آفرینش در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'بیان' به 'بیان'
جز (جایگزینی متن - 'بیان' به 'بیان')
خط ۲۴: خط ۲۴:


==خلقت در فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱==
==خلقت در فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱==
منظور آن دسته از آیاتی است که [[پیامبر]] برای وجود [[خالق]] از [[خلقت]] اشیا استفاده می‌برد. از روش‌های [[پیامبر]] برای [[دعوت]] [[مردم]] به [[خدا]] [[ارجاع به فطرت]] است. در این روش [[انسان]] را به [[آفرینش جهان]]، [[انسان]] توجه می‌دهد و یاد آور می‌شود که چگونه این [[برهان]] به [[انسان]] در جهت یافتن [[آفریدگار]] [[واحد]] کمک می‌کند. از سوی دیگر [[بیان]] [[خلقت]] و شیوه [[احتجاج]]، نوع [[جهان]] بینی و [[تفسیر]] از پیدایش و [[نظم]] و جهت‌گیری و [[هدف]] از [[آفرینش]] را [[بیان]] می‌کند.
منظور آن دسته از آیاتی است که [[پیامبر]] برای وجود [[خالق]] از [[خلقت]] اشیا استفاده می‌برد. از روش‌های [[پیامبر]] برای [[دعوت]] [[مردم]] به [[خدا]] [[ارجاع به فطرت]] است. در این روش [[انسان]] را به [[آفرینش جهان]]، [[انسان]] توجه می‌دهد و یاد آور می‌شود که چگونه این [[برهان]] به [[انسان]] در جهت یافتن [[آفریدگار]] [[واحد]] کمک می‌کند. از سوی دیگر بیان [[خلقت]] و شیوه [[احتجاج]]، نوع [[جهان]] بینی و [[تفسیر]] از پیدایش و [[نظم]] و جهت‌گیری و [[هدف]] از [[آفرینش]] را بیان می‌کند.
#{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ}}<ref>«ای مردم! پروردگارتان را بپرستید که شما و پیشینیانتان را آفرید، باشد که  پرهیزگاری ورزید» سوره بقره، آیه ۲۱.</ref> '''نکته''': {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي}}<ref>«ای مردم! پروردگارتان را بپرستید که شما و پیشینیانتان را آفرید، باشد که  پرهیزگاری ورزید» سوره بقره، آیه ۲۱.</ref>...: [[عبودیت]] لازمه [[ادراک]] [[ربوبیت]] است، این [[ادراک]] [[فطری]] و وجدانی است، [[انسان]] نمی‌تواند خود را مربوب نداند، پس نمی‌تواند معبودی نگیرد، تا آن [[معبود]] که و چه باشد؟ آن پروردگاری که شما و پیشینیان شما را [[آفریده]]، آنچه از خود یا از گذشتگان یا متعلقات [[زمین]] و [[آسمان]] به خدایی گرفته‌اید همه را [[آفریده]] و [[تدبیر]] و تقدیر آنها به‌دست او است [[تذکر]] بخلق پیشینیان گویا اشاره بعقاید و آرائی‌است که از گذشتگان به‌آیندگان رسیده و عوامل [[وراثت]] و [[تعظیم]] گذشتگان آن را در [[نفوس]] محکم ساخته و مانند زنجیره‌ای آیندگان را بدنبال گذشتگان می‌کشاند، با این حرکت [[فکری]] و توجه [[انسان]] بربوبیت و [[خلقت]] خود (ربکم و خلقکم، با اضافه بضمیر مخاطب همین را می‌رساند) و [[تدبیر]] [[زمین]] و [[آسمان]] می‌تواند این زنجیر پیوسته عادات و تقالید را بگسلاند و [[عقل]] را [[آزاد]] سازد. پس [[عبودیت]] که اثر [[احساس]] بربوبیت است چون [[فطری]] و وجدانی [[انسان]] است جای [[پرسش]] نیست: که چرا - {{متن قرآن|اعْبُدُوا رَبَّكُمُ}}<ref>«ای مردم! پروردگارتان را بپرستید که شما و پیشینیانتان را آفرید، باشد که  پرهیزگاری ورزید» سوره بقره، آیه ۲۱.</ref> - آنچه موجب پراکندگی در [[عبادت]] شده همان بندهای عادات و تقالید است: یعنی شما که معبودی را بهر صورت می‌پرستید [[عقل]] را [[آزاد]] سازید و نظر را [[برتر]] آرید و با [[تفکر]] در [[خلقت]] خود و [[جهان]] [[رب]] [[حقیقی]] را بشناسید و او را [[عبادت]] کنید، [[شرک]] و [[کفر]] نتیجه عادت و [[غفلت]] است<ref>پرتوی ازقرآن آیت الله طالقانی ج ۱ ص ۸۶</ref>
