اسماعیل بن بشار: تفاوت میان نسخه‌ها

نمایش تاریخچه به صورت تعاملی

دیداریویکی‌متن

نسخهٔ کنونی تا ‏۷ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۸

تغییرمسیر به:

اسماعیل بن بشار (ابهام‌زدایی)

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{مدخل مرتبط
+#تغییر_مسیر [[اسماعیل بن بشار (ابهام‌زدایی)]]
-| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[اسماعیل بن بشار در تراجم و رجال]] | پرسش مرتبط  = }}
-== آشنایی اجمالی ==
-اسماعیل بن بشار<ref>مصحّف [[یسار]] است و مقصود از عنوان، [[اسماعیل بن یسار الهاشمی]] است که در [[کتب رجالی]] عنوان شده است.
-ر.ک: أ. منابع [[شیعی]]: [[رجال البرقی]]، ص۲۸؛ [[رجال]] النجاشی، ص۲۹، ش۵۸؛ رجال الطوسی، ص۱۶۷، ش۱۹۲۷ و ش۱۹۳۹؛ [[الرجال]] ([[ابن داود]])، ص۴۲۸، ش۶۲ و ص۵۴۳؛ [[خلاصة الأقوال]] ([[رجال العلامة الحلی]])، ص۲۰۰، ش۷؛ إیضاح الإشتباه، ص۹۰، ش۳۰؛ منهج المقال، ج۲، ص۳۷۱، ش۶۰۶؛ [[نقد الرجال]]، ج۱، ص۲۳۵، ش۵۴۹ و ش۵۵۰؛ جامع الرواة، ج۱، ص۱۰۴، ش۷۲۷، ص۱۰۵، ش۷۲۸، ۷۲۹ و ۷۳۰؛ الرجال (شیخ [[حر]] العاملی)، ص۶۶، ش۲۰۰؛ الوجیزة فی الرجال، ص۳۲، ش۲۲۰؛ [[منتهی المقال]]، ج۲، ص۹۸، ش۳۹۴؛ [[تنقیح المقال]]، ج۱۰، ص۴۱۴، ش۲۴۶۷ و ص۴۱۶، ش۲۴۶۹؛ أعیان الشیعه، ج۳، ص۴۳۹؛ معجم [[رجال الحدیث]]، ج۴، ص۱۱۲، ش۱۴۵۲، ص۱۱۳، ش۱۴۵۳ و ش۱۴۵۴ و ص۱۱۴، ش۱۴۵۵؛ قاموس الرجال، ج۲، ص۱۲۶، ش۸۹۷ و ص۱۲۷، ش۸۹۸؛ مستدرکات [[علم رجال الحدیث]]، ج۱، ص۶۷۶، ش۴۷۸ و ص۶۷۷، ش۴۷۹.
-ب. منابع [[سنی]]: لسان [[المیزان]]، ج۱، ص۴۴۴.</ref>، در پنج [[سند روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]]<ref>ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۸، ص۳۸۱، ج۱۰، ص۳۸۴، ج۱۲، ص۲۴۷، ج۱۳، ص۱۱۴، ج۱۴، ص۴۲۵.</ref> و به نقل از [[تأویل الآیات الظاهرة]] ذکر گردیده؛ نمونه:
-{{متن حدیث|قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ رَحِمَهُ اللَّهُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ الثَّقَفِيِّ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ بَشَّارٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ صَقْرٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ يَزِيدَ الْجُعْفِيِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ{{ع}} عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَآمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ}}<ref>ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و به پیامبرش ایمان آورید تا از بخشایش خویش دو بهره به شما ارزانی دارد و در شما فروغی نهد که با آن راه بسپارید و شما را بیامرزد و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است سوره حدید، آیه ۲۸.