رباح بن ربیع تمیمی: تفاوت میان نسخهها
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = رباح بن ربیع تمیمی | مداخل مرتبط = رباح بن ربیع تمیمی در تاریخ اسلامی | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == وی از تیره اسید بن عمرو، از قبیله تمیم، از اد بن طابخه، از مضر<ref>ابن حزم، جمهره أنسا...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| (۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
== آشنایی اجمالی == | == آشنایی اجمالی == | ||
وی از تیره [[اسید بن عمرو]]، از [[قبیله تمیم]]، از [[اد بن طابخه]]، از [[مضر]]<ref>ابن حزم، جمهره أنساب العرب، ص۲۱۰.</ref> است. از این رو، نسبت او را اُسَیدی<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۷۲.</ref> و [[اسدی]]<ref>ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۵، ص۲۲۱.</ref> هم آوردهاند. [[رباح]] پیش از [[اسلام در مدینه]] [[سکونت]] داشت؛ ولی بعدها ساکن [[بصره]] شد<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۴۹.</ref>. از این رو نسبت او را [[مدینی]] هم آوردهاند<ref>ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۱۱.</ref>. برخی نام وی را [[ریاح]]<ref>ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۵، ص۲۲۱؛ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۱۱؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶.</ref> نیز گفتهاند، اما [[بخاری]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۱۴.</ref> نام «ریاح» را ثابت شده نمیداند و مانند عدهای دیگر<ref>ر.ک: احمد بن حنبل، مسند، ج۳، ص۴۸۸؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۴۰۹؛ بیهقی، السنن الکبری، ج۹، ص۹۱.</ref> نام او را «رباح» آورده است چنان که به نظر برخی نیز اگر کسی وی را «ریاح» بداند [[اشتباه]] کرده است<ref>ر.ک: ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۲۷؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۰۶.</ref> در حالی که [[ابوهلال عسکری]]<ref>ابوهلال عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۱، ص۱۱۷ و ج۲، ص۶۲۸.</ref> نام ریاح را درست میداند. | وی از تیره [[بنی اسید بن عمرو]]، از [[قبیله تمیم]]، از [[بنی اد بن طابخه]]، از [[مضر]]<ref>ابن حزم، جمهره أنساب العرب، ص۲۱۰.</ref> است. از این رو، نسبت او را اُسَیدی<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۷۲.</ref> و [[اسدی]]<ref>ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۵، ص۲۲۱.</ref> هم آوردهاند. [[رباح]] پیش از [[اسلام در مدینه]] [[سکونت]] داشت؛ ولی بعدها ساکن [[بصره]] شد<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۴۹.</ref>. از این رو نسبت او را [[مدینی]] هم آوردهاند<ref>ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۱۱.</ref>. برخی نام وی را [[ریاح]]<ref>ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۵، ص۲۲۱؛ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۱۱؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶.</ref> نیز گفتهاند، اما [[بخاری]]<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۱۴.</ref> نام «ریاح» را ثابت شده نمیداند و مانند عدهای دیگر<ref>ر.ک: احمد بن حنبل، مسند، ج۳، ص۴۸۸؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۴۰۹؛ بیهقی، السنن الکبری، ج۹، ص۹۱.</ref> نام او را «رباح» آورده است چنان که به نظر برخی نیز اگر کسی وی را «ریاح» بداند [[اشتباه]] کرده است<ref>ر.ک: ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۲۷؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۰۶.</ref> در حالی که [[ابوهلال عسکری]]<ref>ابوهلال عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۱، ص۱۱۷ و ج۲، ص۶۲۸.</ref> نام ریاح را درست میداند. | ||
[[اختلاف]] در نام وی چنان است که کسی چون [[ابن حجر]] دچار تناقضگویی شده است. ابن حجر در جایی<ref>ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۴.</ref> قول اکثر را «ریاح» دانسته است در حالی که در جایی دیگر<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۷.</ref> میگوید: بیشتر او را رباح میدانند. ابن حجر<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۲۰۲.</ref> حتی در نقل نظر بخاری دچار اشتباه شده و میگوید: بخاری نام «رباح» را ثابت شده نمیداند، در حالی که بخاری نام رباح را برگزیده و «ریاح» را ثابت شده نمیداند. برخی منابع به نقل از [[دارقطنی]] گفتهاند: در میان [[صحابه]] کسی جز وی با نام «رباح»<ref>یا ریاح، ر.ک: صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۱۰۶.</ref> وجود ندارد<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۲۰۲.</ref>. افزونتر آنکه احتمال [[تصحیف]] در این نامها وجود دارد. نام پدر وی را [[ربیعه]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶.</ref> هم آوردهاند. وی [[برادر]] [[حنظله کاتب]] ([[صحابی]]) است<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۱۴؛ ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۲، ص۴۰۸.</ref>. | [[اختلاف]] در نام وی چنان است که کسی چون [[ابن حجر]] دچار تناقضگویی شده است. ابن حجر در جایی<ref>ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۴.</ref> قول اکثر را «ریاح» دانسته است در حالی که در جایی دیگر<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۷.</ref> میگوید: بیشتر او را رباح میدانند. ابن حجر<ref>ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۲۰۲.</ref> حتی در نقل نظر بخاری دچار اشتباه شده و میگوید: بخاری نام «رباح» را ثابت شده نمیداند، در حالی که بخاری نام رباح را برگزیده و «ریاح» را ثابت شده نمیداند. برخی منابع به نقل از [[دارقطنی]] گفتهاند: در میان [[صحابه]] کسی جز وی با نام «رباح»<ref>یا ریاح، ر.ک: صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۱۰۶.</ref> وجود ندارد<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۲۰۲.</ref>. افزونتر آنکه احتمال [[تصحیف]] در این نامها وجود دارد. نام پدر وی را [[ربیعه]]<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶.</ref> هم آوردهاند. وی [[برادر]] [[حنظله کاتب]] ([[صحابی]]) است<ref>بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۱۴؛ ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۲، ص۴۰۸.</ref>. | ||
بنا بر نقلی رباح به [[رسول خدا]]{{صل}} گفت: [[یهود]] و [[نصارا]] روزی دارند، ای کاش ما نیز روزی داشتیم! سپس [[سوره جمعه]] نازل شد<ref>ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۱۰، ص۹؛ سیوطی، الدرالمنثور، ج۶، ص۲۱۸.</ref>. گفتهاند وی در [[غزوه]] | بنا بر نقلی رباح به [[رسول خدا]]{{صل}} گفت: [[یهود]] و [[نصارا]] روزی دارند، ای کاش ما نیز روزی داشتیم! سپس [[سوره جمعه]] نازل شد<ref>ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۱۰، ص۹؛ سیوطی، الدرالمنثور، ج۶، ص۲۱۸.</ref>. گفتهاند وی در [[غزوه حنین]] شرکت داشت که [[خالد بن ولید]] [[فرمانده]] مقدمهالجیش بود. رباح دید زنی را کشتهاند و چون رسول خدا{{صل}} از آن [[آگاه]] شد، کسی را فرستاد تا به خالد بگوید از کشتن [[زنان]] و [[کودکان]] و کسانی که [[اجیر]] شدهاند خودداری کند<ref>ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۵، ص۲۲۲؛ ابن کثیر، السیره النبویه، ج۳، ص۶۳۹؛ شامی، سبل الهدی والرشاد، ج۵، ص۳۳۵.</ref>. براساس خبری دیگر رباح در یکی از [[غزوهها]] حضور داشته و رسول خدا{{صل}} وی را رفیقی [[نیکوکار]] معرفی کرده و [[دوستان]] رباح را به [[همراهی]] شایسته و [[نیکو]] با وی سفارش میکند<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۷۴؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۰۸.</ref>. با آنکه برخی گفتهاند وی [[حدیثی]] نقل نکرده است<ref>ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۲، ص۴۰۸.</ref> اما او را در شمار کسانی که دو [[حدیث از رسول خدا]]{{صل}} نقل کردهاند، آوردهاند<ref>ابن حزم، اسماء الصحابه، ص۳۱۸؛ ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الاثر، ص۳۷۶.</ref>.<ref>[[قاسم خانجانی|خانجانی، قاسم]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۳ (کتاب)|مقاله «رباح بن ربیع تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۳، ص۳۰۷.</ref> | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||
{{مدخل وابسته}} | {{مدخل وابسته}} | ||
* [[ | * [[بنی اسید بن عمرو]] (قبیله) | ||
* [[بنیتمیم]] (قبیله) | * [[بنیتمیم]] (قبیله) | ||
* [[بنیمضر]] (قبیله) | * [[بنیمضر]] (قبیله) | ||
* [[ربیع بن صیفی بن رباح]] (پدر) | |||
* [[حنظلة بن ربیع تمیمی]] (برادر) | * [[حنظلة بن ربیع تمیمی]] (برادر) | ||
{{پایان مدخل وابسته}} | {{پایان مدخل وابسته}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۲
این مدخل زیرشاخهٔ بحث صحابه است. رباح بن ربیع تمیمی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: رباح بن ربیع تمیمی در تاریخ اسلامی - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
وی از تیره بنی اسید بن عمرو، از قبیله تمیم، از بنی اد بن طابخه، از مضر[۱] است. از این رو، نسبت او را اُسَیدی[۲] و اسدی[۳] هم آوردهاند. رباح پیش از اسلام در مدینه سکونت داشت؛ ولی بعدها ساکن بصره شد[۴]. از این رو نسبت او را مدینی هم آوردهاند[۵]. برخی نام وی را ریاح[۶] نیز گفتهاند، اما بخاری[۷] نام «ریاح» را ثابت شده نمیداند و مانند عدهای دیگر[۸] نام او را «رباح» آورده است چنان که به نظر برخی نیز اگر کسی وی را «ریاح» بداند اشتباه کرده است[۹] در حالی که ابوهلال عسکری[۱۰] نام ریاح را درست میداند.
اختلاف در نام وی چنان است که کسی چون ابن حجر دچار تناقضگویی شده است. ابن حجر در جایی[۱۱] قول اکثر را «ریاح» دانسته است در حالی که در جایی دیگر[۱۲] میگوید: بیشتر او را رباح میدانند. ابن حجر[۱۳] حتی در نقل نظر بخاری دچار اشتباه شده و میگوید: بخاری نام «رباح» را ثابت شده نمیداند، در حالی که بخاری نام رباح را برگزیده و «ریاح» را ثابت شده نمیداند. برخی منابع به نقل از دارقطنی گفتهاند: در میان صحابه کسی جز وی با نام «رباح»[۱۴] وجود ندارد[۱۵]. افزونتر آنکه احتمال تصحیف در این نامها وجود دارد. نام پدر وی را ربیعه[۱۶] هم آوردهاند. وی برادر حنظله کاتب (صحابی) است[۱۷].
بنا بر نقلی رباح به رسول خدا(ص) گفت: یهود و نصارا روزی دارند، ای کاش ما نیز روزی داشتیم! سپس سوره جمعه نازل شد[۱۸]. گفتهاند وی در غزوه حنین شرکت داشت که خالد بن ولید فرمانده مقدمهالجیش بود. رباح دید زنی را کشتهاند و چون رسول خدا(ص) از آن آگاه شد، کسی را فرستاد تا به خالد بگوید از کشتن زنان و کودکان و کسانی که اجیر شدهاند خودداری کند[۱۹]. براساس خبری دیگر رباح در یکی از غزوهها حضور داشته و رسول خدا(ص) وی را رفیقی نیکوکار معرفی کرده و دوستان رباح را به همراهی شایسته و نیکو با وی سفارش میکند[۲۰]. با آنکه برخی گفتهاند وی حدیثی نقل نکرده است[۲۱] اما او را در شمار کسانی که دو حدیث از رسول خدا(ص) نقل کردهاند، آوردهاند[۲۲].[۲۳]
جستارهای وابسته
- بنی اسید بن عمرو (قبیله)
- بنیتمیم (قبیله)
- بنیمضر (قبیله)
- ربیع بن صیفی بن رباح (پدر)
- حنظلة بن ربیع تمیمی (برادر)
منابع
پانویس
- ↑ ابن حزم، جمهره أنساب العرب، ص۲۱۰.
- ↑ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۷۲.
- ↑ ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۵، ص۲۲۱.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶؛ ابن اثیر، اسدالغابه، ج۲، ص۲۴۹.
- ↑ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۱۱.
- ↑ ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۵، ص۲۲۱؛ ابن ابیحاتم، الجرح والتعدیل، ج۳، ص۵۱۱؛ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶.
- ↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۱۴.
- ↑ ر.ک: احمد بن حنبل، مسند، ج۳، ص۴۸۸؛ بغوی، معجم الصحابه، ج۲، ص۴۰۹؛ بیهقی، السنن الکبری، ج۹، ص۹۱.
- ↑ ر.ک: ابن حبان، کتاب الثقات، ج۳، ص۱۲۷؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۰۶.
- ↑ ابوهلال عسکری، تصحیفات المحدثین، ج۱، ص۱۱۷ و ج۲، ص۶۲۸.
- ↑ ر.ک: ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۷۴.
- ↑ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۱۷.
- ↑ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۲۰۲.
- ↑ یا ریاح، ر.ک: صفدی، الوافی بالوفیات، ج۱۴، ص۱۰۶.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۳، ص۲۰۲.
- ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶.
- ↑ بخاری، التاریخ الکبیر، ج۳، ص۳۱۴؛ ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۲، ص۴۰۸.
- ↑ ر.ک: ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۲، ص۶۶؛ طبرسی، مجمع البیان، ج۱۰، ص۹؛ سیوطی، الدرالمنثور، ج۶، ص۲۱۸.
- ↑ ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۵، ص۲۲۲؛ ابن کثیر، السیره النبویه، ج۳، ص۶۳۹؛ شامی، سبل الهدی والرشاد، ج۵، ص۳۳۵.
- ↑ طبرانی، المعجم الکبیر، ج۵، ص۷۴؛ ابونعیم، معرفه الصحابه، ج۲، ص۱۱۰۸.
- ↑ ابن ابیعاصم، الآحاد والمثانی، ج۲، ص۴۰۸.
- ↑ ابن حزم، اسماء الصحابه، ص۳۱۸؛ ابن جوزی، تلقیح فهوم اهل الاثر، ص۳۷۶.
- ↑ خانجانی، قاسم، مقاله «رباح بن ربیع تمیمی»، دانشنامه سیره نبوی ج۳، ص۳۰۷.