←اقسام دعا
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
*به طور کلی دعای [[انسانها]] در [[قرآن]] بر دو دسته است: | *به طور کلی دعای [[انسانها]] در [[قرآن]] بر دو دسته است: | ||
#دعاهایی در جهت کمال [[انسان]]: اینگونه [[دعا]] زمانی محقق میشود که [[روح]] [[دعا کننده]] از اسباب و [[علل]] منقطع میشود و چیزی جز [[نیایش]] با [[خدا]] عامل [[راز]] و [[نیاز]] او نیست. این گونه [[دعاها]] معمولاً در قالبهای زیر مطرح شده است: | #دعاهایی در جهت کمال [[انسان]]: اینگونه [[دعا]] زمانی محقق میشود که [[روح]] [[دعا کننده]] از اسباب و [[علل]] منقطع میشود و چیزی جز [[نیایش]] با [[خدا]] عامل [[راز]] و [[نیاز]] او نیست. این گونه [[دعاها]] معمولاً در قالبهای زیر مطرح شده است: | ||
##درخواست [[هدایت]]: یکی از خواستههای مهم [[انبیا]] و [[صالحان]]، [[هدایت]] است: {{متن قرآن| | ##درخواست [[هدایت]]: یکی از خواستههای مهم [[انبیا]] و [[صالحان]]، [[هدایت]] است: {{متن قرآن|اهدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ}}<ref>«راه راست را به ما بنمای» سوره فاتحه، آیه ۶.</ref> [[انسان]] با بررسی ابعاد وجودی خویش به خوبی به [[نقص]] خود پی برده و به اقتضای فطرتش [[تکامل]] خود را در [[هدایت الهی]] میداند، دست به [[دعا]] برداشته و از او [[هدایت]] میطلبد. | ||
##درخواست [[مغفرت]]: یکی از اساسیترین خواستههای همۀ [[پیامبران]] و [[اولیای الهی]] [[استغفار]] از درگاه [[الهی]] است: {{متن قرآن|رَبَّنَا اغْفِرْ | ##درخواست [[مغفرت]]: یکی از اساسیترین خواستههای همۀ [[پیامبران]] و [[اولیای الهی]] [[استغفار]] از درگاه [[الهی]] است: {{متن قرآن|رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ}}<ref>«پروردگارا! مرا و پدر و مادرم و مؤمنان را در روزی که حساب برپا میشود بیامرز!» سوره ابراهیم، آیه ۴۱.</ref>. | ||
##درخواست [[علم]]: از آنجا که [[دانشافزایی]] اساسیترین گام در راه [[تکامل]] است، در [[آیه]] {{متن قرآن| | ##درخواست [[علم]]: از آنجا که [[دانشافزایی]] اساسیترین گام در راه [[تکامل]] است، در [[آیه]] {{متن قرآن|قُل رَّبِّ زِدْنِي عِلْمًا}}<ref>«بگو: پروردگارا! بر دانش من بیفزای!» سوره طه، آیه ۱۱۴.</ref> به [[پیامبر]] [[دستور]] داده شده که از [[خداوند]] [[علم]] و [[دانش]] بطلبد<ref>ر.ک: سحرخوان، محمد و یوسفزاده، حسین علی، دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۱۳، ص۱۱۰ ـ ۱۱۱.</ref>. | ||
#دعاهایی برای رفع [[نیاز]]: این گونه [[دعا]] هنگامی است که دست [[دعا کننده]] از اسباب و [[علل]] عادی کوتاه و دچار [[سختی]] و [[اضطرار]] شده و از همینرو به سوی [[خدا]] سوق یافته است. از این [[دعاها]] در [[قرآن]] بسیار آمده است: | #دعاهایی برای رفع [[نیاز]]: این گونه [[دعا]] هنگامی است که دست [[دعا کننده]] از اسباب و [[علل]] عادی کوتاه و دچار [[سختی]] و [[اضطرار]] شده و از همینرو به سوی [[خدا]] سوق یافته است. از این [[دعاها]] در [[قرآن]] بسیار آمده است: | ||
##درخواست [[فرزند]]: مانند دعای [[ابراهیم]] {{ع}}: | ##درخواست [[فرزند]]: مانند دعای [[ابراهیم]] {{ع}}: {{متن قرآن|رَبِّ هَبْ لِي مِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«پروردگارا (فرزندی) از شایستگان به من ببخش!» سوره صافات، آیه ۱۰۰.</ref>؛ | ||
##طلب [[امنیت]]: {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ | ##طلب [[امنیت]]: {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَذَا بَلَدًا آمِنًا}}<ref>«و (یاد کن) آنگاه را که ابراهیم گفت: پروردگارا! اینجا را شهری امن کن» سوره بقره، آیه ۱۲۶.</ref>؛ | ||
##درخواست روزی: {{متن قرآن|قَالَ | ##درخواست روزی: {{متن قرآن|قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِّنَ السَّمَاء تَكُونُ لَنَا عِيداً لِّأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِّنكَ وَارْزُقْنَا وَأَنتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ}}<ref>«عیسی پسر مریم گفت: خداوندا! ای پروردگار ما! خوانی از آسمان بر ما فرو فرست تا برای ما، برای آغاز و انجام ما عیدی و نشانهای از سوی تو باشد و به ما روزی ده و تو بهترین روزی دهندگانی» سوره مائده، آیه ۱۱۴.</ref>؛ | ||
##طلب [[صبر]] و [[یاری]] و [[پیروزی]] بر [[دشمنان]]: {{متن قرآن|رَبَّنَا أَفْرِغْ | ##طلب [[صبر]] و [[یاری]] و [[پیروزی]] بر [[دشمنان]]: {{متن قرآن|رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ}}<ref>«پروردگارا! ما را از شکیب سرشار کن و ما را مسلمان بمیران!» سوره اعراف، آیه ۱۲۶.</ref>؛ {{متن قرآن|قَالَ رَبِّ انصُرْنِي بِمَا كَذَّبُونِ}}<ref>«(نوح) گفت: پروردگارا! در برابر آنکه مرا دروغگو شمردند یاریم کن!» سوره مؤمنون، آیه ۲۶.</ref>.<ref>ر.ک: سحرخوان، محمد و یوسفزاده، حسین علی، دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۱۳، ص۱۱۱ ـ ۱۱۲.</ref> | ||
==شرایط [[دعا]]== | ==شرایط [[دعا]]== | ||
*برای [[خواندن]] [[دعا]] شرایطی در [[قرآن]] [[بیان]] شده است که به چند بخش تقسیم میشود: | *برای [[خواندن]] [[دعا]] شرایطی در [[قرآن]] [[بیان]] شده است که به چند بخش تقسیم میشود: | ||