#{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ}}<ref>«ای مردم! پروردگارتان را بپرستید که شما و پیشینیانتان را آفرید، باشد که  پرهیزگاری ورزید» سوره بقره، آیه ۲۱.</ref> '''نکته''': {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي}}<ref>«ای مردم! پروردگارتان را بپرستید که شما و پیشینیانتان را آفرید، باشد که  پرهیزگاری ورزید» سوره بقره، آیه ۲۱.</ref>...: [[عبودیت]] لازمه [[ادراک]] [[ربوبیت]] است، این [[ادراک]] [[فطری]] و وجدانی است، [[انسان]] نمی‌تواند خود را مربوب نداند، پس نمی‌تواند معبودی نگیرد، تا آن [[معبود]] که و چه باشد؟ آن پروردگاری که شما و پیشینیان شما را [[آفریده]]، آنچه از خود یا از گذشتگان یا متعلقات [[زمین]] و [[آسمان]] به خدایی گرفته‌اید همه را [[آفریده]] و [[تدبیر]] و تقدیر آنها به‌دست او است [[تذکر]] بخلق پیشینیان گویا اشاره بعقاید و آرائی‌است که از گذشتگان به‌آیندگان رسیده و عوامل [[وراثت]] و [[تعظیم]] گذشتگان آن را در [[نفوس]] محکم ساخته و مانند زنجیره‌ای آیندگان را بدنبال گذشتگان می‌کشاند، با این حرکت [[فکری]] و توجه [[انسان]] بربوبیت و [[خلقت]] خود (ربکم و خلقکم، با اضافه بضمیر مخاطب همین را می‌رساند) و [[تدبیر]] [[زمین]] و [[آسمان]] می‌تواند این زنجیر پیوسته عادات و تقالید را بگسلاند و [[عقل]] را [[آزاد]] سازد. پس [[عبودیت]] که اثر [[احساس]] بربوبیت است چون [[فطری]] و وجدانی [[انسان]] است جای [[پرسش]] نیست: که چرا - {{متن قرآن|اعْبُدُوا رَبَّكُمُ}}<ref>«ای مردم! پروردگارتان را بپرستید که شما و پیشینیانتان را آفرید، باشد که  پرهیزگاری ورزید» سوره بقره، آیه ۲۱.</ref> - آنچه موجب پراکندگی در [[عبادت]] شده همان بندهای عادات و تقالید است: یعنی شما که معبودی را بهر صورت می‌پرستید [[عقل]] را [[آزاد]] سازید و نظر را [[برتر]] آرید و با [[تفکر]] در [[خلقت]] خود و [[جهان]] [[رب]] [[حقیقی]] را بشناسید و او را [[عبادت]] کنید، [[شرک]] و [[کفر]] نتیجه عادت و [[غفلت]] است<ref>پرتوی ازقرآن آیت الله طالقانی ج ۱ ص ۸۶</ref>
===[[خلقت انسان]] و مراحل پیدایش===
===[[خلقت انسان]] و مراحل پیدایش===
خط ۴۴: خط ۴۴:
#{{متن قرآن|وَقَالُوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدْتُمْ عَلَيْنَا قَالُوا أَنْطَقَنَا اللَّهُ الَّذِي أَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ خَلَقَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ}}<ref>«و به پوست‌های تن خود می‌گویند: چرا به زیان ما گواهی دادید؟ می‌گویند: خداوند ما را به سخن آورد همان که هر چیز را به سخن می‌آورد و او نخست بار شما را آفرید و به سوی او بازگردانده خواهید شد» سوره فصلت، آیه ۲۱.</ref>
#{{متن قرآن|وَقَالُوا لِجُلُودِهِمْ لِمَ شَهِدْتُمْ عَلَيْنَا قَالُوا أَنْطَقَنَا اللَّهُ الَّذِي أَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَهُوَ خَلَقَكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ}}<ref>«و به پوست‌های تن خود می‌گویند: چرا به زیان ما گواهی دادید؟ می‌گویند: خداوند ما را به سخن آورد همان که هر چیز را به سخن می‌آورد و او نخست بار شما را آفرید و به سوی او بازگردانده خواهید شد» سوره فصلت، آیه ۲۱.</ref>
