عثمان بن سعید عمری: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'ref> شیخ طوسی' به 'ref>شیخ طوسی')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۰: خط ۱۰:


==مقدمه==
==مقدمه==
*ابو عمرو، عثمان بن سعید عمری، نخستین نایب خاص [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ بود. [[شیخ طوسی]]، درباره سفیران حضرت و نخستین ایشان چنین نوشته است: "سفیرانی که از سوی [[امامان معصوم]]{{عم}} به نیکی یاد شده‏‌اند؛ نخستین آنان مرد بزرگواری است که حضرت [[امام هادی]]{{ع}} و [[امام عسکری]]{{ع}} او را توثیق فرموده‌‏اند و او، شیخ موثق، ابو عمر عثمان بن سعید عمری است<ref>  نعمانی، الغیبة، ص ۳۵۳</ref>.  
*ابو عمرو، [[عثمان بن سعید عمری]]، نخستین [[نایب خاص]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ بود. [[شیخ طوسی]]، درباره سفیران حضرت و نخستین ایشان چنین نوشته است: "سفیرانی که از سوی [[امامان معصوم]]{{عم}} به [[نیکی]] یاد شده‏‌اند؛ نخستین آنان مرد [[بزرگواری]] است که حضرت [[امام هادی]]{{ع}} و [[امام عسکری]]{{ع}} او را توثیق فرموده‌‏اند و او، [[شیخ]] موثق، ابو [[عمر]] [[عثمان بن سعید عمری]] است<ref>  نعمانی، الغیبة، ص ۳۵۳</ref>.  
*نام وی عثمان بن سعید، کنیه‌‏اش ابو عمرو و لقبش العمری، سمّان<ref>علت ملقب شدن او به "سمّان" این بود که به تجارت روغن می‏پرداخت، تا در پس این کار، به مسئولیت اصلی خود بپردازد و از شرّ حکومت در امان باشد</ref>، اسدی و عسکری می‏‌باشد.
*نام وی [[عثمان بن سعید]]، کنیه‌‏اش ابو عمرو و لقبش العمری، سمّان<ref>علت ملقب شدن او به "سمّان" این بود که به تجارت روغن می‏پرداخت، تا در پس این کار، به مسئولیت اصلی خود بپردازد و از شرّ حکومت در امان باشد</ref>، [[اسدی]] و [[عسکری]] می‏‌باشد.
*وی از یاران، اصحاب و شاگردان مورد اطمینان [[امام هادی|امام دهم]] و [[امام عسکری|امام یازدهم]]{{عم}} بود. او مردی بزرگوار و مورد اطمینان بود که از یازده سالگی در محضر [[امام هادی]]{{ع}} به خدمت‌‏گزاری و یادگیری احکام، حدیث و آموزه‌‏های اسلامی اشتغال داشت و شاگرد تربیت ‏یافته مکتب [[ولایت]] و [[امامت]] بود<ref>  علی غفارزاده، پژوهشی پیرامون زندگانی نواب خاص امام زمان{{ع}}، ص ۱۰۶، به نقل از: شیخ طوسی، رجال الطوسی، رقم ۲۲، ص ۴۳۴</ref>.  
*وی از [[یاران]]، [[اصحاب]] و شاگردان مورد [[اطمینان]] [[امام هادی|امام دهم]] و [[امام عسکری|امام یازدهم]]{{عم}} بود. او مردی بزرگوار و مورد [[اطمینان]] بود که از یازده سالگی در محضر [[امام هادی]]{{ع}} به خدمت‌‏گزاری و یادگیری [[احکام]]، [[حدیث]] و آموزه‌‏های اسلامی اشتغال داشت و شاگرد [[تربیت]] ‏یافته [[مکتب]] [[ولایت]] و [[امامت]] بود<ref>  علی غفارزاده، پژوهشی پیرامون زندگانی نواب خاص امام زمان{{ع}}، ص ۱۰۶، به نقل از: شیخ طوسی، رجال الطوسی، رقم ۲۲، ص ۴۳۴</ref>.  
