جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[سوره نحل در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط = }} | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[سوره نحل در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
شانزدهمین [[سوره]] [[قرآن]] و هفتادمین آن به [[ترتیب نزول]]، نازل شده در [[مکه]] با موضوعات بسیار گسترده و فراوان. نام این سوره [[مبارکه]] از شصت و هشتمین و شصت و نهمین [[آیه]] آن برگرفته شده است. | شانزدهمین [[سوره]] [[قرآن]] و هفتادمین آن به [[ترتیب نزول]]، نازل شده در [[مکه]] با موضوعات بسیار گسترده و فراوان. نام این سوره [[مبارکه]] از شصت و هشتمین و شصت و نهمین [[آیه]] آن برگرفته شده است. | ||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
نام دیگر این سوره «نِعَم» (جمع [[نعمت]]) است؛ زیرا محور اصلی این سوره ذکر [[نعمتهای خداوند]] است. دارای ۱۲۸ آیه، ۱۸۵۱ کلمه و ۷۸۳۸ حرف است. | نام دیگر این سوره «نِعَم» (جمع [[نعمت]]) است؛ زیرا محور اصلی این سوره ذکر [[نعمتهای خداوند]] است. دارای ۱۲۸ آیه، ۱۸۵۱ کلمه و ۷۸۳۸ حرف است. | ||
از نظر حجم از سورههای «مئون» و متوسط قرآن و سه چهارم یک جزء قرآن را در بردارد. سومین سوره از سورههای چهاردهگانه «[[سجده]]» است که آیه {{متن قرآن|أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَى مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلَالُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالشَّمَائِلِ سُجَّدًا لِلَّهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ}}<ref>«آیا به آنچه خداوند آفریده است ننگریستهاند که چگونه سایههای آن از راست و چپ | از نظر حجم از سورههای «مئون» و متوسط قرآن و سه چهارم یک جزء قرآن را در بردارد. سومین سوره از سورههای چهاردهگانه «[[سجده]]» است که آیه {{متن قرآن|أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَى مَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ يَتَفَيَّأُ ظِلَالُهُ عَنِ الْيَمِينِ وَالشَّمَائِلِ سُجَّدًا لِلَّهِ وَهُمْ دَاخِرُونَ}}<ref>«آیا به آنچه خداوند آفریده است ننگریستهاند که چگونه سایههای آن از راست و چپ باز میگردد و با فروتنی به خداوند سجده میبرد؟» سوره نحل، آیه ۴۸.</ref> سجده [[مستحب]] دارد. | ||
'''مهمترین مطالب [[سوره نحل]] عبارتند از:''' [[احکام]] و حدود و [[فرائض]] را<ref>جامع البیان.</ref>؛ و با [[تهدید]] [[مشرکین]] منکر [[بعثت]] در [[قیامت]] و بیان [[حکمت]] و [[سنت الهی]] در [[نصرت]] [[مؤمنین]] و [[تعذیب]] کافرین افتتاح شده است<ref>تفسیر الوسیط.</ref>. | '''مهمترین مطالب [[سوره نحل]] عبارتند از:''' [[احکام]] و حدود و [[فرائض]] را<ref>جامع البیان.</ref>؛ و با [[تهدید]] [[مشرکین]] منکر [[بعثت]] در [[قیامت]] و بیان [[حکمت]] و [[سنت الهی]] در [[نصرت]] [[مؤمنین]] و [[تعذیب]] کافرین افتتاح شده است<ref>تفسیر الوسیط.</ref>. | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
این سوره از سویی از مبدأشناسی و [[توحیدگرایی]] و [[شناخت]] [[معاد]] و سرای [[آخرت]] سخن دارد و با [[شرک]] و [[کفر]] و [[بیداد]] به صورت گستردهای [[پیکار]] میکند تا [[تحول]] [[فکری]] و [[عقیدتی]] و [[اخلاقی]] و اصلاحی پدید آورد و از دگرسو از [[هجرت]] و [[جهاد]] و مسائل [[اجتماعی]] و [[احکام]] و مقرّرات [[مدنی]] و [[انسانی]] برای زندگی جامعهها و [[تمدنها]] بحث میکند؛ هم خردها را به [[آیات]] کتاب [[آفرینش]] توجه میدهد، تا با نگرش به این [[نظام]] شگرف، به [[آفریدگار هستی]] و حساب و کتاب و [[عدل و داد]] او [[ایمان]] آورند و هم [[راه و رسم]] [[زندگی فردی]]، [[خانوادگی]] و [[اجتماعی]] و جهانی را ترسیم میکند تا [[انسانها]] عادلانه و به گونهای [[انسانی]] و پرمهر و [[صفا]] [[زندگی]] [[نماینده]] [[مسائل اعتقادی]] نظیر [[توحید الهی]]، [[نبوت]] و [[معاد]] و ارکان [[معاملات]] نظیر: [[عدل]] و [[احسان]] و [[انفاق]] و [[وفاء به عهد]]، وغیره<ref>فی ضلال القرآن.