</ref> قَالَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَيْنُ{{عم}} قُلْتُ {{متن قرآن|يَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ}}<ref>ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و به پیامبرش ایمان آورید تا از بخشایش خویش دو بهره به شما ارزانی دارد و در شما فروغی نهد که با آن راه بسپارید و شما را بیامرزد و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است سوره حدید، آیه ۲۸.</ref> قَالَ يَجْعَلْ لَكُمْ إِمَاماً تَأْتَمُّونَ بِهِ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۳، ص۱۱۴؛ تأویل الآیات الظاهره، ص۶۴۲.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 76-77.</ref>
-==شرح حال [[راوی]]==
-از تحقیق در [[اسناد روایات]] و [[کتاب‌های رجالی]] فهمیده می‌شود که اولاً «بشار» مصحّف «یسار» است و عنوان صحیح [[اسماعیل بن یسار]] است و ثانیاً مراد از اسماعیل بن یسار [[اسماعیل بن یسار الهاشمی]] است که در [[رجال نجاشی]] عنوان شده است؛ زیرا در یک سند از پنج [[سند روایت]] تفسیر کنز الدقائق، [[اسماعیل بن بشار]] با وصف «الهاشمی» آمده<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۳۸۴.</ref> و در یک سند هم اسماعیل بن بشار از [[علی بن عبدالله بن غالب]]<ref>{{عربی|... إبراهیم بن محمد الثقفی، عن إسماعیل بن بشار، عن [علی بن] عبدالله بن غالب}}؛ (تفسیر کنز الدقائق، ج۱۴، ص۴۲۵).</ref> [[روایت]] کرده است و علی بن عبدالله بن غالب از [[راویان]] صاحب کتاب است که اسماعیل بن یسار آن را روایت کرده است.
-[[نجاشی]] در [[ترجمه]] علی بن عبدالله بن غالب نوشته است: {{عربی|"ثقة، صدوق، كوفي، يكنى أبا الحسن. له كتاب أخبرنا الحسين قال: حدثنا أحمد بن جعفر قال: حدثنا أحمد بن إدريس قال: حدثنا محمد بن عبدالجبار قال: حدثنا محمد بن الحسين بن أبي الخطاب عن إسماعيل بن يسار، عن علي بن عبدالله بكتابه"}}<ref>رجال النجاشی، ص۲۷۵، ش۷۲۲.</ref>.
-مراد از اسماعیل بن یسار در نوشته نجاشی به قرینه روایت [[محمد بن الحسین بن ابی‌الخطاب]] از وی، اسماعیل بن یسار الهاشمی است؛ زیرا نجاشی محمد بن الحسین بن ابی‌الخطاب را راوی کتاب اسماعیل بن یسار الهاشمی معرفی کرده و نوشته است: {{عربی|"إسماعيل بن يسار الهاشمي مولى إسماعيل بن علي بن عبدالله بن العباس ذكره أصحابنا بالضعف. له كتاب أخبرنا محمد بن علي قال: حدثنا أبي قال: حدثنا محمد بن الحسين بن أبي الخطاب عن إسماعيل به"}}<ref>رجال النجاشی، ص۲۹، ش۵۸.</ref>.
-در بعضی [[اسناد]] هم [[محمد بن الحسین]] از [[اسماعیل بن یسار الهاشمی]] [[روایت]] کرده است<ref>{{متن حدیث|مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ يَحْيَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ يَسَارٍ الْهَاشِمِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ غَالِبٍ الْقَيْسِيِّ عَنِ الْحَسَنِ الصَّيْقَلِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} عَنْ رَجُلٍ قَالَ أَوَّلُ مَمْلُوكٍ أَمْلِكُهُ فَهُوَ حُرٌّ فَأَصَابَ سِتَّةً قَالَ إِنَّمَا كَانَ نِيَّتُهُ عَلَى وَاحِدٍ فَلْيَخْتَرْ أَيَّهُمْ شَاءَ فَلْيُعْتِقْهُ}}؛ (تهذیب الأحکام، ج۸، ص۲۲۶، ح۸۱۲).</ref>.