*شاید یکی از دلایلی که وی در پیشگاه دو [[امام]] پیش از [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ قرار گرفته بود، این بود که کسی در شأن و عظمت او تردید نداشته باشند و مردم، به راحتی نیابت او از [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ را بپذیرند.
*شاید یکی از دلایلی که وی در پیشگاه دو [[امام]] پیش از [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ قرار گرفته بود، این بود که کسی در [[شأن]] و [[عظمت]] او [[تردید]] نداشته باشند و [[مردم]]، به راحتی [[نیابت]] او از [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ را بپذیرند.
*از [[احمد بن اسحاق]] نقل شده است: از [[امام هادی|حضرت هادی]]{{ع}} پرسیدم: "با چه کسی دادوستد کنیم و از چه کسی مطلب را بگیریم و گفته‏ چه کسی را بپذیریم؟ [[امام]] فرمود: عمری مورد اعتماد من است؛ آنچه را از من به تو برساند، به طور قطع از من می‌‏رساند و آنچه را از قول من برای تو گوید، به طور قطع از من می‌‏گوید. "از خود، چیزی نمی‌‏گویدگ سخن وی را گوش کرده، اطاعت نما؛ زیرا او مورد اعتماد و امین است<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۱، ص ۳۲۰؛ شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۳۵۴، ح ۳۱۵</ref>.  
*از [[احمد بن اسحاق]] [[نقل]] شده است: از [[امام هادی|حضرت هادی]]{{ع}} پرسیدم: "با چه کسی دادوستد کنیم و از چه کسی مطلب را بگیریم و گفته‏ چه کسی را بپذیریم؟ [[امام]] فرمود: عمری مورد اعتماد من است؛ آنچه را از من به تو برساند، به طور قطع از من می‌‏رساند و آنچه را از قول من برای تو گوید، به طور قطع از من می‌‏گوید. "از خود، چیزی نمی‌‏گویدگ سخن وی را گوش کرده، [[اطاعت]] نما؛ زیرا او مورد اعتماد و [[امین]] است<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۱، ص ۳۲۰؛ شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۳۵۴، ح ۳۱۵</ref>.  
*[[عثمان بن سعید]] از سال ۲۶۰ ق به نص صریح [[امام حسن عسکری]]{{ع}} به نیابت از [[امام]] غایب معرفی شد.
*[[عثمان بن سعید]] از سال ۲۶۰ ق به [[نص]] صریح [[امام حسن عسکری]]{{ع}} به [[نیابت]] از [[امام]] [[غایب]] معرفی شد.
*همچنین [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ به وکالت و نیابت [[عثمان بن سعید]] برای جمعیت و اهالی قم اشاره کرد و آن‏ها را به [[عثمان بن سعید]] ارجاع داد<ref>شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۴۷۶، ح ۲۶</ref>.  از مهم‏ترین ویژگی‌‏های نخستین نایب [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ به موارد زیر می‏توان اشاره کرد:
*همچنین [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ به [[وکالت]] و [[نیابت]] [[عثمان بن سعید]] برای جمعیت و اهالی [[قم]] اشاره کرد و آن‏ها را به [[عثمان بن سعید]] ارجاع داد<ref>شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، ص ۴۷۶، ح ۲۶</ref>.  از مهم‏ترین ویژگی‌‏های نخستین [[نایب]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ به موارد زیر می‏توان اشاره کرد:
#مورد اطمینان سه [[امام معصوم]]{{عم}} و امین ایشان بود<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۳۵۴، ح ۳۱۵</ref>؛  
#مورد [[اطمینان]] سه [[امام معصوم]]{{عم}} و [[امین]] ایشان بود<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۳۵۴، ح ۳۱۵</ref>؛  
#در مراسم ولادت [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ حضور چشمگیری داشت<ref>  شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، باب ۴۲، ح ۶</ref>؛  
#در مراسم ولادت [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ حضور چشمگیری داشت<ref>  شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، باب ۴۲، ح ۶</ref>؛  
#مراسم کفن ‏و دفن [[امام عسکری]]{{ع}} را بر عهده گرفت<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۳۵۶، ح ۳۱۸</ref>؛  
#مراسم [[کفن]] ‏و [[دفن]] [[امام عسکری]]{{ع}} را بر عهده گرفت<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۳۵۶، ح ۳۱۸</ref>؛  
#به دستور [[امام عسکری]]{{ع}} پس از شهادت آن حضرت، عهده‌‏دار نیازهای خانواده آن حضرت شد؛
#به [[دستور]] [[امام عسکری]]{{ع}} پس از [[شهادت]] آن حضرت، عهده‌‏دار نیازهای [[خانواده]] آن حضرت شد؛
#افزون بر آن‏که از طرف [[امام عسکری]]{{ع}} به نیابت [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ نصب شده بود، توسط خود [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ نیز به این مقام گماشته شد؛
#افزون بر آن‏که از طرف [[امام عسکری]]{{ع}} به [[نیابت]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ [[نصب]] شده بود، توسط خود [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ نیز به این [[مقام]] گماشته شد؛
#نقش مهمّی در رسوایی [[جعفر کذاب]] داشت؛
#نقش مهمّی در رسوایی [[جعفر کذاب]] داشت؛
#پس از وفات وی، نامه تسلیتی از طرف [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ صادر شد و در آن، از او تجلیل فراوانی شد.
#پس از [[وفات]] وی، [[نامه]] تسلیتی از طرف [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ صادر شد و در آن، از او [[تجلیل]] فراوانی شد.
*وی اندکی پیش از سپری شدن عمرش، به دستور [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏، فرزندش، محمد بن عثمان را نایب خاص پس از خود منصوب کرد. البته پیش از این، فرزند عثمان بن سعید از سوی امام عسکری {{ع}} فردی مورد اطمینان برای فرزندش [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ معرفی و معین شده بود<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۳۵۶.</ref>.  
*وی اندکی پیش از سپری شدن عمرش، به [[دستور]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏، فرزندش، [[محمد بن عثمان]] را [[نایب خاص]] پس از خود [[منصوب]] کرد. البته پیش از این، [[فرزند]] [[عثمان بن سعید]] از سوی [[امام عسکری]] {{ع}} فردی مورد [[اطمینان]] برای فرزندش [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}‏ معرفی و معین شده بود<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۳۵۶.</ref>.  
===وفات نایب اول‏===
===وفات [[نایب]] اول‏===
*یکی از پژوهشگران معاصر درباره مدت نیابت نایب نخست، چنین نوشته است: "با وجود نقش تعیین‏‌کننده [[عثمان بن سعید]] در سازماندهی و تحکیم پایگاه شیعیان، بسیاری از ابعاد شخصیت و زندگانی او در دوران کودکی و جوانی و چگونگی رشد و نموّ او، از جمله تولد، وفات و مدت نمایندگی او در بستر تاریخ مبهم مانده است.
*یکی از پژوهشگران معاصر درباره مدت [[نیابت]] [[نایب]] نخست، چنین نوشته است: "با وجود نقش تعیین‏‌کننده [[عثمان بن سعید]] در سازماندهی و تحکیم پایگاه [[شیعیان]]، بسیاری از ابعاد شخصیت و زندگانی او در دوران کودکی و [[جوانی]] و چگونگی رشد و نموّ او، از جمله تولد، [[وفات]] و مدت نمایندگی او در بستر [[تاریخ]] مبهم مانده است.
*هیچ نویسنده و مورخی به صورت قطع و یقین، تاریخ وفات او را مشخص نکرده است. بعضی‌‏ها به طور کلی متعرض این مسأله نشده‏‌اند و بعضی هم با بیان تاریخ‏‌های احتمالی، از کنار مسأله رد شده‏‌اند.
*هیچ نویسنده و مورخی به صورت قطع و [[یقین]]، [[تاریخ]] [[وفات]] او را مشخص نکرده است. بعضی‌‏ها به طور کلی متعرض این مسأله نشده‏‌اند و بعضی هم با بیان تاریخ‏‌های احتمالی، از کنار مسأله رد شده‏‌اند.
*این تحقیق، پس از نقل برخی دیدگاه‏‌ها در این زمینه، دو دیدگاه را مطرح کرده است. سپس نخستین آن دو را انتخاب کرده، این‏گونه نوشته است: "او پیش از سال ۲۶۷ ق درگذشته است؛ اما مشخص نیست کدام سال.
