جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
این لغت مصدر میمی از ماده «ودد» است و به معنای علاقهمندی و [[محبت]] کردن به فردی است<ref>مفردات ألفاظ القرآن، ص۸۶۰.</ref>. [[مودّت]] در محبتهای مادی و [[معنوی]]، هر دو به کار میرود. در مودّت، معنای محبت و تمنّا بر بودن چیزی وجود دارد<ref>مجمع البیان فی تفسیر القرآن (ط. ناصر خسرو، ۱۳۷۲ه. ش.)، ج۱۰، ص۵۳۳.</ref>. درباره تفاوت این واژه با محبت گفته شده که مودّت عبارت از محبتی است که آثار آن در عمل ابراز شود؛ مثل تفاوت [[خضوع]] با [[خشوع]] که هر دو در تذلّل مشترکند، ولی خضوع، [[فروتنی]] است که در ظاهر ابراز میشود؛ مثلاً درباره محبت زوجین به یکدیگر، [[خداوند]] از واژه مودّت استفاده میکنند و میفرماید: | این لغت مصدر میمی از ماده «ودد» است و به معنای علاقهمندی و [[محبت]] کردن به فردی است<ref>مفردات ألفاظ القرآن، ص۸۶۰.</ref>. [[مودّت]] در محبتهای مادی و [[معنوی]]، هر دو به کار میرود. در مودّت، معنای محبت و تمنّا بر بودن چیزی وجود دارد<ref>مجمع البیان فی تفسیر القرآن (ط. ناصر خسرو، ۱۳۷۲ه. ش.)، ج۱۰، ص۵۳۳.</ref>. درباره تفاوت این واژه با محبت گفته شده که مودّت عبارت از محبتی است که آثار آن در عمل ابراز شود؛ مثل تفاوت [[خضوع]] با [[خشوع]] که هر دو در تذلّل مشترکند، ولی خضوع، [[فروتنی]] است که در ظاهر ابراز میشود؛ مثلاً درباره محبت زوجین به یکدیگر، [[خداوند]] از واژه مودّت استفاده میکنند و میفرماید: | ||
{{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«و از نشانههای او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بیگمان در این، نشانههایی است برای گروهی که میاندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.</ref>. | {{متن قرآن|وَمِنْ آيَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ}}<ref>«و از نشانههای او این است که از خودتان همسرانی برایتان آفرید تا کنار آنان آرامش یابید و میان شما دلبستگی پایدار و مهر پدید آورد؛ بیگمان در این، نشانههایی است برای گروهی که میاندیشند» سوره روم، آیه ۲۱.</ref>. | ||
بنابراین، محبت [[قلبی]] در [[ارتباط]] با زوجین باید اظهار شود. به همین ترتیب، مودّت در ذویالقربای [[رسول خدا]]{{صل}} به معنای ابراز ارادت به [[ساحت]] آنان و [[تولّی]] به [[ولایت]] آنها است<ref>المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۶، ص۱۶۶.</ref>. | بنابراین، محبت [[قلبی]] در [[ارتباط]] با زوجین باید اظهار شود. به همین ترتیب، مودّت در ذویالقربای [[رسول خدا]] {{صل}} به معنای ابراز ارادت به [[ساحت]] آنان و [[تولّی]] به [[ولایت]] آنها است<ref>المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۶، ص۱۶۶.</ref>. | ||
نکته دیگر آنکه: در واژههایی مثل مودّت و محبت که در آنها معنای [[گرایش]] و [[تقرّب]] به چیزی وجود دارد، در معنای ملازمی آنها نوعی [[تمایل]] به همگونی و مأنوس شدن دائمی با [[محبوب]] دیده میشود؛ به گونهای که [[محب]] تمایل به [[قرب]] به محبوب دارد. خداوند درباره محبت [[بنیاسرائیل]] به [[گوساله سامری]] میفرماید: | نکته دیگر آنکه: در واژههایی مثل مودّت و محبت که در آنها معنای [[گرایش]] و [[تقرّب]] به چیزی وجود دارد، در معنای ملازمی آنها نوعی [[تمایل]] به همگونی و مأنوس شدن دائمی با [[محبوب]] دیده میشود؛ به گونهای که [[محب]] تمایل به [[قرب]] به محبوب دارد. خداوند درباره محبت [[بنیاسرائیل]] به [[گوساله سامری]] میفرماید: | ||
{{متن قرآن|وَأُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ}}<ref>«و به سبب کفری که داشتند، (مهر) گوساله در دلشان جایگیر شد» سوره بقره، آیه ۹۳.</ref>. | {{متن قرآن|وَأُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ}}<ref>«و به سبب کفری که داشتند، (مهر) گوساله در دلشان جایگیر شد» سوره بقره، آیه ۹۳.</ref>. | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
یعنی محبت به گوساله، مانند آبی که در خلل و [[فرج]] [[زمین]] فرو میرود و همه جوانب آن را دربر میگیرد، در [[قلوب]] آنان نیز [[رسوخ]] کرد و سراسر [[قلب]] آنان را دربر گرفت. در معنای [[آیه]]، مضاف در تقدیر گرفته شده و اصل آن «حبالعجل» بوده؛ [[لطافت]] این بیان [[آیه شریفه]]، در این معناست که [[محبت]]، [[انس]] و تعلق به گوساله طلایی [[سامری]] به حدّی در قلبهای آنان [[رسوخ]] کرده بود که گویی اصل گوساله در [[قلوب]] آنها وارد شده بود و آنان با گوساله یگانه شده بودند<ref>المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۲۲۳.</ref>. | یعنی محبت به گوساله، مانند آبی که در خلل و [[فرج]] [[زمین]] فرو میرود و همه جوانب آن را دربر میگیرد، در [[قلوب]] آنان نیز [[رسوخ]] کرد و سراسر [[قلب]] آنان را دربر گرفت. در معنای [[آیه]]، مضاف در تقدیر گرفته شده و اصل آن «حبالعجل» بوده؛ [[لطافت]] این بیان [[آیه شریفه]]، در این معناست که [[محبت]]، [[انس]] و تعلق به گوساله طلایی [[سامری]] به حدّی در قلبهای آنان [[رسوخ]] کرده بود که گویی اصل گوساله در [[قلوب]] آنها وارد شده بود و آنان با گوساله یگانه شده بودند<ref>المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱، ص۲۲۳.</ref>. | ||
اکنون درباره آیه مورد بحث میتوان گفت که اگر [[مودّت]] در [[امور معنوی]] باشد، معنای لازم آن [[اتّحاد]] نسبی میان [[محبوب]] و [[محب]] است؛ لذا [[پاداش]] [[رسالت پیامبر]] اکرم{{صل}} باید امری متناسب با آن باشد و طبع پاداشهای مادی -هر مقدار هم که [[ارزشمند]] باشند- متناسب با آن امر خطیر نیستند. در این [[سیاق]]، مودّت به [[ذویالقربی]] بدان معنی است که [[مردم]] باید چنان نزدیکی و [[همراهی]] با حضراتشان داشته باشند که گویی ذوب در [[ولایت]] و سراپا [[گوش به فرمان]] آنها شوند.<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۵ ص ۵۵۵.</ref> | اکنون درباره آیه مورد بحث میتوان گفت که اگر [[مودّت]] در [[امور معنوی]] باشد، معنای لازم آن [[اتّحاد]] نسبی میان [[محبوب]] و [[محب]] است؛ لذا [[پاداش]] [[رسالت پیامبر]] اکرم {{صل}} باید امری متناسب با آن باشد و طبع پاداشهای مادی -هر مقدار هم که [[ارزشمند]] باشند- متناسب با آن امر خطیر نیستند. در این [[سیاق]]، مودّت به [[ذویالقربی]] بدان معنی است که [[مردم]] باید چنان نزدیکی و [[همراهی]] با حضراتشان داشته باشند که گویی ذوب در [[ولایت]] و سراپا [[گوش به فرمان]] آنها شوند.<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۵ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۵ ص ۵۵۵.</ref> | ||
== منابع == | == منابع == | ||