-بر این اساس، [[محمد بن الحسین بن ابی الخطاب]]، هم [[راوی]] کتاب اسماعیل بن یسار الهاشمی است؛ هم راوی کتاب [[علی بن عبدالله بن غالب]]؛ با این تفاوت که اولی را بی‌واسطه و دومی را با واسطه روایت کرده است؛ زیرا علی بن عبدالله بن غالب از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} است<ref>رجال الطوسی، ص۲۴۵، ش۳۴۰۲.</ref> و محمد بن الحسین بن ابی الخطاب که در سال ۲۶۲ق [[وفات]] کرده <ref>رجال النجاشی، ص۳۳۴، ش۸۹۷.</ref>، نمی‌تواند بی‌واسطه از وی روایت کند.
-قرینه دیگر بر تصحیف یسار به بشار این است که در دو [[سند روایت]] کتاب [[بصائر الدرجات]]، [[ابراهیم بن محمد الثقفی]] از [[اسماعیل بن یسار]] روایت کرده است<ref>بصائر الدرجات، ج۱، ص۳۷۲، ح۱۳ و ۱۶.</ref>، چنان که در چهار سند روایت تفسیر کنزالدقائق، ابراهیم بن محمد الثفقی از [[اسماعیل بن بشار]] روایت کرده بود- در دو سند با عنوان ابراهیم بن محمد و در دو سند دیگر با عنوان ابراهیم بن محمد الثقفی<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۸، ص۳۸۱، ج۱۲، ص۲۴۷: (ابراهیم بن محمد عن اسماعیل بن بشار)، ج۱۳، ص۱۱۴، ج۱۴، ص۴۲۵: (ابراهیم بن محمد الثقفی عن اسماعیل بن بشار).</ref> - و مقصود از آن، [[ابراهیم بن محمد بن سعید الثقفی]] بوده که در سال ۲۸۳ ق وفات کرده<ref>رجال النجاشی، ص۱۸، ش۱۹.</ref> و هم طبقه با محمد بن الحسین بن ابی الخطاب است که راوی کتاب اسماعیل بن یسار الهاشمی بوده است.
-'''نتیجه:''' مراد از اسماعیل بن بشار در [[اسناد روایات]] [[تفسیر کنز الدقائق]]، اسماعیل بن یسار است و مقصود از آن اسماعیل بن یسار الهاشمی است که در [[رجال نجاشی]] عنوان شده است.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 77-79.</ref>
-==یادآوری==
-عناوین متعددی مشابه عنوان فوق در [[کتاب‌های رجالی]] و [[اسناد روایات]] یاد شده است؛ مانند [[اسماعیل بن یسار البصری]] و اسماعیل بن یسار که هر دو در [[رجال الطوسی]] از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} شمرده شده‌اند<ref>رجال الطوسی، ص۱۶۷، ش۱۹۲۷ و ۱۹۳۹.</ref> و نظیر [[اسماعیل بن یسار الهاشمی]] که در [[رجال نجاشی]] ذکر شده است<ref>رجال النجاشی، ص۲۹، ش۵۸.</ref> و همچون [[اسماعیل بن یسار الواسطی]]<ref>الکافی، ج۳، ص۱۹۲، ح۳؛ تهذیب الاحکام، ج۱، ص۳۱۳، ح۹۱۱؛ الاستبصار، ج۱، ص۲۱۳، ح۷۵۱ (اسماعیل بن بشار الواسطی).</ref> و [[اسماعیل بن بشار]] که در بعض [[اسناد]] [[مشاهده]] می‌شوند<ref>المحاسن، ج۲، ص۴۱۰، ح۱۴۱؛ الکافی، ج۶، ص۴۰۲، ح۱؛ علل الشرایع، ج۱، ص۱۸۲؛ من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۵۳۳.</ref>.