*این تحقیق، پس از [[نقل]] برخی دیدگاه‏‌ها در این زمینه، دو دیدگاه را مطرح کرده است. سپس نخستین آن دو را [[انتخاب]] کرده، این‏گونه نوشته است: "او پیش از سال ۲۶۷ ق درگذشته است؛ اما مشخص نیست کدام سال.
*بیشتر تاریخ‏‌نگاران و دانشمندان علم رجال، همین احتمال را انتخاب کرده‏‌اند و این، به واقع نزدیک‏تر است<ref>  ر. ک: علی غفارزاده، پژوهشی پیرامون زندگانی نواب خاص امام زمان{{ع}}، ص ۱۴۲</ref>.  
*بیشتر تاریخ‏‌نگاران و [[دانشمندان]] [[علم رجال]]، همین احتمال را [[انتخاب]] کرده‏‌اند و این، به واقع نزدیک‏تر است<ref>  ر. ک: علی غفارزاده، پژوهشی پیرامون زندگانی نواب خاص امام زمان{{ع}}، ص ۱۴۲</ref>.  
*[[ابو نصر هبة اللّه بن محمد]] می‌‏گوید: "قبر [[عثمان بن سعید]] در طرف غربی بغداد در خیابان "میدان" در اوّل محل، که به "درب جبله" معروف است، در داخل مسجد، درب راست که داخل می‌‏شوند و قبر در خود قبله مسجد قرار دارد"<ref>ر. ک: علی غفارزاده، پژوهشی پیرامون زندگانی نواب خاص امام زمان{{ع}}، ص ۱۴۴</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص:۳۰۴ - ۳۰۶.</ref>.
*[[ابو نصر هبة اللّه بن محمد]] می‌‏گوید: "[[قبر]] [[عثمان بن سعید]] در طرف غربی [[بغداد]] در خیابان "میدان" در اوّل محل، که به "درب جبله" معروف است، در داخل [[مسجد]]، درب راست که داخل می‌‏شوند و [[قبر]] در خود [[قبله]] [[مسجد]] قرار دارد"<ref>ر. ک: علی غفارزاده، پژوهشی پیرامون زندگانی نواب خاص امام زمان{{ع}}، ص ۱۴۴</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص:۳۰۴ - ۳۰۶.</ref>.
==عثمان بن سعید عمری در موعودنامه==
==عثمان بن سعید عمری در موعودنامه==
*"ابو عمرو عثمان بن سعید عمری"، نخستین سفیر [[حضرت مهدی]] {{ع}} بود و در [[سامرا]] اقامت داشت. وی از سوی [[امام هادی]] و [[امام عسکری]] {{عم}} وکیل و نماینده بود. وی مورد اعتماد [[امام هادی]] {{ع}} بود و آن حضرت به یاران خود می‌فرمود: ابو عمرو مردی ثقه و امین است و هرچه به شما بگوید از جانب من است، و آن‌چه به شما می‌رساند از جانب من می‌رساند. عثمان بن سعید [[امام حسن عسکری]] {{ع}} را غسل داد و کفن و حنوط‍‌ کرد و به خاک سپرد<ref>بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۳۴۶.</ref>. او توانست سرشناسان امامیه را قانع سازد بر این‌که امام دوازدهم برای محفوظ‍‌ ماندن از دست دشمنان در پرده غیبت به سر می‌برد و آن‌ها را متقاعد ساخت که خود نماینده راستین آن حضرت باشد.  موقعیت ممتاز او در زمان امام دهم و یازدهم {{عم}} سبب شد که وکلا دعوی وی را بپذیرند، بدون این‌که او را مورد سؤال قرار داده و معجزه یا حجتی از وی بخواهند<ref>اصول کافی، ج ۱، ص ۳۲۹.</ref>.
