←دوران غیبت صغرا(۲۶۰- ۳۲۹ ق)
| خط ۲۵: | خط ۲۵: | ||
==[[دوران غیبت صغرا]](۲۶۰- ۳۲۹ ق)== | ==[[دوران غیبت صغرا]](۲۶۰- ۳۲۹ ق)== | ||
*غیبت صغرا عبارت است از دوران پنهانزیستی کوتاهمدت حضرت مهدی {{ع}} که طبق نظر مشهور، با شهادت امام عسکری {{ع}} (۲۶۰ ق) آغاز شده و با رحلت چهارمین نایب خاص آن بزرگوار (۳۲۹ ق) به پایان رسیده است که مجموعا قریب هفتاد سال میشود. محل زندگی آن حضرت در این دوران، به روشنی مشخص نیست؛ ولی از برخی روایات و قرائن به دست میآید حضرت که این مدت را به طور عمده در دو منطقه سپری کرده است: یکی منطقه عراق و دیگری مدینه منوره که البته روایات متعددی بر این مطلب دلالت دارد. از امام صادق {{ع}} در این زمینه نقل شده است که فرمود: برای قائم {{ع}} دو غیبت است: یکی کوتاه و دیگری طولانی. در غیبت اول جز شیعیان مخصوص از جای او خبر ندارند و در غیبت دیگر جز، دوستان مخصوصش از جای او خبر ندارند<ref>شیخ کلینی، کافی، ج ۲، ص ۱۴۱.</ref>. در دوران غیبت | *[[غیبت صغرا]] عبارت است از دوران [[پنهانزیستی]] کوتاهمدت [[حضرت مهدی]]{{ع}} که طبق نظر مشهور، با [[شهادت امام عسکری]]{{ع}} (۲۶۰ ق) آغاز شده و با [[رحلت]] [[چهارمین نایب خاص]] آن بزرگوار (۳۲۹ ق) به پایان رسیده است که مجموعا قریب هفتاد سال میشود. [[محل زندگی]] آن [[حضرت]] در این دوران، به روشنی مشخص نیست؛ ولی از برخی [[روایات]] و قرائن به دست میآید [[حضرت]] که این مدت را به طور عمده در دو منطقه سپری کرده است: یکی منطقه [[عراق]] و دیگری [[مدینه منوره]] که البته [[روایات]] متعددی بر این مطلب دلالت دارد. از [[امام صادق]]{{ع}} در این زمینه [[نقل]] شده است که فرمود: برای [[قائم]]{{ع}} [[دو غیبت]] است: یکی کوتاه و دیگری طولانی. در [[غیبت]] اول جز [[شیعیان]] مخصوص از جای او خبر ندارند و در [[غیبت]] دیگر جز، [[دوستان]] مخصوصش از جای او خبر ندارند<ref>شیخ کلینی، کافی، ج ۲، ص ۱۴۱.</ref>. در [[دوران غیبت صغرا]]، از [[سفیران چهارگانه]] ([[نواب خاص]]) کسی نزدیکتر به آن [[حضرت]] ذکر نشده است و ایشان هم تماما در [[عراق]] بوده و همواره با [[حضرت]] در ارتباط بودهاند. [[توقیعات]] فراوانی نیز از طرف [[حضرت]] به دست آنها [[شرف]] صدور یافته است؛ بنابراین میتوان گفت دستکم بخشی از [[عمر]] آن [[حضرت]] در این دوران در [[عراق]] سپری شده است. | ||
*دستهای دیگر از روایات به صورت مطلق (بدون در نظر گرفتن صغرا و کبرا بودن غیبت) زندگی حضرت را در دوران | *دستهای دیگر از [[روایات]] به صورت مطلق (بدون در نظر گرفتن صغرا و کبرا بودن [[غیبت]]) [[زندگی]] [[حضرت]] را در [[دوران غیبت]]، در [[مدینه منوره]] ذکر کردهاند که با توجه به [[روایات]] دسته نخست، میتوان گفت ممکن است بخشی از [[دوران غیبت صغرا]] نیز در [[مدینه]] سپری شده باشد. [[امام باقر]]{{ع}} در اینباره فرمود: {{متن حدیث|لابُدَّ لِصاحِبِ هَذا الاَمرِ مِنْ عُزْلَةٍ... و نِعْمَ المَنْزِلُ طَيْبَةُ}}<ref>شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۶۲.</ref>؛ به ناگزیر برای [[صاحب]] این امر [[عزلت]] و گوشهگیری خواهد بود... و [[طیبه]] [مدینه] چه منزلگاه خوبی است! بنابراین جمع بین دو دسته [[روایات]] به این صورت است که آن [[حضرت]] در [[مدینه]] حضور داشته است؛ ولی به [[دلیل]] [[ارتباط با نواب خاص]] داشتهاند، بخشی از [[عمر]] خود را در [[عراق]] سپری کرده است. | ||
==دوران غیبت کبرا== | ==دوران غیبت کبرا== | ||
*غیبت کبرا، به مدت زمان پنهانزیستی حضرت مهدی {{ع}} گفته میشود که با وفات واپسین نایب خاص در سال ۳۲۹ ق آغاز و همچنان ادامه دارد و فقط خداوند متعال است که پایان آن را میداند. این دوران، ویژگیهای خاصی دارد که آن را به طور کامل از دوران غیبت صغرا متمایز میسازد. از این ویژگیها، کامل شدن غیبت آن حضرت است. همانگونه که پنهانزیستی حضرت مهدی {{ع}} در این دوران به کمال میرسد و نیابت و سفارت، همانند دوران غیبت صغرا وجود ندارد، محل زندگی آن حضرت نیز نامشخصتر میشود. در این دوران است که هرگز نمیتوان به طور قطع مشخص کرد آن حضرت کجا زندگی میکند. البته روایات در اینباره به محلهای گوناگونی اشاره کردهاند که برخی از آنها از این قرارند: | *غیبت کبرا، به مدت زمان پنهانزیستی حضرت مهدی {{ع}} گفته میشود که با وفات واپسین نایب خاص در سال ۳۲۹ ق آغاز و همچنان ادامه دارد و فقط خداوند متعال است که پایان آن را میداند. این دوران، ویژگیهای خاصی دارد که آن را به طور کامل از دوران غیبت صغرا متمایز میسازد. از این ویژگیها، کامل شدن غیبت آن حضرت است. همانگونه که پنهانزیستی حضرت مهدی {{ع}} در این دوران به کمال میرسد و نیابت و سفارت، همانند دوران غیبت صغرا وجود ندارد، محل زندگی آن حضرت نیز نامشخصتر میشود. در این دوران است که هرگز نمیتوان به طور قطع مشخص کرد آن حضرت کجا زندگی میکند. البته روایات در اینباره به محلهای گوناگونی اشاره کردهاند که برخی از آنها از این قرارند: | ||