-درباره این [[اتحاد]] یا تعدد عناوین ذکر شده، [[رجالیان]] [[اختلاف]] دارند: مرحوم [[اردبیلی]]، اسماعیل بن بشار ([[یسار]] – خ‌ل) واقع در اسناد روایات<ref>الکافی، ج۲، ص۴، (ح۵) و ص۱۱۹، (ح۹)، ج۳، ص۱۹۲، (ح۳) و ص۲۵۴، (ح۱۴)، ج۴، ص۶۳، (ح۵)، ج۶، ص۵۰۱، (ح۲۲).</ref> و [[اسماعیل البصری]] را که [[ابان بن عثمان]] از او [[روایت]] کرده است<ref>الکافی، ج۸، ص۲۲۹، ح۲۹۲.</ref>، بر اسماعیل بن بشار البصری حمل کرده<ref>جامع الرواة، ج۱، ص۱۰۵.</ref> و اسماعیل البصری را که از [[فضیل بن یسار]] نقل می‌کند<ref>الکافی، ج۲، ص۱۰۴، (ح۶)، ص۱۶۷، (ح۱۰) و ص۶۵۵، (ح۱۰).</ref>، بر اسماعیل بن علی العمی ابو علی البصری که در رجال نجاشی و [[الفهرست]] شیخ عنوان شده<ref>رجال النجاشی، ص۳۰، ش۶۳؛ الفهرست (طوسی)، ص۲۹، ش۳۴.</ref>، حمل کرده است<ref>جامع الرواة، ج۱، ص۱۰۰.</ref> و اسماعیل بن یسار الواسطی<ref>{{عربی|محمد بن عبدالله المسمعی؛ عن اسماعیل بن یسار الواسطی؛ عن سیف بن عمیره}}؛ (الکافی، ج۳، ص۱۹۲، ح۳).</ref> را با اسماعیل بن یسار الهاشمی یکی دانسته است.
-[[آیت الله خویی]]، اسماعیل بن یسار الهاشمی را با اسماعیل بن یسار الواسطی و اسماعیل بن بشار البصری متعدد دانسته و هر کدام را در عنوان مستقل ذکر کرده<ref>معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۱۱۳.</ref> و عنوان اسماعیل بن بشار و اسماعیل البصری را که در [[اسناد روایات]] قرار گرفته‌اند، بر [[اسماعیل بن بشار]] [[البصری]] حمل کرده است<ref>معجم رجال الحدیث، ج۴، ص۳۰، ش۱۳۰۸.</ref>.
-مامقانی نوشته است: {{عربی|"لا ينبغي الشك باتحاد إسماعيل بن يسار و بشار و البصري، و أنهما عنوانان لمعنون واحد وقع التصحيف فيهما، ثم إن رواية أبان بن عثمان و ابن أبي عمير عنه تشير إلى حسنه، فالجزم بحسنه ليس ببعيد، بل هو المتعين عندي}}<ref>تنقیح المقال، ج۱۰، ص۲۲، ش۱۳۸۴.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 80-81.</ref>
-==تحقیق==
-از بررسی [[اسناد روایات]] و ملاحظه [[راوی]] و مروی عنه فهمیده می‌شود که بشّار مصحّف یسار است و همه عناوین مذکور، از یک شخص حکایت دارند و مقصود از همه آنها [[اسماعیل بن یسار الهاشمی]] است که مؤلف کتاب بوده و در [[رجال نجاشی]] عنوان شده است و [[شیخ طوسی]] از وی با عنوان اسماعیل بن یسار البصری در [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} یاد کرده و در اسناد روایات از آن حضرت بی‌واسطه و در مواردی با واسطه [[روایت]] نقل کرده است؛ همچنین کسانی مانند [[محمد بن الحسین بن ابی الخطاب]]، [[ابراهیم بن محمد الثقفی]] و [[محمد بن علی القرشی]] معروف به «ابوسمینة» که از [[اصحاب امام رضا]]{{ع}} شمرده شده، از او روایت کرده‌اند.
-بر این اساس، استظهار [[ابن حجر عسقلانی]] مبنی بر [[اتحاد]] عناوین یادشده، درست است. وی نوشته است: {{عربی|"إسماعيل بن يسار الهاشمي مولاهم، ذكره ابن النجاشي في مصنفي الشيعة و قال روى عنه محمد بن الحسين بن أبي الخطاب و كان مولى إسماعيل بن علي بن عبدالله بن عباس، و ذكر الطوسي في رجال الصادق إسماعيل بن يسار البصري<ref>رجال الطوسی، ص۱۶۷.</ref>، وروى محمد بن عبدالله المسمعى عن إسماعىل بن ىسار الواسطى عن سىف بن عميرة<ref>الکافی، ج۳، ص۱۹۲، ح۳.</ref> وكان الثلاثة واحد"}}<ref>لسان المیزان، ج۱، ص۴۴۴.</ref>.