*"[[ابو عمرو عثمان بن سعید عمری]]"، نخستین سفیر [[حضرت مهدی]] {{ع}} بود و در [[سامرا]] اقامت داشت. وی از سوی [[امام هادی]] و [[امام عسکری]] {{عم}} [[وکیل]] و [[نماینده]] بود. وی مورد اعتماد [[امام هادی]] {{ع}} بود و آن حضرت به [[یاران]] خود می‌فرمود: ابو عمرو مردی ثقه و [[امین]] است و هرچه به شما بگوید از جانب من است، و آن‌چه به شما می‌رساند از جانب من می‌رساند. [[عثمان بن سعید]] [[امام حسن عسکری]] {{ع}} را [[غسل]] داد و [[کفن]] و حنوط‍‌ کرد و به [[خاک]] سپرد<ref>بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۳۴۶.</ref>. او توانست سرشناسان [[امامیه]] را قانع سازد بر این‌که [[امام دوازدهم]] برای محفوظ‍‌ ماندن از دست [[دشمنان]] در پرده [[غیبت]] به سر می‌برد و آن‌ها را متقاعد ساخت که خود [[نماینده]] [[راستین]] آن حضرت باشد.  [[موقعیت]] ممتاز او در زمان [[امام دهم]] و یازدهم {{عم}} سبب شد که وکلا دعوی وی را بپذیرند، بدون این‌که او را مورد سؤال قرار داده و [[معجزه]] یا حجتی از وی بخواهند<ref>اصول کافی، ج ۱، ص ۳۲۹.</ref>.
*عثمان بن سعید از زمان [[امام حسن عسکری]] {{ع}}، رئیس وکلای امام بود و تمام وجوهاتی که شیعیان توسط‍‌ وکلا می‌فرستادند، همه به وی تحویل داده می‌شد و او نیز آن را خدمت امام تقدیم می‌کرد. پس از وفات [[امام عسکری]] {{ع}} نیز به‌طور مخفیانه سازمان وکالت را اداره می‌کرد<ref>اختیار معرفة الرجال، ص ۵۳۲.</ref>. پس از وفات عثمان بن سعید، [[حضرت مهدی]] {{ع}} طی نامه‌ای به فرزندش تسلیت فرمود. عثمان بن سعید چون درگذشت او را در جانب غربی بغداد در شارع المیدان، در اول محل، که معروف به "درب الجبله" است، در داخل مسجد، درب راست که داخل می‌شوند و قبر در خود قبله مسجد قرار دارد.  
*[[عثمان بن سعید]] از زمان [[امام حسن عسکری]] {{ع}}، رئیس وکلای [[امام]] بود و تمام وجوهاتی که [[شیعیان]] توسط‍‌ وکلا می‌فرستادند، همه به وی تحویل داده می‌شد و او نیز آن را خدمت [[امام]] تقدیم می‌کرد. پس از [[وفات]] [[امام عسکری]] {{ع}} نیز به‌طور مخفیانه [[سازمان وکالت]] را اداره می‌کرد<ref>اختیار معرفة الرجال، ص ۵۳۲.</ref>. پس از [[وفات]] [[عثمان بن سعید]]، [[حضرت مهدی]] {{ع}} طی نامه‌ای به فرزندش تسلیت فرمود. [[عثمان بن سعید]] چون درگذشت او را در جانب غربی [[بغداد]] در [[شارع]] المیدان، در اول محل، که معروف به "درب الجبله" است، در داخل [[مسجد]]، درب راست که داخل می‌شوند و [[قبر]] در خود [[قبله]] [[مسجد]] قرار دارد.  
