|
|
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| | | #تغییر_مسیر [[عصمت]] |
| {{مقام معصوم}}
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخههای بحث '''[[مقام معصوم]]''' و مرتبط با مدخل '''[[عصمت]]''' است. مدخلهای وابسته به این بحث:</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[عصمت در قرآن]] - [[عصمت در حدیث]] - [[عصمت در کلام اسلامی]] - [[عصمت در گفتگوهای بینالمذاهب]] - [[عصمت در عرفان اسلامی]] - [[مقام عصمت]]</div>
| |
| <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
| |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[عصمت (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
| |
| | |
| از جمله [[مقامات]] [[امامان معصوم]]{{عم}} [[مقام]] [[عصمت]] که در [[زیارت جامعه کبیره]] با عبارت {{عربی|" الْمَعْصُومُون"}} آمده است.
| |
| | |
| ==واژه شناسی لغوی==
| |
| *واژه "[[عصمت]]" از ریشه "عصم" در [[عربی]] به معنای منع و امساک است و چون شخص [[معصوم]]، از [[خطا]] و [[گناه]] بازداشته میشود، به او [[معصوم]] میگویند<ref>ر.ک. [[عبدالحسین خسروپناه]]، [[کلام نوین اسلامی ج۲ (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ج۲، ص ۳۵۹ - ۳۶۲.</ref>.
| |
| *پیرامون معنای اصطلاحی [[عصمت]]، برخی [[حقیقت عصمت]] را [[لطف]] و [[تفضل]] [[الهی]] و عدهای، آرا [[قوه عاقله]] و دستهای، ملکه [[نفسانی]] و گروهی، حیثیت ویژه دانستهاند<ref>ر.ک. [[عبدالحسین خسروپناه]]، [[کلام نوین اسلامی ج۲ (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ج۲، ص ۳۵۹ - ۳۶۲.</ref>.
| |
| *[[حق]] مطلب آن است که در تحقق ملکه [[عصمت]]، قابلیت [[قوه عاقله]] [[معصوم]] و [[لطف الهی]]، مؤثری باشند<ref>ر.ک. [[عبدالحسین خسروپناه]]، [[کلام نوین اسلامی ج۲ (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ج۲، ص ۳۵۹ - ۳۶۲.</ref>.
| |
| *[[پیشوایان معصوم]]، قابلیت دریافت [[عصمت]] اعطایی از [[خداوند متعال]] را در دوره [[عالم ذر]] دریافت کردهاند، لذا [[عصمت پیامبران]] و [[امامان]]، قبل از [[بعثت]] و [[امامت]] و حتی قبل از [[جهان]] [[دنیوی]] [[اثبات]] میگردد<ref>ر.ک. [[عبدالحسین خسروپناه]]، [[کلام نوین اسلامی ج۲ (کتاب)|کلام نوین اسلامی]]، ج۲، ص ۳۵۹ - ۳۶۲.</ref>.
| |
| *برای [[عصمت]] در بیان لغویان معانیای چون منع از [[گناه]]، [[حفظ]] از [[گناه]]، نگهداری و امساک بیان شده است.
| |
| | |
| ==[[معصوم]] بودن [[امامان]]{{عم}}==
| |
| *[[عصمت]] [[امامان]]{{عم}} از [[اعتقادات]] مسلّم [[پیروان]] [[مکتب]] [[اهل بیت]]{{عم}} است. در گذشته به تفصیل، در این زمینه سخن گفتیم. اینجا بهطور خلاصه میگوییم که [[امامان معصوم]]{{عم}} همانند [[پیامبران]]، معصوماند. در سخنی از [[حضرت]] [[امام سجاد]]{{ع}} میخوانیم: "[[امامان]] از ما -[[دوازده]] [[امام]]- همگی معصوماند"<ref>{{متن حدیث|الْإِمَامُ مِنَّا لَا يَكُونُ إِلَّا مَعْصُوماً}}؛ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۹۴.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۴۵.</ref>.
| |
| *زیربنای "[[عصمت]]"، [[عنایت]] ذات [[مقدّس]] ربوبی است که این [[انوار]] [[الهی]] به اوج قلّه [[باور]] میرسند؛ باوری که [[زشتی]] [[گناه]] را میبینند، آیا [[آدم]] عاقلی حاضر میشود خاکروبه و کثافات را از زبالهدان برداشته و بخورد؟! هیچ [[آدم]] باشعوری پیدا میکنید که دست خود را در [[آتش]] سوزان کرده و قطعات [[آتش]] را با دست خود بردارد و در میان دهان بگذارد؟! بیتردید نه، چرا؟! بنابراین، تمام عقلا در برابر اینگونه [[کارها]] یک نوع "مصونیّت"، یا به تعبیر دیگر، "[[عصمت]]" دارند، البتّه اینها در حوزهای محدود است، [[پیامبران]] و [[امامان]]، در برابر تمام [[گناهان]] چنین حالتی دارند، آنان به چشم، [[زشتی]] [[گناه]] را دیده و لمس میکنند، به این ترتیب، عوامل [[گناه]] در وجود [[معصومین]]{{عم}} محکوم به [[شکست]] است<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۴۵.</ref>.