-مراد از [[اسماعیل البصری]] که [[ابان بن عثمان]] از وی روایت کرده<ref>{{متن حدیث|بِهَذَا الْإِسْنَادِ (حُمَيْدُ بْنُ زِيَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْكِنْدِيِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ الْمِيثَمِيِّ) عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ إِسْمَاعِيلَ الْبَصْرِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} يَقُولُ تَقْعُدُونَ فِي الْمَكَانِ فَتُحَدِّثُونَ وَ تَقُولُونَ مَا شِئْتُمْ وَ تَتَبَرَّءُونَ مِمَّنْ شِئْتُمْ وَ تَوَلَّوْنَ مَنْ شِئْتُمْ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ وَ هَلِ الْعَيْشُ إِلَّا هَكَذَا}}؛ (الکافی، ج۸، ص۲۲۸ - ۲۲۹، ح۲۹۱ و ۲۹۲).</ref>، [[اسماعیل بن الفضل الهاشمی]] است، به قرینه [[وحدت]] طریق<ref>{{متن حدیث|حُمَيْدُ بْنُ زِيَادٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَمَاعَةَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ الْمِيثَمِيِّ عَنْ أَبَانِ بْنِ عُثْمَانَ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ الْفَضْلِ}}؛ (الکافی، ج۷، ص۲۴۳، ح۱۸).</ref> و [[بصری]] بودن اسماعیل بن الفضل الهاشمی<ref>{{متن حدیث|ثِقَةٌ وَ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ}}؛ (رجال الکشی (اختیار معرفة الرجال)، ج۲، ص۴۸۲).</ref>، چنان که مراد از [[اسماعیل البصری]] که [[ابن ابی عمیر]] از وی [[روایت]] کرده و ایشان از [[فضیل بن یسار]]، [[ابو اسماعیل البصری الازدی]] است، به قرینه روایت [[ابن ابی عمیره]]؛ زیرا وی مؤلف کتاب بوده و ابن ابی عمیر [[راوی]] کتابش است.
-افزون بر آن، [[نسخ]] [[الکافی]] متفاوت‌اند و در بعض نسخه‌ها به جای اسماعیل البصری عنوان ابو اسماعیل البصری ثبت شده است<ref>{{عربی|الظاهر أن لفظة أبی سقطت من قلم النساخ فی هذه المواضع بقرینة الموضعین المذکورین أولا و کون ابن أبی عمیر راویا له و الله أعلم}}؛ (جامع الرواة، ج۲، ص۱۲).</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 81-83.</ref>
-==[[طبقه راوی]]==
-از [[تاریخ]] ولادت و [[وفات]] [[اسماعیل بن بشار الهاشمی]] گزارشی در [[کتاب‌های رجالی]] نرسیده است؛ لیکن افرادی مانند [[محمد بن الحسین بن ابی الخطاب]]<ref>رجال النجاشی، ص۳۳۴، ش۸۹۷.</ref>، [[ابراهیم بن محمد الثقفی]]<ref>رجال النجاشی، ص۱۸، ش۱۹.</ref> و [[محمد بن علی القرشی]] معروف به ابوسمینه که از [[اصحاب امام رضا]]{{ع}} شمرده شده<ref>رجال الطوسی، ص۳۶۴، ش۵۳۹۸.</ref>، از او روایت کرده‌اند و ایشان با یک واسطه و گاه با دو واسطه از [[امام صادق]]{{ع}} روایت می‌کند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 83-84.</ref>
-==[[مذهب]] راوی==
-به سبب ذکر نام راوی در [[رجال نجاشی]] که به [[راویان]] امامی اختصاص دارد و ملاحظه مضامین روایاتش، از راویان [[امامی مذهب]] شمرده می‌شود.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 84.</ref>
-==جایگاه [[حدیثی]] راوی==
-[[نجاشی]]: {{عربی|"ذكره أصحابنا بالضعف له كتاب"}}<ref>رجال النجاشی، ص۲۹، ش۵۸.</ref>.