*در منابع [[امامیه]] به تاریخ وفات او اشاره نشده است و مورخان متاخر کوشیده‌اند تاریخ تقریبی نشان دهند و نوشته‌اند رحلت وی باید پس از سال ۲۶۰ ه ‍‌-تاریخ وفات [[امام عسکری]] {{ع}}- و قبل از سال ۲۶۷ اتفاق افتاده باشد<ref>تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم، ص ۱۵۶.</ref>. برای عثمان بن سعید دو فرزند به نام‌های "[[محمد بن عثمان]]" -که بعدها دومین نایب [[امام زمان]] {{ع}} شد- و "[[احمد بن عثمان]]" ذکر شده است<ref>زندگانی نواب خاص [[امام زمان]] {{ع}}، غفارزاده، ص ۱۰۵.</ref>. وی از یازده سالگی در محضر [[امام هادی]] {{ع}} به خدمتگزاری و کسب فقه و حدیث و تعالیم اسلامی اشتغال داشته است، و به القابی در میان شیعیان مشهور شده است:
*در منابع [[امامیه]] به [[تاریخ]] [[وفات]] او اشاره نشده است و مورخان متاخر کوشیده‌اند [[تاریخ]] تقریبی نشان دهند و نوشته‌اند [[رحلت]] وی باید پس از سال ۲۶۰ ه ‍‌-تاریخ [[وفات]] [[امام عسکری]] {{ع}}- و قبل از سال ۲۶۷ اتفاق افتاده باشد<ref>تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم، ص ۱۵۶.</ref>. برای [[عثمان بن سعید]] دو [[فرزند]] به نام‌های "[[محمد بن عثمان]]" -که بعدها دومین [[نایب]] [[امام زمان]] {{ع}} شد- و "[[احمد بن عثمان]]" ذکر شده است<ref>زندگانی نواب خاص [[امام زمان]] {{ع}}، غفارزاده، ص ۱۰۵.</ref>. وی از یازده سالگی در محضر [[امام هادی]] {{ع}} به خدمتگزاری و کسب [[فقه]] و [[حدیث]] و [[تعالیم]] اسلامی اشتغال داشته است، و به القابی در میان [[شیعیان]] مشهور شده است:
#'''سَمّان یا زَیّات (روغن‌فروش)''': او را "سمّان" یا "زیّات" می‌گفتند زیرا برای پوشش نهادن به مقام والای "وکالت" و "نیابت" به تجارت زیتون اشتغال داشت، تا به این وسیله در آن روزگار که خفقان و اختناق عجیبی بر جهان پهناور اسلامی و به خصوص شیعیان و دوستداران [[اهل بیت]] حاکم بود، خود را از شر دستگاه خلافت، حفظ‍‌ نماید. روش وی چنین بود که شیعیان، اموالی را که برای [[امام حسن عسکری]] {{ع}} می‌آورند به وی تسلیم می‌کردند و او از ترس دستگاه عباسی، آن اموال را میان ظرف روغن پنهان نموده و بدین‌گونه به خانه امام {{ع}} می‌رسانید<ref>غیبة طوسی، ص ۳۵۴.</ref>. او برای پوشش نهادن به موقعیت حساس خود، در بازار روغن‌فروشان برای ارتش روغن و اجناس دیگر حمل می‌کرد<ref>روزگار رهایی، ج ۱، ص ۲۹۱.</ref>.
#'''سَمّان یا زَیّات (روغن‌فروش)''': او را "سمّان" یا "زیّات" می‌گفتند زیرا برای پوشش نهادن به [[مقام]] والای "[[وکالت]]" و "[[نیابت]]" به [[تجارت]] زیتون اشتغال داشت، تا به این وسیله در آن روزگار که خفقان و اختناق عجیبی بر [[جهان]] پهناور اسلامی و به خصوص [[شیعیان]] و دوستداران [[اهل بیت]] [[حاکم]] بود، خود را از شر دستگاه [[خلافت]]، حفظ‍‌ نماید. روش وی چنین بود که [[شیعیان]]، اموالی را که برای [[امام حسن عسکری]] {{ع}} می‌آورند به وی [[تسلیم]] می‌کردند و او از [[ترس]] [[دستگاه عباسی]]، آن [[اموال]] را میان ظرف روغن [[پنهان]] نموده و بدین‌گونه به خانه [[امام]] {{ع}} می‌رسانید<ref>غیبة طوسی، ص ۳۵۴.</ref>. او برای پوشش نهادن به [[موقعیت]] حساس خود، در بازار روغن‌فروشان برای ارتش روغن و اجناس دیگر حمل می‌کرد<ref>روزگار رهایی، ج ۱، ص ۲۹۱.</ref>.
#'''اسدی''': چون از قبیله "بنی اسد" بود، لذا به او "اسدی" می‌گفتند<ref>غیبة طوسی، ص ۳۵۴.</ref>.