</ref>؛ و [[حرمت]] شراب، [[حرمت]] گوشت مردار، حرمت گوشت خوک، حرمت خوردن [[خون]] از جمله [[احکام فقهی]] این [[سوره]] است. [[ایمان]] و [[الوهیت]] و [[وحی]] و [[بعث]] و معاد، [[آداب]] [[تبلیغ]] و شیوه [[مناظره]] با [[مخالفان]]، دستورهای [[اخلاقی]] و اجتماعی، داستان دخترکُشی [[اعراب جاهلی]]، مسئله [[هجرت]] و [[جهاد]] در راه [[اسلام]] و [[سجده]] تمام [[مخلوقات]] و پدیدههای [[جهان]] [[طبیعت]] در پیشگاه [[خداوند]] از دیگر موضوعات این سوره است. | این سوره از سویی از مبدأشناسی و [[توحیدگرایی]] و [[شناخت]] [[معاد]] و سرای [[آخرت]] سخن دارد و با [[شرک]] و [[کفر]] و [[بیداد]] به صورت گستردهای [[پیکار]] میکند تا [[تحول]] [[فکری]] و [[عقیدتی]] و [[اخلاقی]] و اصلاحی پدید آورد و از دگرسو از [[هجرت]] و [[جهاد]] و مسائل [[اجتماعی]] و [[احکام]] و مقرّرات [[مدنی]] و [[انسانی]] برای زندگی جامعهها و [[تمدنها]] بحث میکند؛ هم خردها را به [[آیات]] کتاب [[آفرینش]] توجه میدهد، تا با نگرش به این [[نظام]] شگرف، به [[آفریدگار هستی]] و حساب و کتاب و [[عدل و داد]] او [[ایمان]] آورند و هم [[راه و رسم]] [[زندگی فردی]]، [[خانوادگی]] و [[اجتماعی]] و جهانی را ترسیم میکند تا [[انسانها]] عادلانه و به گونهای [[انسانی]] و پرمهر و [[صفا]] [[زندگی]] [[نماینده]] [[مسائل اعتقادی]] نظیر [[توحید الهی]]، [[نبوت]] و [[معاد]] و ارکان [[معاملات]] نظیر: [[عدل]] و [[احسان]] و [[انفاق]] و [[وفاء به عهد]]، وغیره<ref>فی ضلال القرآن.</ref>؛ و [[حرمت]] شراب، [[حرمت]] گوشت مردار، حرمت گوشت خوک، حرمت خوردن [[خون]] از جمله [[احکام فقهی]] این [[سوره]] است. [[ایمان]] و [[الوهیت]] و [[وحی]] و [[بعث]] و معاد، [[آداب]] [[تبلیغ]] و شیوه [[مناظره]] با [[مخالفان]]، دستورهای [[اخلاقی]] و اجتماعی، داستان دخترکُشی [[اعراب جاهلی]]، مسئله [[هجرت]] و [[جهاد]] در راه [[اسلام]] و [[سجده]] تمام [[مخلوقات]] و پدیدههای [[جهان]] [[طبیعت]] در پیشگاه [[خداوند]] از دیگر موضوعات این سوره است. | ||
==[[فضیلت سوره]]== | == [[فضیلت سوره]] == | ||
در این مورد از [[پیامبر گرامی]]{{صل}} آوردهاند که فرمود: هر کس این سوره را [خالصانه و برای [[آگاهی]] و عمل به [[مفاهیم آن]]] بخواند، خدای پُرمهر از او در مورد نعمتهایی که در [[دنیا]] به او ارزانی داشته است، حساب نخواهد کشید و [[پاداش]] او بسان کسی خواهد بود که با وصیتی [[شایسته]] و سنجیده جهان را بدرود گوید؛ و اگر در همان شبانهروزی که این سوره را خوانده است از دنیا برود، [[پاداش]] او همانند کسی است که با [[وصیت]] شایسته و نیکویی جهان را بدرود گفته باشد<ref>مجمع البیان، ترجمه.</ref>. | در این مورد از [[پیامبر گرامی]] {{صل}} آوردهاند که فرمود: هر کس این سوره را [خالصانه و برای [[آگاهی]] و عمل به [[مفاهیم آن]]] بخواند، خدای پُرمهر از او در مورد نعمتهایی که در [[دنیا]] به او ارزانی داشته است، حساب نخواهد کشید و [[پاداش]] او بسان کسی خواهد بود که با وصیتی [[شایسته]] و سنجیده جهان را بدرود گوید؛ و اگر در همان شبانهروزی که این سوره را خوانده است از دنیا برود، [[پاداش]] او همانند کسی است که با [[وصیت]] شایسته و نیکویی جهان را بدرود گفته باشد<ref>مجمع البیان، ترجمه.</ref>. | ||