-به [[تبعیت]] از نجاشی، [[علامه حلی]] و [[ابن داود]]، نام او را در قسم دوم کتاب رجالی خودشان که به [[راویان ضعیف]] اختصاص دارد، ذکر کرده‌اند<ref>خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۲۰۰، ش۷؛ الرجال (ابن داود)، ص۴۲۸، ش۶۲.</ref>؛ نیز [[جزائری]]<ref>حاوی الأقوال، ج۳، ص۲۶۰.</ref>، [[محمد طه نجف]]<ref>إتقان المقال، ص۲۳۶.</ref> و [[علامه مجلسی]]<ref>الوجیزه (رجال المجلسی)، ص۳۲، ش۲۲۰.</ref>.
-'''نکته مهم:''' [[تضعیف راوی]] با الفاظ [[جرح]]، دارای مراتب و درجاتی است؛ مانند {{عربی|"وضاع"}}، {{عربی|"كذاب"}}؛ {{عربی|"ضعيف جداً"}}، {{عربی|"ضعيف"}}، {{عربی|"رمي بالضعف"}} و {{عربی|"ذكره أصحابنا بالضعف"}}، بنابراین فرق است میان [[تضعیف]] صریح یک [[راوی]] و نسبت [[ضعف]] به راوی که اَدنا درجه جرح شمرده می‌شود و [[اسماعیل بن یسار الهاشمی]] به تعبیر [[علامه شوشتری]]، المرمی بالضعف است؛ زیرا [[نجاشی]] به ضعف وی تصریح نکرده، بلکه آن را به [[اصحاب]] نسبت داده است.
-همچنین [[روایات]] او از [[صلاح]] و سداد برخوردار، و دارای مضامین [[قوی]] هستند؛ نمونه‌ها:
-#{{متن حدیث|عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ وَ غَيْرِ وَاحِدٍ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ الْحَسَنِ جَمِيعاً عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أُورَمَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ يُوسُفَ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَنَا مَوْلَاكَ- عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَيْسَانَ قَالَ أَمَّا النَّسَبُ فَأَعْرِفُهُ وَ أَمَّا أَنْتَ فَلَسْتُ أَعْرِفُكَ قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنِّي وُلِدْتُ بِالْجَبَلِ وَ نَشَأْتُ فِي أَرْضِ فَارِسَ وَ إِنَّنِي أُخَالِطُ النَّاسَ فِي التِّجَارَاتِ وَ غَيْرِ ذَلِكَ فَأُخَالِطُ الرَّجُلَ فَأَرَى لَهُ حُسْنَ السَّمْتِ وَ حُسْنَ الْخُلُقِ وَ كَثْرَةَ أَمَانَةٍ ثُمَّ أُفَتِّشُهُ فَأَتَبَيَّنُهُ عَنْ عَدَاوَتِكُمْ وَ أُخَالِطُ الرَّجُلَ فَأَرَى مِنْهُ سُوءَ الْخُلُقِ وَ قِلَّةَ أَمَانَةٍ وَ زَعَارَّةً ثُمَّ أُفَتِّشُهُ فَأَتَبَيَّنُهُ عَنْ وَلَايَتِكُمْ فَكَيْفَ يَكُونُ ذَلِكَ فَقَالَ لِي أَ مَا عَلِمْتَ يَا ابْنَ كَيْسَانَ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَخَذَ طِينَةً مِنَ الْجَنَّةِ وَ طِينَةً مِنَ النَّارِ فَخَلَطَهُمَا جَمِيعاً ثُمَّ نَزَعَ هَذِهِ مِنْ هَذِهِ وَ هَذِهِ مِنْ هَذِهِ فَمَا رَأَيْتَ مِنْ أُولَئِكَ مِنَ الْأَمَانَةِ وَ حُسْنِ الْخُلُقِ وَ حُسْنِ السَّمْتِ فَمِمَّا مَسَّتْهُمْ مِنْ طِينَةِ الْجَنَّةِ وَ هُمْ يَعُودُونَ إِلَى مَا خُلِقُوا مِنْهُ وَ مَا رَأَيْتَ مِنْ هَؤُلَاءِ مِنْ قِلَّةِ الْأَمَانَةِ وَ سُوءِ الْخُلُقِ وَ الزَّعَارَّةِ فَمِمَّا مَسَّتْهُمْ مِنْ طِينَةِ النَّارِ وَ هُمْ يَعُودُونَ إِلَى مَا خُلِقُوا مِنْهُ}}<ref>الکافی، ج۲، ص۴، ح۵؛ المحاسن، ج۱، ص۱۳۶ - ۱۳۷، ح۴۱۵.</ref>.