#'''[[اسدی]]''': چون از قبیله "[[بنی اسد]]" بود، لذا به او "[[اسدی]]" می‌گفتند<ref>غیبة طوسی، ص ۳۵۴.</ref>.
#'''عسکری''': عثمان بن سعید را "عسکری" نیز می‌گفتند، زیرا او از محله "عسکر" سامرا بوده است<ref>غیبة طوسی، ص ۳۵۴.</ref>.
#'''[[عسکری]]''': [[عثمان بن سعید]] را "[[عسکری]]" نیز می‌گفتند، زیرا او از محله "[[عسکر]]" [[سامرا]] بوده است<ref>غیبة طوسی، ص ۳۵۴.</ref>.
#'''عَمری''': وی به این لقب شهرت بیشتری دارد. در علت انتساب وی به "عمری" بین علمای رجال اختلاف است. شیخ طوسی در "الغیبة" می‌نویسد: گروهی از شیعیان گفته‌اند: حضرت [[امام عسکری]] {{ع}} فرمود: اسم "عثمان" و کنیه او "ابو عمرو" در یک شخص جمع نمی‌شود و دستور دادند که کنیه او را بر هم زنند و از آن‌وقت "عمری" خوانده شد<ref>غیبة طوسی، ص ۳۵۴.</ref>.
#'''عَمری''': وی به این [[لقب]] شهرت بیشتری دارد. در علت انتساب وی به "عمری" بین [[علمای رجال]] [[اختلاف]] است. [[شیخ طوسی]] در "[[الغیبة]]" می‌نویسد: گروهی از [[شیعیان]] گفته‌اند: حضرت [[امام عسکری]] {{ع}} فرمود: اسم "[[عثمان]]" و [[کنیه]] او "ابو عمرو" در یک شخص جمع نمی‌شود و [[دستور]] دادند که [[کنیه]] او را بر هم زنند و از آن‌وقت "عمری" خوانده شد<ref>غیبة طوسی، ص ۳۵۴.</ref>.
*عثمان بن سعید، وکیل خاص و نماینده سه [[امام]] [[معصوم]]، [[امام هادی]]، [[امام حسن عسکری]] و [[امام زمان]] {{عم}} بود. وی محرم اسرار [[امام حسن عسکری]] {{ع}} بود. وقتی [[امام مهدی]] {{ع}} متولد شد، [[امام حسن عسکری]] {{ع}} گفت: پیکی دنبال عثمان بن سعید بفرستید. یک نفر فرستاده شد و عثمان بن سعید آمد. [[امام حسن عسکری]] {{ع}} فرمود: ده هزار رطل نان و ده هزار رطل گوشت بخر و آن را تقسیم کن و به خاطر آن مولود، چندین گوسفند عقیقه کن<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۴۳۰.</ref>. [[امام مهدی]] {{ع}} به وکالت و نیابت عثمان بن سعید در مقابل جمعیت و هیأت اهالی قم اشاره کرد و آن‌ها را به عثمان بن سعید ارجاع داد<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۴۷۶.</ref>. عثمان بن سعید حدود پنج سال نیابت حضرت را به عهده داشت و وقتی از دنیا رفت، خاطر شریف [[امام زمان]] {{ع}} نیز محزون گردید و طی نامه شریفی به فرزند بزرگوارش "محمد بن عثمان" تسلیت گفت و او را به جای پدرش منصوب کرد<ref>بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۳۴۷؛ کمال الدین، ج ۲، باب توقیعات، ص ۵۱۰.</ref>. مرحوم علامه مجلسی در "بحار" زیارتنامه‌ای را برای عثمان بن سعید نقل کرده است که این‌گونه شروع می‌شود: {{عربی|"السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَبْدُ الصَّالِحُ، النَّاصِحُ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ و..."}}<ref>بحار الانوار، ج ۱۰۲، ص ۲۹۳.</ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص:۴۸۱.</ref>.
