ذؤیب بن حلحله کعبی خزاعی: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
برچسب: تغییر مسیر جدید
 
(تغییرمسیر به ذویب بن حلحله کعبی خزاعی حذف شد)
برچسب‌ها: تغییرمسیر حذف شد پیوندهای ابهام‌زدایی
 
خط ۱: خط ۱:
#تغییر_مسیر [[ذویب بن حلحله کعبی خزاعی]]
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = صحابه
| عنوان مدخل  = ذؤیب بن حلحله کعبی خزاعی
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط  =
}}
== آشنایی اجمالی ==
بیشتر وی را [[ذؤیب بن حبیب بن حلحله]] گفته‌اند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۷؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۵۲۲.</ref> که در این صورت عنوان مدخل به جدش نسبت داده شده است. وی از تیره [[بنی‌سلول بن کعب بن عمرو بن عامر بن لحی]]، از [[قبیله خزاعه]] است<ref>ابن حزم، جمهره أنساب العرب، ص۲۳۶.</ref>. [[ابن شاهین]]<ref>به نقل از: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۵۱.</ref> و [[ابن ابی‌حاتم رازی]]<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۸۸.</ref> می‌گویند: ذؤیب بن حبیب، غیر از [[ذؤیب بن حلحله]] است. ابن ابی‌حاتم<ref>ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۸۸.</ref> می‌گوید: ذؤیب بن حبیب، [[خزاعی]] و از [[خاندان]] [[بنی مالک بن افصی]] و در زمره [[قبیله اسلم]] است که [[سرپرست]] شتران [[رسول خدا]]{{صل}} بود و [[ابن‌عباس]] از او [[روایت]] دارد، اما ذؤیب بن حلحله از بنی‌قمیر است که در [[فتح مکه]] حضور داشته و پدر [[قبیصة بن ذؤیب]] است که البته [[ابن عباس]] از وی نیز روایت دارد.
 
[[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۷.</ref>، این سخن ابن ابی‌حاتم را [[خطا]] دانسته و گفته است: این دو نام برای یک نفر است، اما [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۵۱.</ref>، [[سخن]] ابن عبدالبر را [[اشتباه]] دانسته و می‌گوید: اولا، ابن شاهین قبل از ابن ابی‌حاتم به دو نفر بودن این دو نام تصریح کرده است و دیگر اینکه، گفته شده پس از [[مرگ]] ذؤیب، فرزندش [[قبیصه]] را نزد رسول خدا{{صل}} آوردند تا آن حضرت برای او [[دعا]] کند؛ بنابراین، ذؤیب بن حلحله در [[زمان]] [[حیات رسول خدا]]{{صل}} در گذشته است اما کسی که ابن‌عباس از او روایت دارد و سرپرست شتران رسول خدا{{صل}} بود، پس از [[رحلت]] آن حضرت در [[قدید]]<ref>مکانی در نزدیکی مکه، ر.ک: یاقوت حموی، معجم الأدباء، ج۴، ص۳۱۳.</ref> ساکن شد و تا [[زمان معاویه]] زنده بود<ref>بنگرید: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۲۴۱.</ref>. بر خلاف ابن حجر، بیشتر [[تراجم‌نگاران]] این دو نام را از آن یک نفر دانسته‌اند<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۵۵؛ سمعانی، الأنساب، ج۱۰، ص۴۸۵؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۲۳.</ref>، یا یکی از دو نام را آورده و نام دیگر را با تردید (قیل) ذکر کرده‌اند<ref>ذهبی، تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۷۱.</ref>.
 
[[ابن‌عباس]] گوید: ذؤیب که [[سرپرست]] شتران [[قربانی]] [[رسول خدا]]{{صل}} بود، برای ما نقل کرد که رسول خدا{{صل}} وی را همراه شتران قربانی می‌فرستاد و می‌فرمود: اگر قبل از رسیدن به محل نحر [[بیمار]] شدند و ترسیدی که بمیرند، آنها را نحر کن، اما از گوشت آنها کسی نخورد<ref>ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۲۰.</ref>. در [[روایت]] دیگری ذؤیب گوید: [[صفیه]] [[همسر پیامبر]]{{صل}} به او گفت: تمام [[همسران]] شما خویشاوندانی دارند، که هنگام بروز [[مشکلات]] به آنان مراجعه می‌کنند، اما من از [[خویشان]] خود دور هستم (خویشان وی در [[خیبر]] بودند)، پس هنگام بروز مشکل به چه کسی [[رجوع]] کنم؟ [[پیامبر]]{{صل}} [[جواب]] داد: [[علی بن ابی‌طالب]]{{ع}}<ref>ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۲۴.</ref>.<ref>[[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «ذؤیب بن حلحله کعبی خزاعی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۲۸۹.</ref>
 
== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[بنی‌سلول بن کعب بن عمرو بن عامر بن لحی]] (قبیله)
* [[خزاعه]] (قبیله)
{{پایان مدخل وابسته}}
 
== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009659.jpg|22px]] [[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|'''مقاله «ذؤیب بن حلحله کعبی خزاعی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳''']]
{{پایان منابع}}
 
== پانویس ==
{{پانویس}}                                                                                                                       
 
[[رده:اعلام]]
[[رده:اصحاب پیامبر]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۹

آشنایی اجمالی

بیشتر وی را ذؤیب بن حبیب بن حلحله گفته‌اند[۱] که در این صورت عنوان مدخل به جدش نسبت داده شده است. وی از تیره بنی‌سلول بن کعب بن عمرو بن عامر بن لحی، از قبیله خزاعه است[۲]. ابن شاهین[۳] و ابن ابی‌حاتم رازی[۴] می‌گویند: ذؤیب بن حبیب، غیر از ذؤیب بن حلحله است. ابن ابی‌حاتم[۵] می‌گوید: ذؤیب بن حبیب، خزاعی و از خاندان بنی مالک بن افصی و در زمره قبیله اسلم است که سرپرست شتران رسول خدا(ص) بود و ابن‌عباس از او روایت دارد، اما ذؤیب بن حلحله از بنی‌قمیر است که در فتح مکه حضور داشته و پدر قبیصة بن ذؤیب است که البته ابن عباس از وی نیز روایت دارد.

ابن عبدالبر[۶]، این سخن ابن ابی‌حاتم را خطا دانسته و گفته است: این دو نام برای یک نفر است، اما ابن حجر[۷]، سخن ابن عبدالبر را اشتباه دانسته و می‌گوید: اولا، ابن شاهین قبل از ابن ابی‌حاتم به دو نفر بودن این دو نام تصریح کرده است و دیگر اینکه، گفته شده پس از مرگ ذؤیب، فرزندش قبیصه را نزد رسول خدا(ص) آوردند تا آن حضرت برای او دعا کند؛ بنابراین، ذؤیب بن حلحله در زمان حیات رسول خدا(ص) در گذشته است اما کسی که ابن‌عباس از او روایت دارد و سرپرست شتران رسول خدا(ص) بود، پس از رحلت آن حضرت در قدید[۸] ساکن شد و تا زمان معاویه زنده بود[۹]. بر خلاف ابن حجر، بیشتر تراجم‌نگاران این دو نام را از آن یک نفر دانسته‌اند[۱۰]، یا یکی از دو نام را آورده و نام دیگر را با تردید (قیل) ذکر کرده‌اند[۱۱].

ابن‌عباس گوید: ذؤیب که سرپرست شتران قربانی رسول خدا(ص) بود، برای ما نقل کرد که رسول خدا(ص) وی را همراه شتران قربانی می‌فرستاد و می‌فرمود: اگر قبل از رسیدن به محل نحر بیمار شدند و ترسیدی که بمیرند، آنها را نحر کن، اما از گوشت آنها کسی نخورد[۱۲]. در روایت دیگری ذؤیب گوید: صفیه همسر پیامبر(ص) به او گفت: تمام همسران شما خویشاوندانی دارند، که هنگام بروز مشکلات به آنان مراجعه می‌کنند، اما من از خویشان خود دور هستم (خویشان وی در خیبر بودند)، پس هنگام بروز مشکل به چه کسی رجوع کنم؟ پیامبر(ص) جواب داد: علی بن ابی‌طالب(ع)[۱۳].[۱۴]

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

  1. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۷؛ مزی، تهذیب الکمال، ج۸، ص۵۲۲.
  2. ابن حزم، جمهره أنساب العرب، ص۲۳۶.
  3. به نقل از: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۵۱.
  4. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۸۸.
  5. ابن ابی‌حاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۴۸۸.
  6. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۷.
  7. ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۵۱.
  8. مکانی در نزدیکی مکه، ر.ک: یاقوت حموی، معجم الأدباء، ج۴، ص۳۱۳.
  9. بنگرید: ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۲، ص۲۴۱.
  10. ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۴۷؛ ابن اثیر، اللباب فی تهذیب الأنساب، ج۳، ص۵۵؛ سمعانی، الأنساب، ج۱۰، ص۴۸۵؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۲۳.
  11. ذهبی، تجرید أسماء الصحابه، ج۱، ص۱۷۱.
  12. ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۲۰.
  13. ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۰۲۴.
  14. محمدی، رمضان، مقاله «ذؤیب بن حلحله کعبی خزاعی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۲۸۹.