-#{{متن حدیث|حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ بَشَّارٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ جَعْفَرٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ{{ع}} فِي قَوْلِهِ {{متن قرآن|فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدَى}}<ref>بگو همه چشم به راهند، شما هم چشم به راه باشید، به زودی خواهید دانست چه کسانی همراهان راه میانه‌اند و چه کسی رهیافته است سوره طه، آیه ۱۳۵.</ref> قَالَ عَلِيٌّ صَاحِبُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ {{متن قرآن|وَمَنِ اهْتَدَى}} أَيْ إِلَى وَلَايَتِنَا أَهْلَ الْبَيْتِ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۸، ص۳۸۱ به گزارش از تأویل الآیات الظاهره، ص۳۱۷.</ref>.
-#{{متن حدیث|حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ بَزِيعٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ بَشَّارٍ الْهَاشِمِيِّ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَعْشَى عَنْ هَاشِمِ بْنِ الْبَرِيدِ عَنْ زَيْدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ{{ع}} قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ فَأُتِيَ بِحَرِيرَةٍ فَدَعَا عَلِيّاً وَ فَاطِمَةَ وَ الْحَسَنَ وَ الْحُسَيْنَ{{عم}} فَأَكَلُوا مِنْهَا ثُمَّ جَلَّلَ عَلَيْهِمْ كِسَاءً خَيْبَرِيّاً ثُمَّ قَالَ {{متن قرآن|إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا}}<ref>جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند سوره احزاب، آیه ۳۳.</ref> فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ وَ أَنَا مَعَهُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنَّكِ إِلَى خَيْرٍ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۳۸۴ به گزارش از تأویل الآیات الظاهره، ص۴۴۹.</ref>.
-#{{متن حدیث|قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ بَشَّارٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ جَعْفَرٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ{{ع}} عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|ذَلِكَ بِأَنَّهُمُ اتَّبَعُوا مَا أَسْخَطَ اللَّهَ وَكَرِهُوا رِضْوَانَهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ}}<ref>این از آن روست که آنان از آنچه خداوند را به خشم می‌آورد پیروی کردند و خشنودی او را نپسندیدند و (خداوند) کردارهایشان را از میان برد سوره محمد، آیه ۲۸.</ref> قَالَ كَرِهُوا عَلِيّاً{{ع}} وَ كَانَ عَلِيٌّ{{ع}} رِضَا اللَّهِ وَ رِضَا رَسُولِهِ أَمَرَ اللَّهُ بِوَلَايَتِهِ يَوْمَ بَدْرٍ وَ يَوْمَ حُنَيْنٍ وَ بِبَطْنِ نَخْلَةٍ وَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ نَزَلَتْ فِيهِ اثْنَتَانِ وَ عِشْرُونَ آيَةً فِي الْحِجَّةِ الَّتِي صُدَّ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَنْ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَ بِالْجُحْفَةِ وَ بِخُمٍّ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۲۴۷، به گزارش از تأویل الآیات الظاهره، ص۵۶۹.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 84-87.</ref>
-== منابع ==
-{{منابع}}
-# [[پرونده: IM009728.jpg|22px]] [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)|'''رجال تفسیری ج۴''']]
-{{پایان منابع}}
-== پانویس ==
-{{پانویس}}
-[[رده:اعلام]]
-[[رده:رجال تفسیری]]