نظام در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
خط ۶: خط ۶:
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}
==مفهوم [[نظام]] ([[سیستم]])==
== مفهوم [[نظام]] ([[سیستم]]) ==
[[رابرت دال]]<ref>Robert Dahl.</ref> در تعریف [[سیستم]] چنین می‌گوید: "هر مجموعه از عناصر که بتواند به نحوی به طور متداخل با یکدیگر عمل کند، می‌تواند به‌صورت یک [[سیستم]] نگریسته شود. کهکشان‌ها، تیم‌های فوتبال، قوه‌های مقننه و [[احزاب]] [[سیاسی]]، هرکدام یک [[سیستم]] هستند"<ref>رابرت دال، مترجم: حسین ظفریان، تجزیه و تحلیل جدید سیاست، ص۱۴.</ref>.
[[رابرت دال]]<ref>Robert Dahl.</ref> در تعریف [[سیستم]] چنین می‌گوید: "هر مجموعه از عناصر که بتواند به نحوی به طور متداخل با یکدیگر عمل کند، می‌تواند به‌صورت یک [[سیستم]] نگریسته شود. کهکشان‌ها، تیم‌های فوتبال، قوه‌های مقننه و [[احزاب]] [[سیاسی]]، هرکدام یک [[سیستم]] هستند"<ref>رابرت دال، مترجم: حسین ظفریان، تجزیه و تحلیل جدید سیاست، ص۱۴.</ref>.


[[عبدالرحمان عالم]]، ویژگی‌های بنیادین [[نظام]] را در پنج چیز خلاصه می‌کند:
[[عبدالرحمان عالم]]، ویژگی‌های بنیادین [[نظام]] را در پنج چیز خلاصه می‌کند:


#وجود اجزای متفاوت همزمان و همراه؛
# وجود اجزای متفاوت همزمان و همراه؛
#وجود رابطۀ [[منظم]] بین اجزاء؛
# وجود رابطۀ [[منظم]] بین اجزاء؛
# [[نظم]] بین اجزاء الگوی واحدی به وجود آورد؛
# [[نظم]] بین اجزاء الگوی واحدی به وجود آورد؛
#وجود [[جایگاه]] خاصی برای هریک از اجزا در الگوی [[نظم]] بین آنها؛
# وجود [[جایگاه]] خاصی برای هریک از اجزا در الگوی [[نظم]] بین آنها؛
#کارکرد [[واحد]] مجموعه اجزاء؛ بدین معنا که اجزا، مجموعه یک [[واحد]] را تشکیل دهند که در مجموع، کارکرد واحدی بهوجود آورند؛ اگرچه عمل هریک از اجزاء با دیگری متفاوت باشد<ref>عبدالرحمان عالم، بنیادهای علم سیاست، ص۱۴۹و۱۵۰.</ref>.
# کارکرد [[واحد]] مجموعه اجزاء؛ بدین معنا که اجزا، مجموعه یک [[واحد]] را تشکیل دهند که در مجموع، کارکرد واحدی بهوجود آورند؛ اگرچه عمل هریک از اجزاء با دیگری متفاوت باشد<ref>عبدالرحمان عالم، بنیادهای علم سیاست، ص۱۴۹و۱۵۰.</ref>.


به نظر می‌رسد در آنچه دربارۀ مفهوم [[نظام]] [[نقل]] کردیم، وجود [[اراده]] و [[آگاهی]] در بین اجزای [[نظام]] و نقش آن در شکل دهی [[نظام]]، منظور نشده است. برای اینکه بتوان مفهوم [[نظام]] [[واحد]] بین اجزای هوشیار و برخوردار از [[عقل]]، [[اراده]] و [[آگاهی]] را [[تبیین]] نمود، لازم است عناصر اصلی تشکیل دهندۀ چنین نظامی را در نظر داشت.
به نظر می‌رسد در آنچه دربارۀ مفهوم [[نظام]] [[نقل]] کردیم، وجود [[اراده]] و [[آگاهی]] در بین اجزای [[نظام]] و نقش آن در شکل دهی [[نظام]]، منظور نشده است. برای اینکه بتوان مفهوم [[نظام]] [[واحد]] بین اجزای هوشیار و برخوردار از [[عقل]]، [[اراده]] و [[آگاهی]] را [[تبیین]] نمود، لازم است عناصر اصلی تشکیل دهندۀ چنین نظامی را در نظر داشت.
خط ۲۱: خط ۲۱:
عناصر اصلی [[نظام]] تشکیل یافته از عناصر و اجزای هوشیار را می‌توان در چند چیز اصلی خلاصه نمود:
عناصر اصلی [[نظام]] تشکیل یافته از عناصر و اجزای هوشیار را می‌توان در چند چیز اصلی خلاصه نمود:


#وجود [[رهبری]] و [[مدیریت]] مرکزی [[واحد]]؛
# وجود [[رهبری]] و [[مدیریت]] مرکزی [[واحد]]؛
# [[انسجام]] و هماهنگی بین اجزا؛
# [[انسجام]] و هماهنگی بین اجزا؛
#وجود [[هدف]] [[واحد]].
# وجود [[هدف]] [[واحد]].


وجود این سه عنصر بین اجزا، [[نظام]] واحدی را شکل می‌دهد و نتیجۀ آن، فعل واحدی است که از مجموعۀ [[نظام]] سر می‌زند؛ بنابراین، عناصر یادشدۀ فوق، مقومات یک [[نظام]] [[واحد]] و [[وحدت]] در فعل، ویژگی اصلی آن را تشکیل می‌دهد<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، ص:۶۸-۶۹.</ref>.
وجود این سه عنصر بین اجزا، [[نظام]] واحدی را شکل می‌دهد و نتیجۀ آن، فعل واحدی است که از مجموعۀ [[نظام]] سر می‌زند؛ بنابراین، عناصر یادشدۀ فوق، مقومات یک [[نظام]] [[واحد]] و [[وحدت]] در فعل، ویژگی اصلی آن را تشکیل می‌دهد<ref>[[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[فقه نظام سیاسی اسلام ج۱ (کتاب)|فقه نظام سیاسی اسلام]]، ج۱، ص:۶۸-۶۹.</ref>.
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش