جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
[[حفظ]] به معنای نگهداری و محافظت کردن از کسی یا چیزی به منظور [[دفاع]] از آن یا جلوگیری از وارد آمدن آسیب به آن. | [[حفظ]] به معنای نگهداری و محافظت کردن از کسی یا چیزی به منظور [[دفاع]] از آن یا جلوگیری از وارد آمدن آسیب به آن. | ||
==[[حکم]]== | == [[حکم]] == | ||
حکم حفظ و نیز چگونگی آن بر حسب متعلق حفظ، از قبیل [[جان]]، [[آبرو]]، [[مال]] و [[امانت]]، متفاوت است. | حکم حفظ و نیز چگونگی آن بر حسب متعلق حفظ، از قبیل [[جان]]، [[آبرو]]، [[مال]] و [[امانت]]، متفاوت است. | ||
===[[حفظ جان]]=== | === [[حفظ جان]] === | ||
حفظ جانِ خود و هر [[مسلمانی]]، [[واجب]] و در معرض [[هلاکت]] قرار دادن آن، همچنین تعرض به [[جان انسان]] محترم، [[حرام]] است. از این رو، [[دفاع از جان خود]] در برابر مهاجم، جایز، بلکه در صورت انحصار حفظ جان به دفاع، واجب است. همچنین است دفاع از جان مؤمنی دیگر، هر چند برخی در [[وجوب]] آن اشکال کردهاند <ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص:۱۶؛ ج۳۶، ص:۴۳۳ و ج۴۱، ص:۶۵۰ ـ ۶۵۲؛ جامع الشتات (خواجویی)، ص:۳۰ ـ ۳۱؛ الفقه و المسائل الطبیة، ص:۱۸۱</ref>. | حفظ جانِ خود و هر [[مسلمانی]]، [[واجب]] و در معرض [[هلاکت]] قرار دادن آن، همچنین تعرض به [[جان انسان]] محترم، [[حرام]] است. از این رو، [[دفاع از جان خود]] در برابر مهاجم، جایز، بلکه در صورت انحصار حفظ جان به دفاع، واجب است. همچنین است دفاع از جان مؤمنی دیگر، هر چند برخی در [[وجوب]] آن اشکال کردهاند <ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص:۱۶؛ ج۳۶، ص:۴۳۳ و ج۴۱، ص:۶۵۰ ـ ۶۵۲؛ جامع الشتات (خواجویی)، ص:۳۰ ـ ۳۱؛ الفقه و المسائل الطبیة، ص:۱۸۱</ref>. | ||
حفظ جان به لحاظ اهمیّت آن در صورت [[تزاحم]] با دیگر [[واجبات]] یا ارتکاب [[محرّمات]]، بر آنها مقدم میشود؛ از این رو، خوردن مردار در حال [[اضطرار]] برای حفظ جان، واجب است؛<ref>جواهر الکلام، ج۳۶، ص:۴۲۷ و ۴۳۱ ـ ۴۳۲؛ مسالک الافهام، ج۱۲، ص:۱۲۷؛ کتاب الحج (شاهرودی)، ج۳، ص:۳۴۰؛ کتاب السرائر، ج۳، ص:۱۲۵</ref> چنان که به جهت حفظ جان، [[خوردن]] غذای دیگری در حال اضطرار، حتّی بدون [[اذن]] وی ـ در صورت عدم امکان اذن<ref>جواهرالکلام، ج۳۶، ص:۴۳۷؛ بحوث فی الفقه (الإجارة)، ص:۲۱۶</ref> ـ و نیز اظهار [[کفر]] با [[اعتقاد قلبی]] به [[اسلام]]، در حال [[تقیّه]] <ref>القواعد و الفوائد، ج۲، ص:۱۵۸؛ القواعد الفقهیة (مکارم)، ج۱، ص:۴۲۶</ref> جایز است. | حفظ جان به لحاظ اهمیّت آن در صورت [[تزاحم]] با دیگر [[واجبات]] یا ارتکاب [[محرّمات]]، بر آنها مقدم میشود؛ از این رو، خوردن مردار در حال [[اضطرار]] برای حفظ جان، واجب است؛<ref>جواهر الکلام، ج۳۶، ص:۴۲۷ و ۴۳۱ ـ ۴۳۲؛ مسالک الافهام، ج۱۲، ص:۱۲۷؛ کتاب الحج (شاهرودی)، ج۳، ص:۳۴۰؛ کتاب السرائر، ج۳، ص:۱۲۵</ref> چنان که به جهت حفظ جان، [[خوردن]] غذای دیگری در حال اضطرار، حتّی بدون [[اذن]] وی ـ در صورت عدم امکان اذن<ref>جواهرالکلام، ج۳۶، ص:۴۳۷؛ بحوث فی الفقه (الإجارة)، ص:۲۱۶</ref> ـ و نیز اظهار [[کفر]] با [[اعتقاد قلبی]] به [[اسلام]]، در حال [[تقیّه]] <ref>القواعد و الفوائد، ج۲، ص:۱۵۸؛ القواعد الفقهیة (مکارم)، ج۱، ص:۴۲۶</ref> جایز است. | ||
