیچ‌گونه آثار، تألیفات و شاگردانی نیز برای او ثبت نشده است[۱۱].

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. مصحف «عن ابان، عن میمون القداح» است؛ ر.ک: الکافی، ج۲، ص۶۳۲، ح۱۹؛ ر.ک: وسائل الشیعه، ج۶، ص۱۷۱، ح۷۶۵۸؛ ر.ک: جامع أحادیث الشیعه، ج۱۵، ص۶۵، ح۱۶۲.
  2. تفسیر العیاشی، ج۲، ص۱۱۹، ح۱.
  3. ر.ک: الکافی، ج۱، ص۵۱ (۱۵)، ۲۳۴ (ح۴) و۳۰۶ (ح ۱).
  4. رجال الطوسی، ص۳۰۹، ش۴۵۷۵.
  5. رجال النجاشی، ص۲۱۳، ش۵۵۷.
  6. ر.ک: الکافی، ج۱، ص۵۱ (۱۵)، ۲۳۴ (ح۴) و۳۰۶ (ح ۱).
  7. ر.ک: بحار الأنوار، ج۱۶، ص۲۵۸، ح۴۲؛ ج۴۶، ص۳۰۲، ح۴۹.
  8. تفسیر العیاشی، ج۲، ص۱۱۹، ح۱.
  9. رجال الطوسی، ص۳۰۹، ش۴۵۷۵.
  10. رجال النجاشی، ص۲۱۳، ش۵۵۷؛ ر.ک: روایت از امام باقر(ع)؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۳۳؛ الکافی، ج۲، ص۸۰، ح۷؛ نیز روایت از امام صادق(ع)؛ بصائر الدرجات، ج۱، ص۴۲۱، ح۹؛ التمحیص، ص۶۵، ح۱۵۲.
  11. جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۱، ص ۱۵۴-۱۵۶.