پرش به محتوا

صلح در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'ضمیر' به 'ضمیر'
جز (جایگزینی متن - '\=\=\sپانویس\s\=\=↵\{\{پانویس\}\}\n\n\[\[رده\:(.*)در\sقرآن\]\]' به '== پانویس == {{پانویس}}')
جز (جایگزینی متن - 'ضمیر' به 'ضمیر')
خط ۳۲: خط ۳۲:
[[بدیهی]] است که اگر [[خون]] [[طائفه]] [[باغی]] و [[ظالم]] در این میان ریخته شود بر گردن خود اوست و به اصطلاح خون‌شان هدر است، هر چند مسلمانند، زیرا فرض بر این است که نزاع در میان دو طائفه از [[مؤمنین]] روی داده است. سپس به بیان سومین [[دستور]] پرداخته می‌گوید: {{متن قرآن|فَإِنْ فَاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ}}<ref>تفسیر نمونه، ج۲۲، ص۱۶۸.</ref>. علت این که [[صلح]] و [[آشتی]] دادن بین ستیزه‌کنندگان، [[واجب کفایی]] است این است که [[نزاع]] بین دو [[برادر]] [[مسلمان]] واقع شده است نه بین [[دشمنان]]. به همین [[جهت]]، آشتی دادن بین دو برادر مسلمان [[واجب]] است. [[آیه]] بعدی به این علت تصریح نموده است: {{متن قرآن|إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ}}<ref>«جز این نیست که مؤمنان برادرند، پس میان برادرانتان را آشتی دهید و از خداوند پروا کنید باشد که بر شما بخشایش آورند» سوره حجرات، آیه ۱۰.</ref>.<ref>المیزان، ج۱۸، ص۳۱۵.</ref>
[[بدیهی]] است که اگر [[خون]] [[طائفه]] [[باغی]] و [[ظالم]] در این میان ریخته شود بر گردن خود اوست و به اصطلاح خون‌شان هدر است، هر چند مسلمانند، زیرا فرض بر این است که نزاع در میان دو طائفه از [[مؤمنین]] روی داده است. سپس به بیان سومین [[دستور]] پرداخته می‌گوید: {{متن قرآن|فَإِنْ فَاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ}}<ref>تفسیر نمونه، ج۲۲، ص۱۶۸.</ref>. علت این که [[صلح]] و [[آشتی]] دادن بین ستیزه‌کنندگان، [[واجب کفایی]] است این است که [[نزاع]] بین دو [[برادر]] [[مسلمان]] واقع شده است نه بین [[دشمنان]]. به همین [[جهت]]، آشتی دادن بین دو برادر مسلمان [[واجب]] است. [[آیه]] بعدی به این علت تصریح نموده است: {{متن قرآن|إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ}}<ref>«جز این نیست که مؤمنان برادرند، پس میان برادرانتان را آشتی دهید و از خداوند پروا کنید باشد که بر شما بخشایش آورند» سوره حجرات، آیه ۱۰.</ref>.<ref>المیزان، ج۱۸، ص۳۱۵.</ref>


صلح گاهی بعد از وقوع حادثه و نزاع است و زمانی قبل از آن. البته صلح قبل از نزاع کارآمدتر است. آنچه در این آیه مطرح شد، همانا صلح قبل از نزاع است، زیرا صرف [[ترس]] از [[سرکشی]] و روی‌گردانی شوهر در آیه ۱۲۸ [[نساء]]، مُصحّح برقراری [[پیمان]] صلح اعلام شده است. پس معنای آیه چنین می‌شود که باید بکوشید تا حادثه تلخ نزاع رخ ندهد، چون دفع هر ضرری آسان‌تر از رفع آن است؛ مخصوصاً در امور [[خانوادگی]] که از حساسیت بیشتری برخوردار است. [[ترغیب]] به صلح با تأکیدهای مکرر ادبی نشان از اهتمام [[اسلام]]، نسبت به آن است، زیرا در این جمله اولاً کلمه {{متن قرآن|صُلْحًا}} به عنوان مفعول مطلق تأکیدی ذکر شد. ثانیاً با اینکه اکتفا به [[ضمیر]] ممکن بود با اسم ظاهر در جمله {{متن قرآن|وَالصُّلْحُ خَيْرٌ}} بیان شد. ثالثاً با کلمه {{متن قرآن|خَيْرٌ}} که مصدر یا صفت مشبهه است از آن خبر داده شد<ref>تسنیم، ج۲۱، ص۵۶.</ref>.
صلح گاهی بعد از وقوع حادثه و نزاع است و زمانی قبل از آن. البته صلح قبل از نزاع کارآمدتر است. آنچه در این آیه مطرح شد، همانا صلح قبل از نزاع است، زیرا صرف [[ترس]] از [[سرکشی]] و روی‌گردانی شوهر در آیه ۱۲۸ [[نساء]]، مُصحّح برقراری [[پیمان]] صلح اعلام شده است. پس معنای آیه چنین می‌شود که باید بکوشید تا حادثه تلخ نزاع رخ ندهد، چون دفع هر ضرری آسان‌تر از رفع آن است؛ مخصوصاً در امور [[خانوادگی]] که از حساسیت بیشتری برخوردار است. [[ترغیب]] به صلح با تأکیدهای مکرر ادبی نشان از اهتمام [[اسلام]]، نسبت به آن است، زیرا در این جمله اولاً کلمه {{متن قرآن|صُلْحًا}} به عنوان مفعول مطلق تأکیدی ذکر شد. ثانیاً با اینکه اکتفا به ضمیر ممکن بود با اسم ظاهر در جمله {{متن قرآن|وَالصُّلْحُ خَيْرٌ}} بیان شد. ثالثاً با کلمه {{متن قرآن|خَيْرٌ}} که مصدر یا صفت مشبهه است از آن خبر داده شد<ref>تسنیم، ج۲۱، ص۵۶.</ref>.


