خارج بن خویلد کعبی: تفاوت میان نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = خارج بن خویلد کعبی | مداخل مرتبط = خارج بن خویلد کعبی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == وی از بنوکعب، تیرهای از قبیله خزاعه<ref>ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۴۶۷.</ref> بود. [[ابن حجر]...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
== آشنایی اجمالی == | == آشنایی اجمالی == | ||
وی از | وی از [[بنی کعب بن عمرو]]، تیرهای از [[قبیله خزاعه]]<ref>ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۴۶۷.</ref> بود. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۸.</ref> او را [[صحابی]] و مستند آن را اشعاری از او دانسته که [[خالد بن ولید]] در [[فتح مکه]] به آن [[تمثل]] جست و گفت: | ||
{{شعر}} | {{شعر}} | ||
{{ب|اذا ما رسول الله فینا رأیتنا|کلجة بحر مال فیها سریرها}} | {{ب|اذا ما رسول الله فینا رأیتنا|کلجة بحر مال فیها سریرها}} | ||
{{ب|اذا ما ارْتَدَیْناها فإن محمداً|لها ناصر عَزَّتْ وعَزَّ نَصِیرُها}} | {{ب|اذا ما ارْتَدَیْناها فإن محمداً|لها ناصر عَزَّتْ وعَزَّ نَصِیرُها}} | ||
{{پایان شعر}} | {{پایان شعر}} | ||
یعنی: | یعنی: «هنگامی که [[رسول خدا]]{{صل}} در میان ماست، ما را میبینی که بر امواج دریا نشستهایم و [[هجوم]] میآوریم و همانا محمد{{صل}} [[یاری]] دهنده این [[لشکر]] است و چه [[یاور]] [[بزرگواری]] است». | ||
گویا ابن حجر از مفهوم [[شعر]] که در [[مدح]] [[پیامبر]]{{صل}} و بیانگر [[اسلام]] [[شاعر]] است، صحابی بودن [[خارج بن خویلد]] را نتیجه گرفته است. [[شعر]] مزبور در شرح حال خالد بن ولید در کتاب [[ابن سعد]] آورده شده است<ref>ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۸.</ref>، ولی ابن سعد در الطبقات الکبری در ذیل [[ترجمه]] خالد بن ولید<ref>ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۹۰ و ج۷، ص۲۷۶.</ref> چنین نقلی را ندارد؛ به نظر میرسد جایگاه نقل خبر مزبور در [[اخبار]] فتح مکه باشد<ref>ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۰۳.</ref>؛ زیرا ابتدای این خبر مبنی بر اطلاع پیامبر{{صل}} از درگیری خالد با [[مشرکان]]<ref>با همان الفاظی که ابن حجر نقل کرده.</ref> در آن موضع آمده است. مطلب مورد نظر ابن حجر را [[واقدی]]<ref>واقدی، المغازی، ج۲، ص۸۲۶.</ref> هم در جریان نقل قضایای فتح مکه آورده؛ ولی او نام | |||
گویا ابن حجر از مفهوم [[شعر]] که در [[مدح]] [[پیامبر]]{{صل}} و بیانگر [[اسلام]] [[شاعر]] است، صحابی بودن [[خارج بن خویلد]] را نتیجه گرفته است. [[شعر]] مزبور در شرح حال خالد بن ولید در کتاب [[ابن سعد]] آورده شده است<ref>ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۸.</ref>، ولی ابن سعد در «[[الطبقات الکبری]]» در ذیل [[ترجمه]] خالد بن ولید<ref>ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۹۰ و ج۷، ص۲۷۶.</ref> چنین نقلی را ندارد؛ به نظر میرسد جایگاه نقل خبر مزبور در [[اخبار]] فتح مکه باشد<ref>ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۰۳.</ref>؛ زیرا ابتدای این خبر مبنی بر اطلاع پیامبر{{صل}} از درگیری خالد با [[مشرکان]]<ref>با همان الفاظی که ابن حجر نقل کرده.</ref> در آن موضع آمده است. مطلب مورد نظر ابن حجر را [[واقدی]]<ref>واقدی، المغازی، ج۲، ص۸۲۶.</ref> هم در جریان نقل قضایای فتح مکه آورده؛ ولی او نام «خارج» را «خارجة» ضبط کرده است و میگوید: خالد بن ولید در حال [[جنگ]] با [[خارجة بن خویلد کعبی]] این اشعار را میخواند. گویا در اینباره سخن ابن حجر دقیقتر بوده و نقل واقدی: «{{عربی|هو یقاتل خارجة}}» [[تحریف]] شده «{{عربی|هو یقاتل بقول خارجة}}» است؛ زیرا خود واقدی<ref>واقدی، المغازی، ج۲، ص۸۲۳.