حسنه در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'
جز (جایگزینی متن - 'تجدید' به 'تجدید')
جز (جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف')
خط ۸۴: خط ۸۴:


هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا}}، فرموده: {{متن قرآن|وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً}}: و اگر به سنگینی ذره‌ای حسنه باشد. [[ضمیر]] مثقال را مؤنث آورده، چون به مؤنث اضافه شده، و بنابراین که “کان” تامه باشد، به رفع خوانده شده. {{متن قرآن|يُضَاعِفْهَا}}: [[پاداش]] آن را مضاعف می‌گرداند؛ برای آنکه در نزد او آن حسنه در هر وقتی از [[زمان]] [[آینده]] نامتناهی، [[استحقاق ثواب]] دارد<ref>کشاف، ج۱، ص۵۲۷.</ref>.
هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا}}، فرموده: {{متن قرآن|وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً}}: و اگر به سنگینی ذره‌ای حسنه باشد. [[ضمیر]] مثقال را مؤنث آورده، چون به مؤنث اضافه شده، و بنابراین که “کان” تامه باشد، به رفع خوانده شده. {{متن قرآن|يُضَاعِفْهَا}}: [[پاداش]] آن را مضاعف می‌گرداند؛ برای آنکه در نزد او آن حسنه در هر وقتی از [[زمان]] [[آینده]] نامتناهی، [[استحقاق ثواب]] دارد<ref>کشاف، ج۱، ص۵۲۷.</ref>.
فی قوله تعالی: {{متن قرآن|مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ}}، فرموده: {{متن قرآن|عَشْرُ أَمْثَالِهَا}}، بنا بر [[جانشین کردن]] صفت جنس ممیز، به جای موصوف، و تقدیر آن: {{عربی|عشر حسنات امثالها}}، است. بنا بر [[وصف]]، {{متن قرآن|عَشْرُ أَمْثَالِهَا}} به رفع آن دو جمیعاً قرائت شده، و این مقدار حسنه، کمترین چیزی است که [[وعده]] داده است از دو چندان کردن، و برای یک حسنه هفتصد برابر آن را وعده داد و وعده داد ثواب بدون حساب را، و مضاعف کردن [[حسنات]]، [[فضل]] بوده و مانند و برابر نمودن [[سیئات]]، [[عادل]] است<ref>کشاف، ج۲، ص۶۴.</ref>.
فی قوله تعالی: {{متن قرآن|مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا وَمَنْ جَاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى إِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ}}، فرموده: {{متن قرآن|عَشْرُ أَمْثَالِهَا}}، بنا بر [[جانشین کردن]] صفت جنس ممیز، به جای موصوف، و تقدیر آن: {{عربی|عشر حسنات امثالها}}، است. بنا بر وصف، {{متن قرآن|عَشْرُ أَمْثَالِهَا}} به رفع آن دو جمیعاً قرائت شده، و این مقدار حسنه، کمترین چیزی است که [[وعده]] داده است از دو چندان کردن، و برای یک حسنه هفتصد برابر آن را وعده داد و وعده داد ثواب بدون حساب را، و مضاعف کردن [[حسنات]]، [[فضل]] بوده و مانند و برابر نمودن [[سیئات]]، [[عادل]] است<ref>کشاف، ج۲، ص۶۴.</ref>.


هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن|ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ}}، فرموده: {{متن قرآن|ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ}}: آنچه از [[بلا]] و [[غم]] در آن بود، برای آنان تبدیل به فراخی در [[زندگی]] نمودیم و صحت [[بدن]] و وسعت را به ایشان اعطا کردیم، مانند قوله تعالی: {{متن قرآن|بَلَوْنَاهُمْ بِالْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ}}<ref>«و آنان را با خوشی‌ها و ناخوشی‌ها آزمودیم» سوره اعراف، آیه ۱۶۸.</ref><ref>کشاف، ج۲، ص۹۷.</ref>.
هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن|ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ}}، فرموده: {{متن قرآن|ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ}}: آنچه از [[بلا]] و [[غم]] در آن بود، برای آنان تبدیل به فراخی در [[زندگی]] نمودیم و صحت [[بدن]] و وسعت را به ایشان اعطا کردیم، مانند قوله تعالی: {{متن قرآن|بَلَوْنَاهُمْ بِالْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ}}<ref>«و آنان را با خوشی‌ها و ناخوشی‌ها آزمودیم» سوره اعراف، آیه ۱۶۸.</ref><ref>کشاف، ج۲، ص۹۷.</ref>.
خط ۹۶: خط ۹۶:
فی قوله تعالی: {{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}} هم فرموده: بر شماست که با [[پیامبر خدا]] {{صل}} [[همکاری]] نمایید، پس او را [[یاری]] کنید و با او [[ثابت]] و [[پایدار]] بمانید؛ هم چنان که از او در [[صبر]] و [[شکیبایی]] در [[جهاد]] و [[ثبات]] و [[پایداری]] در جبهه‌های [[جنگ]] [[پیروی]] کردند تا این که در [[جنگ احد]] دندان‌های پیشین او [[شکست]] و پیشانی‌اش زخم بر داشت. پس اگر بگویی: [[حقیقت]] قوله: {{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}} چیست؟ گویم: در آن، دو وجه است: یکی این که: او فی نفسه [[رهبر]] و اسوه‌ای پیشوای [[نیکو]] است؛ یعنی پیروی شونده، و او مورد [[تأسی]] است؛ یعنی آن کس که به او [[اقتدا]] شود. دوم این که: در او خصلتی است که از [[حق]] آن این می‌باشد که [[اسوه]] قرار گیرد و [[تبعیت]] شود<ref>کشاف، ج۳، ص۲۵۶.</ref>.
فی قوله تعالی: {{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}} هم فرموده: بر شماست که با [[پیامبر خدا]] {{صل}} [[همکاری]] نمایید، پس او را [[یاری]] کنید و با او [[ثابت]] و [[پایدار]] بمانید؛ هم چنان که از او در [[صبر]] و [[شکیبایی]] در [[جهاد]] و [[ثبات]] و [[پایداری]] در جبهه‌های [[جنگ]] [[پیروی]] کردند تا این که در [[جنگ احد]] دندان‌های پیشین او [[شکست]] و پیشانی‌اش زخم بر داشت. پس اگر بگویی: [[حقیقت]] قوله: {{متن قرآن|لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ}} چیست؟ گویم: در آن، دو وجه است: یکی این که: او فی نفسه [[رهبر]] و اسوه‌ای پیشوای [[نیکو]] است؛ یعنی پیروی شونده، و او مورد [[تأسی]] است؛ یعنی آن کس که به او [[اقتدا]] شود. دوم این که: در او خصلتی است که از [[حق]] آن این می‌باشد که [[اسوه]] قرار گیرد و [[تبعیت]] شود<ref>کشاف، ج۳، ص۲۵۶.</ref>.


هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن|لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ}}، فرموده: {{متن قرآن|هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ}}، متعلق به {{متن قرآن|أَحْسَنُوا}} است، و معنایش این است که آن کسانی که در این [[دنیا]]، نیکویی می‌کردند، برای آنان در [[آخرت]] حسنه است، که آن داخل شدن در [[بهشت]] است؛ یعنی حسنه‌ای که اصل و منتهای آن، غیر قابل [[وصف]] است<ref>کشاف، ج۳، ص۳۹۰- ۳۹۱.</ref>.
هم‌چنین فی قوله تعالی: {{متن قرآن|لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ}}، فرموده: {{متن قرآن|هَذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ}}، متعلق به {{متن قرآن|أَحْسَنُوا}} است، و معنایش این است که آن کسانی که در این [[دنیا]]، نیکویی می‌کردند، برای آنان در [[آخرت]] حسنه است، که آن داخل شدن در [[بهشت]] است؛ یعنی حسنه‌ای که اصل و منتهای آن، غیر قابل وصف است<ref>کشاف، ج۳، ص۳۹۰- ۳۹۱.</ref>.
همین طور فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} فرموده: یعنی خوبی و [[بدی]] فی‌نفسه دو چیز از هم متفاوتند، پس با به کار گرفتن آن نیکویی که در [[مقام]] [[تعارض]] بین دو نیکویی، بهتر است، بدان دفع کن آن بدی را که از برخی از دشمنانت نسبت به تو وارد می‌گردد<ref>کشاف، ج۳، ص۴۵۳.</ref>.
همین طور فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} فرموده: یعنی خوبی و [[بدی]] فی‌نفسه دو چیز از هم متفاوتند، پس با به کار گرفتن آن نیکویی که در [[مقام]] [[تعارض]] بین دو نیکویی، بهتر است، بدان دفع کن آن بدی را که از برخی از دشمنانت نسبت به تو وارد می‌گردد<ref>کشاف، ج۳، ص۴۵۳.</ref>.
نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا}}، فرموده: {{متن قرآن|وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً}}، از [[سدی]] است که اکتساب و تحصیل حسنه، [[مودت]] [[آل]] [[رسول الله]] {{صل}} است، و {{متن قرآن|نَزِدْ}}، “یزد” قرائت شده؛ یعنی “یزد الله”، و زیادی [[حسن]] آن از ناحیه [[خدای متعال]]، مضاعف نمودن حسنه است، مانند: قوله تعالی: {{متن قرآن|مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً}}<ref>«کیست که به خداوند وامی نیکو دهد تا خداوند آن را برای وی چندین برابر گرداند؟» سوره بقره، آیه ۲۴۵.</ref><ref>کشاف، ج۳، ص۴۶۸.</ref>.
نیز فی قوله تعالی: {{متن قرآن|وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَزِدْ لَهُ فِيهَا حُسْنًا}}، فرموده: {{متن قرآن|وَمَنْ يَقْتَرِفْ حَسَنَةً}}، از [[سدی]] است که اکتساب و تحصیل حسنه، [[مودت]] [[آل]] [[رسول الله]] {{صل}} است، و {{متن قرآن|نَزِدْ}}، “یزد” قرائت شده؛ یعنی “یزد الله”، و زیادی [[حسن]] آن از ناحیه [[خدای متعال]]، مضاعف نمودن حسنه است، مانند: قوله تعالی: {{متن قرآن|مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً}}<ref>«کیست که به خداوند وامی نیکو دهد تا خداوند آن را برای وی چندین برابر گرداند؟» سوره بقره، آیه ۲۴۵.</ref><ref>کشاف، ج۳، ص۴۶۸.</ref>.
۲۲۵٬۰۱۵

ویرایش