===[[حفظ آبرو]]=== | === [[حفظ آبرو]] === | ||
آبرو و [[ناموس]] [[آدمی]] همچون جان او از [[حرمت]] ویژهای برخوردار است. از این رو حفظ آن در برابر تعرض کننده به آن، واجب است؛ خواه نسبت به آبروی خود [[انسان]] باشد <ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص:۳۷۱ و ج۴۱، ص:۳۶۵؛ حاشیة المکاسب (ایروانی)، ج۱، ص:۳۵؛ ارشاد الطالب، ج۱، ص:۱۹۲</ref> یا آبروی [[مسلمانی]] دیگر <ref>جواهر الکلام، ج۴۱، ص:۶۵۰ ـ ۶۶۰؛ کشف الغطاء، ج۴، ص:۳۳۳؛ اسس الحدود و التعزیرات، ص:۴۶۶</ref>. | آبرو و [[ناموس]] [[آدمی]] همچون جان او از [[حرمت]] ویژهای برخوردار است. از این رو حفظ آن در برابر تعرض کننده به آن، واجب است؛ خواه نسبت به آبروی خود [[انسان]] باشد <ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص:۳۷۱ و ج۴۱، ص:۳۶۵؛ حاشیة المکاسب (ایروانی)، ج۱، ص:۳۵؛ ارشاد الطالب، ج۱، ص:۱۹۲</ref> یا آبروی [[مسلمانی]] دیگر <ref>جواهر الکلام، ج۴۱، ص:۶۵۰ ـ ۶۶۰؛ کشف الغطاء، ج۴، ص:۳۳۳؛ اسس الحدود و التعزیرات، ص:۴۶۶</ref>. | ||
===[[حفظ مال]]=== | === [[حفظ مال]] === | ||
[[دفاع از مال]] در برابر مهاجم جایز،<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص:۱۶</ref> بلکه بنابر دیدگاه برخی، در صورت [[غلبه]] [[ظنّ]] به سلامتِ [[جان]]، [[واجب]] است. <ref>شرائع الاسلام، ج۱، ص:۲۳۲ ـ ۲۳۳</ref> | [[دفاع از مال]] در برابر مهاجم جایز،<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص:۱۶</ref> بلکه بنابر دیدگاه برخی، در صورت [[غلبه]] [[ظنّ]] به سلامتِ [[جان]]، [[واجب]] است. <ref>شرائع الاسلام، ج۱، ص:۲۳۲ ـ ۲۳۳</ref> | ||
===[[حفظ امانت]]=== | === [[حفظ امانت]] === | ||
[[حفظ]] [[مالی]] که نزد کسی به [[امانت]] گذاشته شده، واجب و کوتاهی در نگهداری آن [[حرام]] و ضمان آور است.<ref>مهذّب الاحکام، ج۱۸، ص:۳۰۳ ـ ۳۰۶؛ مصطلحات الفقه، ص:۸۶ ـ ۸۸</ref>. | [[حفظ]] [[مالی]] که نزد کسی به [[امانت]] گذاشته شده، واجب و کوتاهی در نگهداری آن [[حرام]] و ضمان آور است.<ref>مهذّب الاحکام، ج۱۸، ص:۳۰۳ ـ ۳۰۶؛ مصطلحات الفقه، ص:۸۶ ـ ۸۸</ref>. | ||
===[[حفظ اسلام]]=== | === [[حفظ اسلام]] === | ||
[[دفاع از اسلام]] در برابر [[دشمنی]] که اساس آن را [[تهدید]] میکند واجب است<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص:۱۴</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۳، صفحه ۳۱۶-۳۱۷.</ref> | [[دفاع از اسلام]] در برابر [[دشمنی]] که اساس آن را [[تهدید]] میکند واجب است<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص:۱۴</ref>.<ref> [[سید محمود هاشمی شاهرودی|هاشمی شاهرودی، سید محمود]]، [[فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (کتاب)|فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت]] ج۳، صفحه ۳۱۶-۳۱۷.</ref> | ||