</ref> افراد مقابله کننده با خالد را عدهای از [[قریش]]، [[بنوبکر]] و [[هذیل]] دانسته و خیلی بعید است که شخصی از قبیله خزاعه در [[همراهی]] با [[دشمنان]] [[قبیله]] خود، [[بنوبکر]] [[واقدی]]<ref>واقدی، المغازی، ج۲، ص۷۸۱.</ref> با [[سپاهیان]] [[مسلمان]] درگیر شده باشد! به خصوص که [[پیامبر]]{{صل}} در [[حمایت]] از [[خزاعه]] و [[بنیکعب]] به [[فتح مکه]] اقدام کرد<ref>واقدی، المغازی، ج۲، ص۷۹۱؛ ابن هشام، السیره النبویه، ج۴، ص۳۷.</ref>.<ref>[[رسول قلیچ|قلیچ، رسول]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «خارج بن خویلد کعبی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۱۷۱.</ref> | |||
==جستارهای وابسته== | ==جستارهای وابسته== | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۴
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. خارج بن خویلد کعبی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: خارج بن خویلد کعبی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
وی از بنی کعب بن عمرو، تیرهای از قبیله خزاعه[۱] بود. ابن حجر[۲] او را صحابی و مستند آن را اشعاری از او دانسته که خالد بن ولید در فتح مکه به آن تمثل جست و گفت:
| اذا ما رسول الله فینا رأیتنا | کلجة بحر مال فیها سریرها | |
| اذا ما ارْتَدَیْناها فإن محمداً | لها ناصر عَزَّتْ وعَزَّ نَصِیرُها |
یعنی: «هنگامی که رسول خدا(ص) در میان ماست، ما را میبینی که بر امواج دریا نشستهایم و هجوم میآوریم و همانا محمد(ص) یاری دهنده این لشکر است و چه یاور بزرگواری است».
گویا ابن حجر از مفهوم شعر که در مدح پیامبر(ص) و بیانگر اسلام شاعر است، صحابی بودن خارج بن خویلد را نتیجه گرفته است. شعر مزبور در شرح حال خالد بن ولید در کتاب ابن سعد آورده شده است[۳]، ولی ابن سعد در «الطبقات الکبری» در ذیل ترجمه خالد بن ولید[۴] چنین نقلی را ندارد؛ به نظر میرسد جایگاه نقل خبر مزبور در اخبار فتح مکه باشد[۵]؛ زیرا ابتدای این خبر مبنی بر اطلاع پیامبر(ص) از درگیری خالد با مشرکان[۶] در آن موضع آمده است. مطلب مورد نظر ابن حجر را واقدی[۷] هم در جریان نقل قضایای فتح مکه آورده؛ ولی او نام «خارج» را «خارجة» ضبط کرده است و میگوید: خالد بن ولید در حال جنگ با خارجة بن خویلد کعبی این اشعار را میخواند. گویا در اینباره سخن ابن حجر دقیقتر بوده و نقل واقدی: «هو یقاتل خارجة» تحریف شده «هو یقاتل بقول خارجة» است؛ زیرا خود واقدی[۸] افراد مقابله کننده با خالد را عدهای از قریش، بنوبکر و هذیل دانسته و خیلی بعید است که شخصی از قبیله خزاعه در همراهی با دشمنان قبیله خود، بنوبکر واقدی[۹] با سپاهیان مسلمان درگیر شده باشد! به خصوص که پیامبر(ص) در حمایت از خزاعه و بنیکعب به فتح مکه اقدام کرد[۱۰].[۱۱]
جستارهای وابسته
- خزاعه (قبیله)
منابع
پانویس
- ↑ ابن حزم، جمهره انساب العرب، ص۴۶۷.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۸.
- ↑ ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۱۸۸.
- ↑ ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۴، ص۱۹۰ و ج۷، ص۲۷۶.
- ↑ ر.ک: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۱۰۳.
- ↑ با همان الفاظی که ابن حجر نقل کرده.
- ↑ واقدی، المغازی، ج۲، ص۸۲۶.
- ↑ واقدی، المغازی، ج۲، ص۸۲۳.
- ↑ واقدی، المغازی، ج۲، ص۷۸۱.
- ↑ واقدی، المغازی، ج۲، ص۷۹۱؛ ابن هشام، السیره النبویه، ج۴، ص۳۷.
- ↑ قلیچ، رسول، مقاله «خارج بن خویلد کعبی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۱۷۱.