پرش به محتوا

جبایه: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۰۹ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۹ فوریهٔ ۲۰۲۴
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[جبایه در قرآن]] - [[جبایه در حدیث]] - [[جبایه در فقه اسلامی]] - [[جبایه در فقه سیاسی]]| پرسش مرتبط  = جبایه (پرسش)}}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[جبایه در فقه سیاسی]]| پرسش مرتبط  = }}


== مقدمه ==
== مقدمه ==
جبایه در لغت جمع‌آوری است<ref>لغت‌نامه دهخدا، ج۵، ص۷۴۸۵؛ مجمع البحرین، ج۱، ص۸۰.</ref> و در اصطلاح، به خصوص جمع‌آوری [[مالیات]] گفته می‌شد. جبایه در اوایل [[هجرت]]، ویژه [[زکات]] بوده و پس از [[جنگ بدر]] و به دست آمدن [[غنایم]] و [[لزوم]] [[گرفتن جزیه]] از [[یهودیان]] و [[مسیحیان]]، شامل [[غنایم]] و [[جزیه]] نیز شد و نیز بعد از [[فتح]] [[شام]]، [[عراق]] و [[مصر]]، [[خراج]] و [[عشور]] را هم در برگرفت.
جبایه در لغت جمع‌آوری است<ref>لغت‌نامه دهخدا، ج۵، ص۷۴۸۵؛ مجمع البحرین، ج۱، ص۸۰.</ref> و در اصطلاح، به خصوص جمع‌آوری [[مالیات]] گفته می‌شد. جبایه در اوایل [[هجرت]]، ویژه [[زکات]] بوده و پس از [[جنگ بدر]] و به دست آمدن [[غنایم]] و [[لزوم]] [[گرفتن جزیه]] از [[یهودیان]] و [[مسیحیان]]، شامل [[غنایم]] و [[جزیه]] نیز شد و نیز بعد از [[فتح]] [[شام]]، [[عراق]] و [[مصر]]، [[خراج]] و [[عشور]] را هم در برگرفت.
همین‌طور مصادر جبایه، گسترده شد، به گونه‌ای که زمان [[عباسیان]]، به یازده مورد رسید؛ نظیر [[صدقه]]، [[جزیه]]، [[خراج]]، مکوس ([[پول]] گمرکی) و فرده ([[مالیات]] سرشماری)، ملاحات (دریانوردی)، اسماک (ماهیگیری)، اعشار سفن ([[مالیات]] کشتی‌ها)، اخماس، معادن، مراصد (عوارض راه‌ها)، غلّه دارالضرب، مستغلات و [[ضرائب]] الصناعه (کارخانجات). از این میان، جبایه در [[خراج]] معروف‌تر است؛ چرا که [[خراج]]، بیشترین منبع درآمد [[حکومت اسلامی]] را تشکیل می‌داد<ref>تاریخ التمدن الاسلامی، ج۲، ص۳۲۴؛ مقدمه ابن خلدون، ص۲۷۹.</ref><ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۷۱.</ref>.
 
همین‌طور مصادر جبایه، گسترده شد، به گونه‌ای که زمان [[عباسیان]]، به یازده مورد رسید؛ نظیر [[صدقه]]، [[جزیه]]، [[خراج]]، مکوس ([[پول]] گمرکی) و فرده ([[مالیات]] سرشماری)، ملاحات (دریانوردی)، اسماک (ماهیگیری)، اعشار سفن ([[مالیات]] کشتی‌ها)، اخماس، معادن، مراصد (عوارض راه‌ها)، غلّه دارالضرب، مستغلات و [[ضرائب]] الصناعه (کارخانجات). از این میان، جبایه در [[خراج]] معروف‌تر است؛ چرا که [[خراج]]، بیشترین منبع درآمد [[حکومت اسلامی]] را تشکیل می‌داد<ref>تاریخ التمدن الاسلامی، ج۲، ص۳۲۴؛ مقدمه ابن خلدون، ص۲۷۹.</ref>.<ref>[[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|واژه‌نامه فقه سیاسی]]، ص ۷۱.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
* [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
# [[پرونده:11677.jpg|22px]] [[اباصلت فروتن|فروتن، اباصلت]]، [[علی اصغر مرادی|مرادی، علی اصغر]]، [[واژه‌نامه فقه سیاسی (کتاب)|'''واژه‌نامه فقه سیاسی''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


خط ۱۳: خط ۱۴:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:جبایه]]
[[رده:اصطلاحات فقهی]]
۱۲۹٬۹۹۶

ویرایش