در کتاب [[جهاد]] در مورد [[احکام فقهی]] [[قتال]] بین [[مؤمنان]]، بحثی تحت عنوان قتال [[اهل بغی]] مطرح است که منظور از آن ستمگرانی است که بر [[ضد]] [[امام]] [[عادل]] و پیشوای [[راستین]] [[مسلمین]] [[قیام]] می‌کنند و برای آنها [[احکام]] فراوانی است که در آن باب آمده است. ولی بحث در آیه فوق، مطلب دیگری است که مربوط به [[نزاع]] و کشمکش‌هایی می‌باشد که در میان دو گروه از [[مؤمنان]] رخ میدهد و در آن [[قیام]] بر [[ضد]] [[امام]] [[معصوم]] و یا [[قیام بر ضد حکومت]] [[صالح]] [[اسلامی]] مطرح نیست؛ هر چند بعضی از [[فقها]] یا [[مفسران]] خواسته‌اند از این [[آیه]] در مسئله سابق نیز استفاده کنند؛ اما [[فاضل مقداد]] این [[استدلال]] را [[خطا]] دانسته است؛ زیرا قیام بر ضد امام معصوم موجب [[کفر]] است، در حالی که نزاع میان مؤمنان بر اساس این آیه تنها موجب [[فسق]] است نه کفر. به همین [[جهت]]، [[قرآن مجید]] در [[آیات]] فوق هر دو گروه را [[مؤمن]] و [[برادر دینی]] یکدیگر نامیده است. به این ترتیب [[احکام]] [[اهل بغی]] را نمی‌توان به این گونه افراد تعمیم داد <ref>کنزالعرفان، ج۱، ص۳۸۶.</ref>.
در کتاب [[جهاد]] در مورد [[احکام فقهی]] [[قتال]] بین [[مؤمنان]]، بحثی تحت عنوان قتال [[اهل بغی]] مطرح است که منظور از آن ستمگرانی است که بر [[ضد]] [[امام]] [[عادل]] و پیشوای [[راستین]] [[مسلمین]] [[قیام]] می‌کنند و برای آنها [[احکام]] فراوانی است که در آن باب آمده است. ولی بحث در آیه فوق، مطلب دیگری است که مربوط به [[نزاع]] و کشمکش‌هایی می‌باشد که در میان دو گروه از [[مؤمنان]] رخ میدهد و در آن [[قیام]] بر [[ضد]] [[امام]] [[معصوم]] و یا [[قیام بر ضد حکومت]] [[صالح]] [[اسلامی]] مطرح نیست؛ هر چند بعضی از [[فقها]] یا [[مفسران]] خواسته‌اند از این [[آیه]] در مسئله سابق نیز استفاده کنند؛ اما [[فاضل مقداد]] این [[استدلال]] را [[خطا]] دانسته است؛ زیرا قیام بر ضد امام معصوم موجب [[کفر]] است، در حالی که نزاع میان مؤمنان بر اساس این آیه تنها موجب [[فسق]] است نه کفر. به همین [[جهت]]، [[قرآن مجید]] در [[آیات]] فوق هر دو گروه را [[مؤمن]] و [[برادر دینی]] یکدیگر نامیده است. به این ترتیب [[احکام]] [[اهل بغی]] را نمی‌توان به این گونه افراد تعمیم داد <ref>کنزالعرفان، ج۱، ص۳۸۶.</ref>.
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش