علم ظنی امام: تفاوت میان نسخه‌ها

از مباحثی که [[شیخ مفید]] در خصوص [[علم امام]] بیان می‌کند چنین برداشت می‌شود که اگر ایشان در [[مقام]] ذکر چنین ویژگی‌ای برای [[امام]] [[معصوم]] باشند، در حوزه علم امام به [[معالم دین]]، هیچ‌گاه بحث ظنی بودن علم امام را مطرح نمی‌کنند؛ زیرا ایشان [[علم به دین]] و [[احکام]] را تنها [[علم ضروری]] و بایسته برای امام تلقی نموده و [[معتقد]] است امام معصوم باید از همه احکام مورد نیاز [[امت]] و [[علوم دینی]] [[آگاه]] باشد<ref>شیخ مفید، اوائل المقالات، ص۲۳۹: {{عربی|واتفقت الإمامیة علی أن إمام الدین لا یکون إلا معصوما من الخلاف لله تعالی عالماً بجمیع علوم الدین کاملاً فی الفضل بائناً من الکل بالفضل علیهم فی الأعمال التی یستحق بها النعیم المقیم}}.</ref>؛ زیرا اگر چنین نباشد، خود به امامی دیگر نیازمند است<ref>شیخ مفید، المسائل الجارودیه، ص۴۵: {{عربی|أنه یجب أن یکون عالماً بجمیع مایحتاج إلیه الأمة فی الأحکام. و إلا لحقه العجز فیها و احتاج إلی مسدد له و إمام. و منها: وجوب فضله علی کافة رعیته فی الدین عند الله}}.</ref>. از این رو به نظر می‌رسد علم امام در معالم [[دینی]] از نظر ایشان [[قطعی]] است و این چیزی است که [[مورد اتفاق]] همه [[علمای شیعه]] است. در حوزه [[علوم غیبی]] و [[علوم]] و [[فنون]] بشری با توجه به [[اعتقاد]] مفید به عدم [[ضرورت]] چنین علومی برای امام<ref>شیخ مفید، اوائل المقالات، ص۶۷ و۶۸.</ref> می‌توان چنین [[استنباط]] کرد که [[علم غیب]] برای [[مقام امامت]] امام از نظر [[عقل]] و عرف لازم نیست، ولی قطعاً امام به چنین [[علمی]] مجهز است و عبارت شیخ مفید نیز همین نکته را بیان می‌کند. در تحلیل می‌توان به این نتیجه رسید که علم امام در [[شأن]] ایشان است؛ یعنی هرگاه [[شأن امامت]] اقتضا کند که امام دارای گستره‌ای از [[علم غیبی]] باشد، آن [[علم]] به صورت قطعی در اختیارشان خواهد بود و هرگاه به چنین علمی نیاز نداشته باشد، بحثی از قطعی یا ظنی بودن این [[علم]] به میان نمی‌آید؛ چراکه [[علم امام]] در هر قلمرویی حتماً [[قطعی]] است، اما بحث در این است که علم قطعی به [[غیب]] همواره در اختیارشان هست یا نیست؟ بر اساس [[روایت]]<ref>شیخ کلینی، الکافی، {{عربی|بَابَان أالْأَئِمَّة{{عم}} إِذَا شَاءُوا أَنْ يَعْلَمُوا عُلِّمُوا}}، حدیث ۱: {{متن حدیث|إِنَّ الْإِمَامَ إِذَا شَاءَ أَنْ يَعْلَمَ عَلِمَ‌}}؛ حدیث ۲: {{متن حدیث|إِنَّ الْإِمَامَ إِذَا شَاءَ أَنْ يَعْلَمَ أُعْلِمَ‌}}؛ حدیث ۳: {{متن حدیث|إِذَا أَرَادَ الْإِمَامُ أَنْ يَعْلَمَ شَيْئاً، أَعْلَمَهُ اللَّهُ ذلِكَ}}.</ref>، [[امام]] هرگاه بخواهد که بداند، [[خداوند]] ایشان را [[آگاه]] می‌کند و این [[آگاهی]] قطعی است.<ref>[[زهرا یوسفی|یوسفی، زهرا]]، [[علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیت‌الله جوادی آملی (کتاب)|علم امام از دیدگاه شیخ مفید و آیت‌الله جوادی آملی]]، ص ۱۱۶.</ref>

از نظر [[علامه]] [[جوادی آملی]]، [[اهل‌بیت]] [[عصمت]] و [[طهارت]]{{عم}} [[مظهر]] [[علم]] الهی‌اند و همان‌گونه که چیزی از حیطه علم بی‌پایان [[خدا]] مخفی نمی‌ماند<ref>{{متن قرآن|وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ}} «و بدانید که خداوند به هر چیزی داناست» سوره بقره، آیه ۲۳۱.</ref>، تمام [[عالم هستی]] نیز با حوادث بزرگ و کوچک خود تحت [[سیطره]] [[علمی]] [[انسان کامل]] [[معصوم]] است.