==مقاصد سوره== | == مقاصد سوره == | ||
خبر دادن به نزدیک شدن امر [[خدا]] است که عبارت است از: [[غلبه]] [[دین حق]] بر [[کفّار]] که [[خدای تعالی]] این معنا را با بیان این که تنها خدای تعالی [[اله]] [[معبود]] است نه دیگری چون [[تدبیر]] عالم مانند خلقتش [[قائم]] به او است و نیز همه [[نعمتها]] به او منتهی میگردد و هیچیک از آنها مصنوع غیر او نیست نتیجه میگیرد، پس [[واجب]] است همان خدا به [[تنهایی]] [[عبادت]] شود. افزون بر آن، بر [[وحدانیت خدا]] در [[الوهیت]] [[احتجاج]] میکند، هم از راه [[خلق]] کردن و هم از راه [[تدبیر]]، [[وحی]] و [[تولد]] دوباره. پیوند میان [[دین ابراهیم]]{{ع}} و [[دین]] [[محمد]]{{صل}} [[خواست الهی]] و [[اراده انسان]] با توجه به [[ایمان]] و [[کفر]] و [[هدایت]] و [[ضلالت]]، ترسیم زنجیرهای از شگفتیهای [[جهان آفرینش]]. [[وجوب عدل]]، [[احسان]]، [[انفاق]]، و [[وفای به عهد]] در [[اخلاق]] و قراردادهای [[اقتصادی]]، [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] از دیگر طالب و مقاصد این [[سوره]] است. | خبر دادن به نزدیک شدن امر [[خدا]] است که عبارت است از: [[غلبه]] [[دین حق]] بر [[کفّار]] که [[خدای تعالی]] این معنا را با بیان این که تنها خدای تعالی [[اله]] [[معبود]] است نه دیگری چون [[تدبیر]] عالم مانند خلقتش [[قائم]] به او است و نیز همه [[نعمتها]] به او منتهی میگردد و هیچیک از آنها مصنوع غیر او نیست نتیجه میگیرد، پس [[واجب]] است همان خدا به [[تنهایی]] [[عبادت]] شود. افزون بر آن، بر [[وحدانیت خدا]] در [[الوهیت]] [[احتجاج]] میکند، هم از راه [[خلق]] کردن و هم از راه [[تدبیر]]، [[وحی]] و [[تولد]] دوباره. پیوند میان [[دین ابراهیم]] {{ع}} و [[دین]] [[محمد]] {{صل}} [[خواست الهی]] و [[اراده انسان]] با توجه به [[ایمان]] و [[کفر]] و [[هدایت]] و [[ضلالت]]، ترسیم زنجیرهای از شگفتیهای [[جهان آفرینش]]. [[وجوب عدل]]، [[احسان]]، [[انفاق]]، و [[وفای به عهد]] در [[اخلاق]] و قراردادهای [[اقتصادی]]، [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] از دیگر طالب و مقاصد این [[سوره]] است. | ||
==ساختار سوره== | == ساختار سوره == | ||
[[آیات]] یکصد و بیست و هشتگانه این سوره [[مبارکه]] بر چهار بخش قابل تقسیم است: شگفتیهای آفرینش، زنجیرهای از [[دلایل]] [[توحید]] و [[یکتایی خدا]] و [[دعوت]] به [[توحیدگرایی]] و [[ایمان به معاد]] و جهان پس [[مرگ]]، هشدار به شرکگرایان و بیدادپیشگان و [[گناهکاران]]، دعوت به ارزشهای والا و [[انسانسازی]] چون: [[عدالت]]، احسان، [[هجرت]]، [[جهاد در راه خدا]]، [[سپاسگزاری]] از [[نعمتها]] و قدرشناسی از والاییها و [[نهی]] از [[ظلم]] و [[بیداد]] و [[زشتی]] و [[گناه]].<ref>[[سید سلمان صفوی|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره نحل (مقاله)|مقاله «سوره نحل»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref> | [[آیات]] یکصد و بیست و هشتگانه این سوره [[مبارکه]] بر چهار بخش قابل تقسیم است: شگفتیهای آفرینش، زنجیرهای از [[دلایل]] [[توحید]] و [[یکتایی خدا]] و [[دعوت]] به [[توحیدگرایی]] و [[ایمان به معاد]] و جهان پس [[مرگ]]، هشدار به شرکگرایان و بیدادپیشگان و [[گناهکاران]]، دعوت به ارزشهای والا و [[انسانسازی]] چون: [[عدالت]]، احسان، [[هجرت]]، [[جهاد در راه خدا]]، [[سپاسگزاری]] از [[نعمتها]] و قدرشناسی از والاییها و [[نهی]] از [[ظلم]] و [[بیداد]] و [[زشتی]] و [[گناه]].<ref>[[سید سلمان صفوی|صفوی، سید سلمان]]، [[سوره نحل (مقاله)|مقاله «سوره نحل»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref> | ||