گستره عصمت: تفاوت میان نسخهها
←وجوه اشتراک و افتراق گستره عصمت در معصومان
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۱۳۶: | خط ۱۳۶: | ||
== وجوه اشتراک و افتراق [[گستره عصمت]] در [[معصومان]] == | == وجوه اشتراک و افتراق [[گستره عصمت]] در [[معصومان]] == | ||
آنچه در گستره عصمت بیان شد نسبت به همه مصادیق معصومان یکسان نیست بلکه با توجه به تشکیکی بودن مقوله [[عصمت]] این وصف دارای درجاتی است از این رو [[متکلمان امامیه]] بر این باورند که [[پیامبر]] خاتمصل و [[امامان]] معصومع که [[جانشینان]] آن [[حضرت]] هستند از عالیترین درجه عصمت برخوردارند و سایر پیامبرانع به تناسب [[شأن]] و جایگاهشان از درجات [[پایینتر]] آن بهرهمند هستند با این توضیح در بحث گستره زمانی عصمت [[متکلمان اسلامی]] به ویژه از عصر [[سیدمرتضی]] به بعد به عصمت پیامبرخاتمصل و امامان معصومع پیش و پس از [[تصدی منصب نبوت]] و [[امامت]] [[عقیده]] دارند هر چند عصمت آن حضرات قبل از [[تصدی منصب]] یا در دوره [[مرحوم صدوق]] و مرحوم [[شیخ مفید]] مطرح نبود و یا آنکه این دو بزرگوار به عدم [[ضرورت عصمت پیامبر]] و امامان از [[گناهان صغیره]] [[معتقد]] بودند<ref>احمدحسین شریفی و [[حسن یوسفیان]] [[پژوهشی]] در عصمت معصومان ص۶۹ استادی [[رضا]] پاسخ به چالشهای [[فکری]] در بحث عصمت و امامت ماهنامه [[معرفت]] شماره۳۷ ص۳۶<ref> روشن است که این [[حکم]] در مورد سایر [[انبیا]] نیز چنین است اما نسبت به دوران پس از تصدی منصب [[جمهور]] [[امامیه]] قائل به عصمت همه معصومان اعم از پیامبرانع پیامبرخاتمصل و امامانع از همه اقسام این بخش هستند | آنچه در گستره عصمت بیان شد نسبت به همه مصادیق معصومان یکسان نیست بلکه با توجه به تشکیکی بودن مقوله [[عصمت]] این وصف دارای درجاتی است از این رو [[متکلمان امامیه]] بر این باورند که [[پیامبر]] خاتمصل و [[امامان]] معصومع که [[جانشینان]] آن [[حضرت]] هستند از عالیترین درجه عصمت برخوردارند و سایر پیامبرانع به تناسب [[شأن]] و جایگاهشان از درجات [[پایینتر]] آن بهرهمند هستند با این توضیح در بحث گستره زمانی عصمت [[متکلمان اسلامی]] به ویژه از عصر [[سیدمرتضی]] به بعد به عصمت پیامبرخاتمصل و امامان معصومع پیش و پس از [[تصدی منصب نبوت]] و [[امامت]] [[عقیده]] دارند هر چند عصمت آن حضرات قبل از [[تصدی منصب]] یا در دوره [[مرحوم صدوق]] و مرحوم [[شیخ مفید]] مطرح نبود و یا آنکه این دو بزرگوار به عدم [[ضرورت عصمت پیامبر]] و امامان از [[گناهان صغیره]] [[معتقد]] بودند<ref>احمدحسین شریفی و [[حسن یوسفیان]] [[پژوهشی]] در عصمت معصومان ص۶۹ استادی [[رضا]] پاسخ به چالشهای [[فکری]] در بحث عصمت و امامت ماهنامه [[معرفت]] شماره۳۷ ص۳۶<ref> روشن است که این [[حکم]] در مورد سایر [[انبیا]] نیز چنین است اما نسبت به دوران پس از تصدی منصب [[جمهور]] [[امامیه]] قائل به عصمت همه معصومان اعم از پیامبرانع پیامبرخاتمصل و امامانع از همه اقسام این بخش هستند | ||
آری در مواردی به لحاظ همان بحث تشکیکی بودن | آری در مواردی به لحاظ همان بحث تشکیکی بودن عصمت، [[متکلمان]] [[عصمت از ترک مستحبات]] و [[ترک اولی]] را برای سایر انبیا ضروری ندانستهاند | ||
