امام مبین در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

#در روایات شیعه نیز امام مبین، بر امیرمؤمنان{{ع}}  <ref>تفسير قمى، ج ۲، ص ۱۸۷؛ معانى‌الاخبار، ج ۱، ص ۲۲۵؛ الفضائل، ص ۹۴.</ref> و سایر امامان{{عم}} <ref>مناقب، ج ۲، ص ۲۴۸.</ref> تطبیق شده است، که به واسطه [[پیامبر|رسول خدا]]{{صل}}، علم همه چیز در او احصا و به ودیعه نهاده شده است <ref>بحرانی، البرهان، ج ۴، ص ۵۶۹.</ref><ref>[http://www.pasokhgoo.ir/node/56459 وبگاه مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی]</ref>. باید دانست، مضمون این روایات مربوط به بطن و تأویل قرآن است و مانعی ندارد که خداوند همه معلوماتی که در کتاب مبین و [[لوح محفوظ]] است را به بنده‌ای که به توحید خالص رسیده بدهد و [[امام علی]]{{ع}} بعد از [[پیامبر]]{{صل}}، کسی است که به این مرتبه رسیده است<ref>طباطبایی، المیزان، ترجمه موسوی همدانی، ج ۱۷ ، ص ۱۰۲.</ref><ref>[http://www.pasokhgoo.ir/node/56459 وبگاه مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی]</ref>

#غالب عالمان [[اهل سنت]] منظور از "امام مبین" را [[لوح محفوظ]] می‌دانند که همه چیز در آن ثبت می‌باشد<ref>بیضاوی ، انوار التنزیل، ج ۴ ، ص ۲۶۴.</ref><ref>[http://www.pasokhgoo.ir/node/56459 وبگاه مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی]</ref>

#بعضی نیز منظور از آن را قرآن شمرده و استدلال کرده‌اند که "[[امام]]" به کسی یا چیزی گفته می‌شود که مقتدا واقع شده و به امر و نهی و هدایت او اقتدا شده و عمل می‌گردد و چون قرآن کتاب هدایتی است که باید معارفش چراغ راه شده و امر و نهیش سرلوحه عمل واقع شود و در آن همه چیز بیان گردیده، از این رو "امام مبین" خوانده شده است.<ref>ابن عاشور، التحریر و التنویر ،ج ۲۲، ص ۲۰۵.</ref><ref>[http://www.pasokhgoo.ir/node/56459 وبگاه مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی]</ref>

#بعضی نیز منظور از آن را نامه‌های اعمال شمرده‌اند که همه اعمال و رفتار درونی و ظاهری و باطنی فرد در آن ثبت شده است  <ref>ابو حیان اندلسی، البحر المحیط، ج ۹، ص ۵۲.</ref><ref>[http://www.pasokhgoo.ir/node/56459 وبگاه مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی]</ref>

*[[علامه طباطبایی]] در تفسیر این آیه می‌نویسد: "گویا بعضی مثل [[فخر رازی]] توهم کرده‏‌اند که نوشتن اعمال و آثار، همان احصاء در امام مبین است. و لکن این اشتباه است، چون قرآن کریم از وجود کتابی خبر می‏‌دهد که تمامی‌ موجودات و آثار آنها در آن نوشته شده، که این همان [[لوح محفوظ]] است و از کتابی دیگر خبر می‏‌دهد که خاص امت‏‌هاست و اعمال آنان در آن ضبط می‏‌شود و از کتابی دیگر خبر می‏‌دهد که خاص فرد فرد بشر است، و اعمال آنان را احصاء می‏‌کند. در باره کتاب اولی فرموده: {{متن قرآن|وَلاَ رَطْبٍ وَلاَ يَابِسٍ إِلاَّ فِي كِتَابٍ مُّبِينٍ}} <ref> و هیچ دانه‌ای در تاریکی‌های زمین و هیچ تر و خشکی نیست جز آنکه در کتابی روشن آمده است؛ سوره انعام، آیه: ۵۹.</ref>. در باره دومی‌ فرموده: {{متن قرآن|كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعَى إِلَى كِتَابِهَا}} <ref> هر گروهی  به سوی کارنامه‌اش فرا خوانده می‌شود؛ سوره جاثیه، آیه: ۲۸.</ref>. و در باره سومی‌ فرموده: {{متن قرآن|وَكُلَّ إِنسَانٍ أَلْزَمْنَاهُ طَائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَنُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كِتَابًا يَلْقَاهُ مَنشُورًا }} <ref> و کارنگاشت هر انسانی را به گردن وی بربسته‌ایم و روز رستخیز برای او کارنامه‌ای برمی‌آوریم که آن را برگشوده می‌بیند؛ سوره اسراء، آیه: ۱۳.</ref><ref>[http://www.pasokhgoo.ir/node/56459 وبگاه مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی]</ref>

*ظاهر آیه حکم می‏‌کند کتاب اعمال امت و کتاب افراد غیر از امام مبین است، چون بین آن دو فرق گذاشته، یکی را خاص اشخاص و دیگری را خاص امت‌ها و سومی‌ را برای عموم موجودات خوانده است، و نیز تعبیر را در یکی به کتابت آورده، و در دیگری به احصاء<ref>[http://www.pasokhgoo.ir/node/56459 وبگاه مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی]</ref>

*منظور از " امام مبین" [[لوح محفوظ]] است، لوحی که از دگرگون شدن و تغییر پیدا کردن، محفوظ است و مشتمل است بر تمامی‌ جزئیاتی که خدای سبحان قضایش را در خلق رانده، در نتیجه آمار همه چیز در آن هست، و این کتاب در کلام خدای تعالی با اسم‌های مختلفی نامیده شده: [[لوح محفوظ]]، [[ام الکتاب]]، کتاب مبین، و امام مبین، که در هر یک از این اسمای چهارگانه عنایتی مخصوص هست. آیه شریفه نسبت به ما قبل در معنای تعلیل است، گویا فرموده آنچه گفتیم و آنچه از اوصاف آنان که کلمه عذاب بر ایشان حتمی‌شده برشمردیم، و آنچه در باره پیروان قرآن گفتیم که به غیب از پروردگارشان خشیت دارند، همه مطابق با واقع است. زیرا زمام حیات همه به دست ماست، و اعمال و آثارشان نزد ما محفوظ است، پس ما در هر حال به سرانجام هر یک از دو گروه، علم و اطلاع داریم<ref>طباطبایی، المیزان، ترجمه موسوی همدانی، ج ۱۷ ، ص ۹۶-۹۸.</ref><ref>[http://www.pasokhgoo.ir/node/56459 وبگاه مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی]</ref>