جز
جایگزینی متن - 'پیش فرضها' به 'پیشفرضها'
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
جز (جایگزینی متن - 'پیش فرضها' به 'پیشفرضها') |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
== تاریخچه == | == تاریخچه == | ||
* کلیسای اروپا قرنها قرائت واحدی را به عنوان [[معرفت]] [[دینی]] به [[مردم]] عرضه میکرد و چنین مینمود که [[وحی]] آسمانی همین است و ریشه در کتاب مقدس دارد؛ اما [[مسیحیان]] خود میدانند که اناجیل، آن وحیای نیست که بر [[عیسی]] {{ع}} فرود آمده، بلکه گردآورده [[حواریون]] است. [[کلیسا]] [[معتقد]] است که [[حواریون]] از معنویتی ویژه بهرهمند بودهاند و اناجیل بدانان [[الهام]] شده است و بدین سان، کتاب مقدس، در [[حکم]] [[وحی]] است<ref>دائرة المعارف کتاب مقدس، ۵.</ref>. از آن رو که مضمون اناجیل، جنبه [[تاریخی]] دارد و در [[حقیقت]]، [[زندگینامه]] [[حضرت مسیح]] {{ع}} بوده، از [[قوانین اجتماعی]] و [[معارف]] [[زندگی]] نصیب نبرده است، [[کلیسا]] برای جبران این [[کاستی]] آمیزهای از اندیشههای رایج و رهاوردهای [[علمی]] را فراهم آورده که پایههای آن بیشتر بر افکار [[فیلسوفان]] یونان- به ویژه ارسطو- بنا شده و این مجموعه را به عنوان آموزههای [[دین]] [[مسیح]] {{ع}} معرفی کرده است. [[اعتقاد]] به این مجموعه از نظر [[کلیسا]] [[واجب]] است و تخلف از آن مایه [[کفر]] و [[ارتداد]] محسوب میگردد. پس از بطلان برخی نظریههای ارسطویی و بطلمیوسی و پیدایی کشفیات جدید [[علمی]]، [[کلیسا]] نخست راه [[مقاومت]] در پیش گرفت و حتی برخی [[دانشمندان]] را به [[شکنجه]] و اعدام و یا [[توبه]] محکوم کرد؛ اما سرانجام، [[مقاومت]] را بیفایده دانست و در پی چاره برآمد و راههای متعددی را آزمود. یکی از این راهها نظریه تکثر قرائت دینی بود. [[کلیسا]] اعلام کرد برداشت پیشین از کتاب مقدس، تنها یکی از برداشتهای ممکن است و برداشتهایی دیگر نیز میتوان داشت. این جریان به پیدایی نظریهای انجامید که زبان کتاب مقدس یا زبان [[دین]] را زبانی ویژه میداند؛ چنان که زبان [[شعر]] و [[هنر]] زبانی ویژه است. نظریه یاد شده با تئوریهای [[علمی]] [[استحکام]] یافت و شاخهای از [[علوم]] [[فلسفی]] با عنوان "هرمنوتیک" از آن برخاست و [[دانشمندان]] و فیلسوفانی را به خود مشغول ساخت<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 194.</ref>. | * کلیسای اروپا قرنها قرائت واحدی را به عنوان [[معرفت]] [[دینی]] به [[مردم]] عرضه میکرد و چنین مینمود که [[وحی]] آسمانی همین است و ریشه در کتاب مقدس دارد؛ اما [[مسیحیان]] خود میدانند که اناجیل، آن وحیای نیست که بر [[عیسی]] {{ع}} فرود آمده، بلکه گردآورده [[حواریون]] است. [[کلیسا]] [[معتقد]] است که [[حواریون]] از معنویتی ویژه بهرهمند بودهاند و اناجیل بدانان [[الهام]] شده است و بدین سان، کتاب مقدس، در [[حکم]] [[وحی]] است<ref>دائرة المعارف کتاب مقدس، ۵.</ref>. از آن رو که مضمون اناجیل، جنبه [[تاریخی]] دارد و در [[حقیقت]]، [[زندگینامه]] [[حضرت مسیح]] {{ع}} بوده، از [[قوانین اجتماعی]] و [[معارف]] [[زندگی]] نصیب نبرده است، [[کلیسا]] برای جبران این [[کاستی]] آمیزهای از اندیشههای رایج و رهاوردهای [[علمی]] را فراهم آورده که پایههای آن بیشتر بر افکار [[فیلسوفان]] یونان- به ویژه ارسطو- بنا شده و این مجموعه را به عنوان آموزههای [[دین]] [[مسیح]] {{ع}} معرفی کرده است. [[اعتقاد]] به این مجموعه از نظر [[کلیسا]] [[واجب]] است و تخلف از آن مایه [[کفر]] و [[ارتداد]] محسوب میگردد. پس از بطلان برخی نظریههای ارسطویی و بطلمیوسی و پیدایی کشفیات جدید [[علمی]]، [[کلیسا]] نخست راه [[مقاومت]] در پیش گرفت و حتی برخی [[دانشمندان]] را به [[شکنجه]] و اعدام و یا [[توبه]] محکوم کرد؛ اما سرانجام، [[مقاومت]] را بیفایده دانست و در پی چاره برآمد و راههای متعددی را آزمود. یکی از این راهها نظریه تکثر قرائت دینی بود. [[کلیسا]] اعلام کرد برداشت پیشین از کتاب مقدس، تنها یکی از برداشتهای ممکن است و برداشتهایی دیگر نیز میتوان داشت. این جریان به پیدایی نظریهای انجامید که زبان کتاب مقدس یا زبان [[دین]] را زبانی ویژه میداند؛ چنان که زبان [[شعر]] و [[هنر]] زبانی ویژه است. نظریه یاد شده با تئوریهای [[علمی]] [[استحکام]] یافت و شاخهای از [[علوم]] [[فلسفی]] با عنوان "هرمنوتیک" از آن برخاست و [[دانشمندان]] و فیلسوفانی را به خود مشغول ساخت<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 194.</ref>. | ||
* انگیزه طرح نظریه تکثر قرائت دینی، سازگار ساختن متون [[دینی]] با کشفیات جدید [[علمی]] بود؛ ولی رفته رفته دامن گسترانید و از متون [[دینی]] به دیگر متون نیز راه یافت. برخی از حامیان افراطی این نظریه، بر آناند که هیچ گونه قضیه [[علمی]] را نمیتوان یافت که دارای معنای واحد متفقٌ علیه باشد و هر کس بنابر دانستهها و | * انگیزه طرح نظریه تکثر قرائت دینی، سازگار ساختن متون [[دینی]] با کشفیات جدید [[علمی]] بود؛ ولی رفته رفته دامن گسترانید و از متون [[دینی]] به دیگر متون نیز راه یافت. برخی از حامیان افراطی این نظریه، بر آناند که هیچ گونه قضیه [[علمی]] را نمیتوان یافت که دارای معنای واحد متفقٌ علیه باشد و هر کس بنابر دانستهها و پیشفرضهای خود، از یک قضیه برداشت ویژهای دارد<ref>نقدی بر قرائت رسمی از دین، ۳۷۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 194.</ref>. | ||
* نظریه تکثر قرائت دینی، که گریزگاه ارباب [[کلیسا]] برای حل معضلات کتاب مقدس بوده است، به دست [[دانش]] آموختگان ایرانی [[غرب]] به [[کشور]] وارد شد. اینان معتقدند که همان معضلات به نوعی دامان متون [[مقدس]] [[اسلامی]] را نیز گرفته است و میپندارند که باید این متون را با [[دانش]] جدید سازگار کرد. هواخواهان ایرانی نظریه تکثر قرائت دینی، میگویند: چون [[قرآن]] با [[علم]] سازگار نیست و از سوی دیگر، با متون [[دینی]] [[مسیحی]] تفاوتی ندارد، لازم است برای رفع ناسازگاری، نظریه تکثر قرائت را به [[قرآن]] نیز راه داد<ref>پاسخ استاد به جوانان پرسشگر، ۳۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 194.</ref>. | * نظریه تکثر قرائت دینی، که گریزگاه ارباب [[کلیسا]] برای حل معضلات کتاب مقدس بوده است، به دست [[دانش]] آموختگان ایرانی [[غرب]] به [[کشور]] وارد شد. اینان معتقدند که همان معضلات به نوعی دامان متون [[مقدس]] [[اسلامی]] را نیز گرفته است و میپندارند که باید این متون را با [[دانش]] جدید سازگار کرد. هواخواهان ایرانی نظریه تکثر قرائت دینی، میگویند: چون [[قرآن]] با [[علم]] سازگار نیست و از سوی دیگر، با متون [[دینی]] [[مسیحی]] تفاوتی ندارد، لازم است برای رفع ناسازگاری، نظریه تکثر قرائت را به [[قرآن]] نیز راه داد<ref>پاسخ استاد به جوانان پرسشگر، ۳۳.</ref><ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص 194.</ref>. | ||
== زیرساختها == | == زیرساختها == | ||