| |
| *بیاطّلاعی و [[جهل]] نسبت به [[مفاسد]] کارهای بیارزش، لذّات و [[منافع]] آنی در نظر [[انسان]]، عدم توجّه به عواقب شوم [[اعمال]] [[زشت]] و عدم تسلّط بر نفس و محکوم بودن [[قدرت]] [[عقل]] در برابر نیروی [[شهوات]]، اینها عوامل [[گناه]] هستند، این عوامل در وجود آنان راهی ندارد<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۴۶.</ref>.
| |
| *در [[آیات قرآن کریم]] و سخنان [[پیشوایان]] این معنا به تفصیل [[نقل]] شده است، بهعنوان نمونه، یک [[آیه]] و یک [[روایت]] محضرتان تقدیم میداریم<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۴۶.</ref>.
| |
| | |
| ==قصه [[حضرت یوسف]]{{ع}} و [[زلیخا]]==
| |
| *در جریان [[عشق]] آتشین [[زلیخا]] نسبت به [[حضرت یوسف]]{{ع}} و خلوتگاه عجیبی که برای [[انحراف]] [[فکر]] [[حضرت یوسف]]{{ع}} فراهم ساخته بود، [[قرآن]] میگوید: {{متن قرآن| وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَهَمَّ بِهَا لَوْلا أَن رَّأَى بُرْهَانَ رَبِّهِ }}<ref> و بیگمان آن زن آهنگ وی کرد و وی نیز اگر برهان پروردگار خویش را نمیدید آهنگ او میکرد؛ سوره یوسف، آیه:۲۴.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۴۶.</ref>.
| |
| *"[[برهان]]" در لغت و در بسیاری از [[آیات قرآن]] به معنای "[[علم]] و [[دانش]]، یا چیزی که به [[علم]] و [[دانش]] بازگشت میکند" آمده است. در [[حقیقت علم]] خداداد [[یوسف]] بود که او را از این عمل بازداشت؛ بنابراین، سرچشمه "[[عصمت]]" در این [[آیه]]، همان "[[برهان]] [[پروردگار]]" است<ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۴۷.</ref>.
| |
| | |
| ==ماجرای [[محمد بن ابی عمیر]] و [[هشام بن حکم]]==
| |
| *[[محمد بن ابی عمیر]] میگوید: "عالیترین سخنی که در طول دوره همنشینیام با [[هشام بن حکم]] از وی شنیدم این بود که روزی از او پرسیدم: آیا [[امام]]، [[معصوم]] است؟ هشام جواب داد: آری. گفتم: [[عصمت]] چیست و چگونه [[امامان]] معصوماند؟ گفت: برای اینکه سرچشمه [[گناهان]] چند چیز است:[[حرص]]، [[حسد]]، [[شهوت]] و [[غضب]] و هیچیک از این عوامل در [[وجود امام]] راه ندارد؛ چرا حریص باشد؟ با اینکه بر همه چیز [[قدرت]] دارد حتّی [[بیت المال]] [[مسلمین]] در [[اختیار]] اوست، چگونه ممکن است [[حسود]] باشد، در حالی که [[حسد]] از آن کسی است که بالاتر از خود را ببیند، از [[مقام]] [[امام]] چه مقامی بالاتر، ممکن نیست [[امام]] در [[امور دنیا]] [[خشم]] کند؛ زیرا [[خداوند]] کاری به دست او سپرده که با چنان غضبی، هرگز سازگار نیست و آن [[اجرای حدود الهی]] است و اگر [[غضب]] مربوط به امور [[آخرت]] و جزا باشد که [[عیب]] نیست و بسیار خوب است، چطور ممکن است [[امام]] در چنگال [[شهوت]] و [[هوسها]] [[اسیر]] گردد با اینکه او به خوبی میداند لذّات این [[جهان]] زودگذر است، در برابر آنچه [[خداوند]] در سرای دیگر برای کسانی که از [[شهوات]] و [[هوسها]] [[چشم]] بپوشند، معیّن فرموده، قابل مقایسه نیست"<ref>الأمالی، ص۵۰۵.</ref><ref>[[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|در آستان امامان معصوم]]؛ ج۲، ص۱۴۷.</ref>.
| |
| | |
| ==منابع==
| |
| {{ستون-شروع|1}}
| |
| * [[پرونده:10115976.jpg|22px]] [[سید احمد خاتمی|خاتمی، سید احمد]]، [[در آستان امامان معصوم ج۲ (کتاب)|'''در آستان امامان معصوم ج۲''']]
| |
| {{پایان}}
| |
| =='''[[:رده:آثار مقام معصوم|منبعشناسی جامع مقام معصوم]]'''==
| |
| {{پرسشهای وابسته}}
| |
| {{ستون-شروع|3}}
| |
| * [[:رده:کتابشناسی کتابهای مقام معصوم|کتابشناسی مقام معصوم]]؛
| |
| * [[:رده:مقالهشناسی مقالههای مقام معصوم|مقالهشناسی مقام معصوم]]؛
| |
| * [[:رده:پایاننامهشناسی پایاننامههای مقام معصوم|پایاننامهشناسی مقام معصوم]].
| |
| {{پایان}}
| |
| {{پایان}}
| |
| | |
| ==پانویس==
| |
| {{پانویس2}}
| |
| | |
| [[رده:مدخل]]
| |
| [[رده:مقام معصوم]]
| |
| {{عصمت}}
| |
| {{مقامات}}
| |
| {{مقامات در زیارات}}
| |