#{{متن قرآن|وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاءَ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ}}<ref>«و آسمان و زمین و آنچه را میان آنها  ست به بازیچه نیافریده‌ایم» سوره انبیاء، آیه ۱۶.</ref>:
#{{متن قرآن|وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاءَ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ}}<ref>«و آسمان و زمین و آنچه را میان آنها  ست به بازیچه نیافریده‌ایم» سوره انبیاء، آیه ۱۶.</ref>:
#{{متن قرآن|وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ}}<ref>«و ما آسمان‌ها و زمین و آنچه را میان آنهاست به بازیچه نیافریده‌ایم» سوره دخان، آیه ۳۸.</ref> '''نکته''': [[بیان]] هدف‌داری از [[آفرینش]] [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] و آنچه در میان این عوالم وجود دارد و [[خدا]] از [[خلقت]] آنها هدفی داشته و نمی‌خواسته با این کار بازی کند.
#{{متن قرآن|وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ}}<ref>«و ما آسمان‌ها و زمین و آنچه را میان آنهاست به بازیچه نیافریده‌ایم» سوره دخان، آیه ۳۸.</ref> '''نکته''': بیان هدف‌داری از [[آفرینش]] [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] و آنچه در میان این عوالم وجود دارد و [[خدا]] از [[خلقت]] آنها هدفی داشته و نمی‌خواسته با این کار بازی کند.
#{{متن قرآن|وَفِي خَلْقِكُمْ وَمَا يَبُثُّ مِنْ دَابَّةٍ آيَاتٌ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ}}<ref>«و در آفرینش شما و جنبندگانی که (خداوند روی زمین) می‌پراکند نشانه‌هایی است برای گروهی که یقین دارند» سوره جاثیه، آیه ۴.</ref> '''نکته''': توجه به [[آفرینش]] موجودات و جنبدگان نشانه و کسب [[یقین]] است. البته [[مردم]] به دو قسم تقسیم می‌شوند، کسانی از آن [[پند]] می‌گیرند و کسانی با [[شناخت حق]] باز [[انکار]] می‌کنند:
#{{متن قرآن|وَفِي خَلْقِكُمْ وَمَا يَبُثُّ مِنْ دَابَّةٍ آيَاتٌ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ}}<ref>«و در آفرینش شما و جنبندگانی که (خداوند روی زمین) می‌پراکند نشانه‌هایی است برای گروهی که یقین دارند» سوره جاثیه، آیه ۴.</ref> '''نکته''': توجه به [[آفرینش]] موجودات و جنبدگان نشانه و کسب [[یقین]] است. البته [[مردم]] به دو قسم تقسیم می‌شوند، کسانی از آن [[پند]] می‌گیرند و کسانی با [[شناخت حق]] باز [[انکار]] می‌کنند:
#{{متن قرآن|هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ فَمِنْكُمْ كَافِرٌ وَمِنْكُمْ مُؤْمِنٌ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«اوست که شما را آفرید، برخی از شما کافر و برخی مؤمنید و خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره تغابن، آیه ۲.</ref>
#{{متن قرآن|هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ فَمِنْكُمْ كَافِرٌ وَمِنْكُمْ مُؤْمِنٌ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«اوست که شما را آفرید، برخی از شما کافر و برخی مؤمنید و خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره تغابن، آیه ۲.</ref>
۲۲۴٬۹۹۹

ویرایش