*[[عثمان بن سعید]]، [[وکیل]] خاص و [[نماینده]] سه [[امام]] [[معصوم]]، [[امام هادی]]، [[امام حسن عسکری]] و [[امام زمان]] {{عم}} بود. وی [[محرم]] [[اسرار]] [[امام حسن عسکری]] {{ع}} بود. وقتی [[امام مهدی]] {{ع}} متولد شد، [[امام حسن عسکری]] {{ع}} گفت: پیکی دنبال [[عثمان بن سعید]] بفرستید. یک نفر فرستاده شد و [[عثمان بن سعید]] آمد. [[امام حسن عسکری]] {{ع}} فرمود: ده هزار رطل نان و ده هزار رطل گوشت بخر و آن را تقسیم کن و به خاطر آن مولود، چندین گوسفند عقیقه کن<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۴۳۰.</ref>. [[امام مهدی]] {{ع}} به [[وکالت]] و [[نیابت]] [[عثمان بن سعید]] در مقابل جمعیت و هیأت اهالی [[قم]] اشاره کرد و آن‌ها را به [[عثمان بن سعید]] ارجاع داد<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۴۷۶.</ref>. [[عثمان بن سعید]] [[حدود]] پنج سال [[نیابت]] حضرت را به عهده داشت و وقتی از [[دنیا]] رفت، خاطر شریف [[امام زمان]] {{ع}} نیز محزون گردید و طی [[نامه]] شریفی به [[فرزند]] بزرگوارش "[[محمد بن عثمان]]" تسلیت گفت و او را به جای پدرش [[منصوب]] کرد<ref>بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۳۴۷؛ کمال الدین، ج ۲، باب توقیعات، ص ۵۱۰.</ref>. مرحوم [[علامه مجلسی]] در "بحار" زیارتنامه‌ای را برای [[عثمان بن سعید]] [[نقل]] کرده است که این‌گونه شروع می‌شود: {{عربی|"السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَبْدُ الصَّالِحُ، النَّاصِحُ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ و..."}}<ref>بحار الانوار، ج ۱۰۲، ص ۲۹۳.</ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص:۴۸۱.</ref>.


==تکمیل==
==تکمیل==
*"عمری" لقب مشهور نائب اول [[امام زمان]] {{ع}} -[[عثمان بن سعید]]- است. وجه تسمیه عثمان بن سعید به "عمری" دو منشأ بیشتر نداشته است: یکی این‌که جد پدری عثمان بن سعید "عمرو" بود، و لذا به او "عمری" گفته شده است و دیگر این‌که حضرت [[امام حسن عسکری]] {{ع}} راضی نشد، هم اسم عثمان بن عفان و هم لقب او در ایشان جمع شده باشد و لذا دستور داد که کنیه او را بر هم زنند و تبدیل به "عمری" کنند<ref>زندگانی نواب خاص [[امام زمان]] {{ع}}، غفارزاده، ص ۱۰۵.</ref>. البته در یک جا لقب "عامری" نیز درباره ایشان استعمال شده است<ref>بحار الانوار، ج ۵۳، ص ۱۷۸.</ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۰۸.</ref>.
*"عمری" [[لقب]] مشهور [[نائب اول]] [[امام زمان]] {{ع}} -[[عثمان بن سعید]]- است. وجه تسمیه [[عثمان بن سعید]] به "عمری" دو منشأ بیشتر نداشته است: یکی این‌که جد پدری [[عثمان بن سعید]] "عمرو" بود، و لذا به او "عمری" گفته شده است و دیگر این‌که حضرت [[امام حسن عسکری]] {{ع}} [[راضی]] نشد، هم اسم [[عثمان بن عفان]] و هم [[لقب]] او در ایشان جمع شده باشد و لذا [[دستور]] داد که [[کنیه]] او را بر هم زنند و تبدیل به "عمری" کنند<ref>زندگانی نواب خاص [[امام زمان]] {{ع}}، غفارزاده، ص ۱۰۵.</ref>. البته در یک جا [[لقب]] "عامری" نیز درباره ایشان استعمال شده است<ref>بحار الانوار، ج ۵۳، ص ۱۷۸.</ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۵۰۸.</ref>.


== پرسش‌های وابسته ==
== پرسش‌های وابسته ==
خط ۶۳: خط ۶۳:
[[رده:مدخل موعودنامه]]
[[رده:مدخل موعودنامه]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:اتمام لینک داخلی]]
۸۰٬۴۱۹

ویرایش