نسبت به گستره متعلق نیز متکلمان امامیه به عصمت معصومان در همه ابعاد آن اعم از [[عصمت علمی]] و عملی به نحو یکسان عقیده دارند هر چند در قسم [[عصمت از سهو]] اختلافی میان مرحوم صدوق و استادش [[ابن ولید]] با سایر متکلمان قبل و بعد از وی به چشم میخورد به نحوی که ایشان این عصمت را در [[انجام تکالیف دینی]] لازم و ضروری ندانسته و معتقد به [[سهو پیامبر]] و [[امام]] در ادای برخی [[تکالیف]] همچون [[اقامه نماز]] هستند با این حال میان پیامبرخاتمصل و امام و سایر [[انبیا]] در این قسم تفاوتی قائل نیستند و از آن طرف آنها که [[معتقد]] به [[ضرورت]] چنین عصمتی برای [[معصومان]] هستند نیز تفاوتی میان مصادیق آن در بهرهمندی از این [[عصمت]] قائل نیستند | نسبت به گستره متعلق نیز متکلمان امامیه به عصمت معصومان در همه ابعاد آن اعم از [[عصمت علمی]] و عملی به نحو یکسان عقیده دارند هر چند در قسم [[عصمت از سهو]] اختلافی میان مرحوم صدوق و استادش [[ابن ولید]] با سایر متکلمان قبل و بعد از وی به چشم میخورد به نحوی که ایشان این عصمت را در [[انجام تکالیف دینی]] لازم و ضروری ندانسته و معتقد به [[سهو پیامبر]] و [[امام]] در ادای برخی [[تکالیف]] همچون [[اقامه نماز]] هستند با این حال میان پیامبرخاتمصل و امام و سایر [[انبیا]] در این قسم تفاوتی قائل نیستند و از آن طرف آنها که [[معتقد]] به [[ضرورت]] چنین عصمتی برای [[معصومان]] هستند نیز تفاوتی میان مصادیق آن در بهرهمندی از این [[عصمت]] قائل نیستند | ||
به طور کلی هر جا [[متکلمان]] معتقد به عدم [[ضرورت عصمت]] از امری خاص برای [[پیامبرخاتم]] و [[امامان]] معصوم شدهاند با [[عنایت]] به [[برتری]] آن حضرات بر دیگر [[پیامبران]] به وضوح میتوان به [[اعتقاد]] آنها به عدم عصمت سایر انبیا در همان مسأله نیز دست یافت اما چنین نیست که در تمامی مواردی که معتقد به عصمت [[پیامبرخاتم]] و امامان شدهباشند همان عصمت را برای سایر انبیا نیز [[باور]] داشته باشند بلکه در این میان حداقل میان [[عصمت از گناهان]] [[صغیره]] قبل از [[تصدی منصب]] یا از ابتدای [[تولد]] و نیز عصمت از ارتکاب [[سهو]] در امور عادی [[زندگی]] و نیز عصمت از ترک مستحاب و [[ترک اولی]] میان پیامبرخاتم و امامان و سایر انبیا تفاوتهایی در کلمات متکلمان به چشم میخورد | به طور کلی هر جا [[متکلمان]] معتقد به عدم [[ضرورت عصمت]] از امری خاص برای [[پیامبرخاتم]] و [[امامان]] معصوم شدهاند با [[عنایت]] به [[برتری]] آن حضرات بر دیگر [[پیامبران]] به وضوح میتوان به [[اعتقاد]] آنها به عدم عصمت سایر انبیا در همان مسأله نیز دست یافت اما چنین نیست که در تمامی مواردی که معتقد به عصمت [[پیامبرخاتم]] و امامان شدهباشند همان عصمت را برای سایر انبیا نیز [[باور]] داشته باشند بلکه در این میان حداقل میان [[عصمت از گناهان]] [[صغیره]] قبل از [[تصدی منصب]] یا از ابتدای [[تولد]] و نیز عصمت از ارتکاب [[سهو]] در امور عادی [[زندگی]] و نیز عصمت از ترک مستحاب و [[ترک اولی]] میان پیامبرخاتم و امامان و سایر انبیا تفاوتهایی در کلمات متکلمان به چشم میخورد. | ||
== جمع بندی == | == جمع بندی == | ||
در بحث عصمت [[دوازده]] بعد قابل تصوراست که به مجموع آنها قلمرو گفته میشود بدین معنا که وقتی میگوییم کسی قائل به [[عصمت امام]] است باید روشن کنیم که کدام قلمرو از [[عصمت]] را در نظر داریم<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)|عصمت امام]]، ص۳۸ و ۳۹.</ref>. | در بحث عصمت [[دوازده]] بعد قابل تصوراست که به مجموع آنها قلمرو گفته میشود بدین معنا که وقتی میگوییم کسی قائل به [[عصمت امام]] است باید روشن کنیم که کدام قلمرو از [[عصمت]] را در نظر داریم<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)|عصمت امام]]، ص۳۸ و ۳۹.</ref>. | ||